پاسخ امام کاظم(ع) به سئوالی درباره حرمت شراب در قرآن
به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، شراب یکی از نوشیدنی های زیان باری است که در قرآن از آن با عنوان «خمر» یاد شده است. در واقع شراب به تعبیر مصطلح امروزی که زیان های آن از جهت پزشکی برای همگان محرز است، در سه جای قرآن یافت می شود که شامل آیات۲۱۹ بقره و ۹۰ و ۹۱ مائده است. در آیه۲۱۹ بقره از شراب با تعبیر «گناه کبیر؛ إثم کبیر» یاده شده است. خداوند در آیه۹۰ سوره مائده آن را نجاستی حاصل عمل شیطان «رجس من عمل الشیطان» و در آیه۹۱ نیز به عنوان ابزار شیطان برای گسترش دشمنی و کینه « یوقع بینکم العداوة و البغضاء» معرفی کرده است.
همان طور که اشاره شد، علوم پزشکی و اجتماعی جدید، بخشی از فلسفه تحریم شراب توسط دین مبین اسلام را کشف کرده است. کمبود خواب، چاقی، بیماری های قلبی، بیماری کبدی، تنها قسمتی از آثار زیان بار شراب بر جسم انسان است. همچنین پرواضح است که شراب آثار زیانبار اجتماعی هم دارد. همچنان که روزانه از اخبار یا به صورت عینی شاهدیم فرد یا افرادی به واسطه مصرف مشروبات الکلی دست به جنایت های خورد و خشن می زنند و موجبات نا امنی جامعه را فراهم می آورند. این مطلب، همان اشاره ای است که خداوند در آیات۹۰ و ۹۱ سوره مائده دارد.
بررسی مرگ های ناشی از مصرف مشروبات الکلی در شورای امنیت کشور با این وجود هستند افرادی که به دنبال حقیقت حرمت شراب در آیین مقدس اسلام به ویژه در آیات قرآنند. شاید در وهله اول بتوان با استناد به سه آیه فوق به یک پاسخ کلی دست یافت، اما برای استدلال قوی تر، از بیانات امام کاظم(ع) در این باره استفاده می کنیم. مهدی، خلیفه عباسی شخصی بود که همین سؤال را از امام کاظم(ع) پرسید که در ادامه همین متن، داستان آن را می خوانید.
«علی بن یقطین گفت: مهدی، خلیفه عباسی از امام کاظم(ع) پرسید: آیا شراب در قرآن حرام شده است؟ مردم می گویند نهی شده اما حرام نشده است. امام فرمود: شراب در کتاب خدا حرام است. مهدی عباسی پرسید در کدام آیه حرام شده؟
امام کاظم(ع) فرمود: این آیه: «إنما حرم ربی الفواحش ما ظهر منها و ما بطن و الإثم و البغی بغیر الحق … ؛ بگو : پروردگارم فقط کارهای زشت را چه آشکارش باشد و چه پنهانش و گناه «اثم» و تعدی ناحق را حرام کرده است».
اما منظور قرآن از کارهای زشت ظاهر (ما ظهر منها) عبارت است از زنای آشکارا که پرچم نصب کنند چنانچه زنهای بدکاره در جاهلیت پرچم می زدند. منظور از کارهای ناشایست باطنی (و ما بطن)،ازدواج با زن پدر است، زیرا قبل از بعثت پیغمبر وقتی شخصی می مرد و زن از او باقی می ماند، پسرش با او ازدواج می کرد اگر آن زن مادر خودش نبود؛ خداوند این کار را حرام کرد.
اما الإثم (گناه) که در این آیه نام برده شده، همان شراب است که خداوند در آیه دیگر می فرماید:«یسئلونک عن الخمر و المیسر قل فیهما إثم کبیر و منافع للناس؛ از تو راجع به شراب و قمار می پرسند، بگو در این دو، گناه (اثم) بزرگی است برای مردم نیز منفعتی هم دارد.» (۲۱۹ بقره) . اثم و گناه در قرآن همان شراب و قمار است که گناه آن دو، بزرگ است چنانچه خداوند فرموده است.»
مهدی عباسی رو به علی بن یقطین کرده گفت: این فتوا مخصوص بنی هاشم است.
نکته قابل ذکر آن است که در انتهای آیه فرموده منافعی هم برای مردم دارد. اما کاملا از لحن آیه برتری و بزرگی ضرر و گناه آن بر منفعت آن غلبه دارد و در این شرایط عقل ایجاب می کند انسان از مسائلی که ضرر آن ها بر نفع آن غلبه دارد، پرهیز کند همچنان که خداوند در بخشی از آیه۲۱۹ بقره به همین موضوع اشاره می کند و می فرماید «یسئلونک عن الخمر و المیسر قل فیهما إثم کبیر و منافع للناس و إثمهما أکبر من نفعهما …؛ درباره شراب و قمار از تو می پرسند. بگو : در آن دو مطلب هم گناهی بزرگ و هم سودهایی برای مردم است در حالی که گناه هر دو از سودشان بیشتر است».
انتهای پیام/
همان طور که اشاره شد، علوم پزشکی و اجتماعی جدید، بخشی از فلسفه تحریم شراب توسط دین مبین اسلام را کشف کرده است. کمبود خواب، چاقی، بیماری های قلبی، بیماری کبدی، تنها قسمتی از آثار زیان بار شراب بر جسم انسان است. همچنین پرواضح است که شراب آثار زیانبار اجتماعی هم دارد. همچنان که روزانه از اخبار یا به صورت عینی شاهدیم فرد یا افرادی به واسطه مصرف مشروبات الکلی دست به جنایت های خورد و خشن می زنند و موجبات نا امنی جامعه را فراهم می آورند. این مطلب، همان اشاره ای است که خداوند در آیات۹۰ و ۹۱ سوره مائده دارد.
بررسی مرگ های ناشی از مصرف مشروبات الکلی در شورای امنیت کشور با این وجود هستند افرادی که به دنبال حقیقت حرمت شراب در آیین مقدس اسلام به ویژه در آیات قرآنند. شاید در وهله اول بتوان با استناد به سه آیه فوق به یک پاسخ کلی دست یافت، اما برای استدلال قوی تر، از بیانات امام کاظم(ع) در این باره استفاده می کنیم. مهدی، خلیفه عباسی شخصی بود که همین سؤال را از امام کاظم(ع) پرسید که در ادامه همین متن، داستان آن را می خوانید.
«علی بن یقطین گفت: مهدی، خلیفه عباسی از امام کاظم(ع) پرسید: آیا شراب در قرآن حرام شده است؟ مردم می گویند نهی شده اما حرام نشده است. امام فرمود: شراب در کتاب خدا حرام است. مهدی عباسی پرسید در کدام آیه حرام شده؟
امام کاظم(ع) فرمود: این آیه: «إنما حرم ربی الفواحش ما ظهر منها و ما بطن و الإثم و البغی بغیر الحق … ؛ بگو : پروردگارم فقط کارهای زشت را چه آشکارش باشد و چه پنهانش و گناه «اثم» و تعدی ناحق را حرام کرده است».
اما منظور قرآن از کارهای زشت ظاهر (ما ظهر منها) عبارت است از زنای آشکارا که پرچم نصب کنند چنانچه زنهای بدکاره در جاهلیت پرچم می زدند. منظور از کارهای ناشایست باطنی (و ما بطن)،ازدواج با زن پدر است، زیرا قبل از بعثت پیغمبر وقتی شخصی می مرد و زن از او باقی می ماند، پسرش با او ازدواج می کرد اگر آن زن مادر خودش نبود؛ خداوند این کار را حرام کرد.
اما الإثم (گناه) که در این آیه نام برده شده، همان شراب است که خداوند در آیه دیگر می فرماید:«یسئلونک عن الخمر و المیسر قل فیهما إثم کبیر و منافع للناس؛ از تو راجع به شراب و قمار می پرسند، بگو در این دو، گناه (اثم) بزرگی است برای مردم نیز منفعتی هم دارد.» (۲۱۹ بقره) . اثم و گناه در قرآن همان شراب و قمار است که گناه آن دو، بزرگ است چنانچه خداوند فرموده است.»
مهدی عباسی رو به علی بن یقطین کرده گفت: این فتوا مخصوص بنی هاشم است.
نکته قابل ذکر آن است که در انتهای آیه فرموده منافعی هم برای مردم دارد. اما کاملا از لحن آیه برتری و بزرگی ضرر و گناه آن بر منفعت آن غلبه دارد و در این شرایط عقل ایجاب می کند انسان از مسائلی که ضرر آن ها بر نفع آن غلبه دارد، پرهیز کند همچنان که خداوند در بخشی از آیه۲۱۹ بقره به همین موضوع اشاره می کند و می فرماید «یسئلونک عن الخمر و المیسر قل فیهما إثم کبیر و منافع للناس و إثمهما أکبر من نفعهما …؛ درباره شراب و قمار از تو می پرسند. بگو : در آن دو مطلب هم گناهی بزرگ و هم سودهایی برای مردم است در حالی که گناه هر دو از سودشان بیشتر است».
انتهای پیام/
AI Chatbot
💬 Hi! Want to know more about “پاسخ امام کاظم(ع) به سئوالی درباره حرمت شراب در قرآن”? I’m here to guide you.