به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، به باور شیعه، مهدویت اصلیترین معارف الهی است که خداوند متعال وعده تحقق آن را در کتب آسمانی به ویژه قرآن کریم بارها با مفاهیم مختلف بیان کرده است. از این جهت از رایج ترین تفکرات عصر پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) مربوط به مهدویت بود. صدور احادیث فراوانی از رسول گرامی اسلام(ص) و سایر اهل بیت(ع) درباره کیفیت ولادت امام عصر(عج)، وقایع عصر غیبت، فتنه های آخرالزمان و معرفی کیفیت عصر ظهور حجم زیادی از معارف مهدوی را بین مردم رواج داده بود تا حدی که موضوع مهدویت و ظهور نقل مجالس آن زمان بود.

این احادیث در قالب های متعددی از سوی این بزرگواران صادر می شد و تحولی معرفتی در اندیشه شیعه ایجاد می کرد. ادعیه و زیارتنامه ها از جمله بسترهای مطلوب برای طرح اندیشه مهدویت و ظهور بود. به عنوان نمونه امام هادی(ع) در فرازهایی از زیارت جامعه کبیره به برخی از مسائل مربوط به مهدویت اشاره کردند.

در یکی از این فرازها می خوانیم: «و مکننی فی دولتکم و أحیانی فی رجعتکم و ملکنی فی أیامکم؛ و تمکنی در دولت شما به من بدهد و در رجعت شما زنده ام کند، و مرا در ایام شما تملک دهد». بر این اساس موضوعاتی از قبیل تمکین در حکومت پایانی اهل بیت، رجعت و تملک یافتن در ایام حکومت اهل بیت(ع) در دوران پس از عصر ظهور در این فراز دیده می شود.

بحث تمکین در عصر حکومت امام عصر (عج) مسئله ای است که آیات و روایات از آن صحبت به میان آورده اند. خداوند در آیه۴۱ حج می فرماید: «الذین إن مکناهم فی الأرض أقاموا الصلاة و آتوا الزکاة و أمروا بالمعروف و نهوا عن المنکر و لله عاقبة الأمور؛ همانان که اگر آنان را در زمین قدرت و تمکن دهیم، نماز را برپا می دارند و زکات می پردازند و مردم را به کارهای پسندیده وا می دارند و از کارهای زشت باز می دارند و عاقبت همه کارها فقط در اختیار خداست». امام محمد باقر(ع) در توضیح این آیه می فرماید: این آیه برای آل محمد(ع) و مهدی و اصحابش اوست که خداوند مشرق و مغرب زمین را در تملک آنها قرار می دهد؛ و هذه الآیة لآل محمد ع إلی آخر الآیة- و المهدی و أصحابه یملکهم الله مشارق الأرض و مغاربها. (تفسیر القمی، ج۲، ص۸۷)

همچنین در فراز دیگری از این زیارت شریف به بحث رجعت اهل بیت(ع) در کنار مسئله انتظار اشاره می شود، آنجا که امام هادی(ع) فرمود: «و مؤمن بإیابکم مصدق برجعتکم منتظر لأمرکم مرتقب لدولتکم؛ معتقد به بازگشت شما و تصدیق گر رجعت شما و منتظر امر شما و در انتظار دولت شما هستم». و در فرازی دیگر می خوانیم: «و یکر فی رجعتکم و یملک فی دولتکم و یشرف فی عافیتکم و یمکن فی أیامکم؛ مرا از کسانی قرار بده … که در رجعت شما باز می گردد، در دولت شما به فرمانروایی رسد و در عافیت شما گرامی گردد و در روزگار شما تمکن یابد.»

این تأکید امام هادی(ع) در زیارت جامعه کبیره بر بحث رجعت، گویای اهمیت این بحث در قاموس اندیشه اسلامی است و منظور از آن، زنده شدن عده ای از اموات و شهدا و در اوج ایشان اهل بیت عصمت و طهارت(ع) و بازگشت ایشان به دنیا در عصر ظهور امام مهدی(عج) است. هرچند بر اساس شواهد روایی تا قبل از ظهور نیز شاهد رجعت برخی خوبان مثل انبیای الهی هستیم. مسئله رجعت خوبان بشر به قدری اهمیت دارد که امیرالمؤمنین(ع) در روایتی خود را صاحب بازگشت های متعدد و یا خود را بانی رجعت ها از جانب خداوند معرفی کرده و می فرماید: «أنا صاحب الکرات» یعنی من صاحب رجعت ها هستم.

انتهای پیام/