به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، خصلت تواضع، از صفاتی است که همواره مورد توجه انبیاء و اولیای الهی و در رأس آنها اهل بیت عصمت و طهارت (ع) قرار دارد؛ همنشینان پیامبر(ص) اولین خصیصه ای که از آن حضرت برایشان جلب توجه می کرد، صفت تواضع بود؛ ضمن آنکه خداوند متعال در آیه ای از قرآن خطاب به آن حضرت فرمود «و اخفض جناحک لمن اتبعک من المؤمنین؛ و پر و بال [فروتنی و تواضع ] خود را برای مؤمنانی که از تو پیروی می کنند بگستر» (۲۱۵ شعراء) و یا بر اساس نقلی، برخی شیعیان خواستند به احترام امام صادق علیه السلام حمام را خلوت و به اصطلاح قرق کنند؛ حضرت اجازه نداد و فرمود: «لا حاجة لی فی ذلک المؤمن أخف من ذلک؛ نیازی به این کار نیست، زندگی مؤمن ساده تر از این تشریفات است» (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج۶، ص۵۰۳) و امام هادی علیه السلام در روایتی تواضع را اینچنین تعریف می کند «تواضع آن است که با مردم چنان کنی که دوست داری با تو چنان باشند؛ ألتواضع أن تعطی الناس ما تحب أن تعطاه» (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج۲، ص۱۲۴)

خداوند متعال نیز در آیاتی از قرآن به اهمیت مسئله تواضع اشاره کرده است؛ به عنوان مثال در آیه ۶۳ سوره فرقان میفرماید: «و عباد الرحمن الذین یمشون علی الأرض هونا و إذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما؛ و بندگان خدای رحمان کسانی اند که روی زمین به نرمی گام برمیدارند و چون نادانان ایشان را طرف خطاب قرار بدهند به ملایمت پاسخ می دهند.»

کسانی که با پیامبر(ص) در تعامل بودند، اولین خصیصه ای که برایشان جلب توجه می کرد، همین صفت تواضع بود؛ ضمن آنکه این دستوری بود که خداوند متعال به آن حضرت ارائه داد و فرمود: «و اخفض جناحک لمن اتبعک من المؤمنین؛ و پر و بال [ فروتنی و تواضع ] خود را برای مؤمنانی که از تو پیروی می کنند بگستر» (۲۱۵ شعراء)

امام هادی علیه السلام در اهمیت اینگونه تواضع نسبت به اطرافیان فرمود «کسی که در معاشرت با برادران دینی خود تواضع کند، به راستی چنین کسی نزد خدا از صدیقین و از شیعیان علی ابن ابی طالب خواهد بود؛ من تواضع فی الدنیا لاخوانه فهو عند الله من الصدیقین و من شیعة علی ابن أبی طالب† حقا» (احتجاج، ج۱، ص ۴۶۰)

بنابراین با توجه به آنچه درباره تواضع در آیات قرآن و روایات عترت علیهم السلام می خوانیم، می توان گفت این خصلت همان است که از آن با اصطلاح «افتادگی» یاد می کنیم؛ یعنی فردی که در نهایت ادب و حیا و خضوع و خشوع در قبال همنوعان خود رفتار کند و هیچگاه خود را بالاتر از دیگران نبیند. امام صادق(ع) درباره برخی مصادیق تواضع فرمودند: «إن من التواضع أن یرضی الرجل بالمجلس دون المجلس و أن یسلم علی من یلقی و أن یترک المراء و إن کان محقا و لا یحب أن یحمد علی التقوی؛ از تواضع است که انسان به پایین مجلس رضایت دهد، به هرکس بر میخورد سلام کند، مجادله را رها کند اگر چه حق با او باشد و دوست نداشته باشد که او را به پرهیزکاری بستایند.» (معانی الأخبار، النص، ص۳۸۱)

انتهای پیام/