به گزارش مشرق، روزنامه کیهان در ستون ویژه های خود نوشت: آفتاب یزد از قول دیاکو حسینی، نوشت: «بعد گذشت چهار دهه از قطع روابط تهران- واشنگتن، این دو کشور حتی اگر به زبان مشترکی در مباحث فی مابین نیز نرسیده باشند قطعا به درک و فهم مشترکی رسیده اند که بتوانند روی آن دسته از اختلافات تمرکز کنند که قابل حل و رفع ابهام های موجود است.»

دیاکو حسینی در مواجهه با این پرسش که؛ تا چه اندازه به «حل اختلافات ایران و آمریکا بدون میانجی» اعتقاد دارد و نیز این که اساسا حل اختلافات نیاز به میانجی دارد یا خیر؟ می گوید: فکر می کنم طرفین، دیدگاههای یکدیگر را به خوبی می فهمند مشکلات را به خوبی شناخته و بدان آگاهی دارند و نسبت به خطوط قرمز و حساسیت های متقابل هم مطلع هستند. بنابراین در چنین فضایی نیازی به میانجی وجود ندارد. علت اینکه در این شرایط قرار گرفتیم این است که چون آمریکا هنوز عضو برجام نیست و بر مبنای خطوط قرمزی که نظام ترسیم کرده امکان مذاکره ایران و آمریکا خارج از برجام وجود ندارد بنابراین به طور طبیعی و منطقی امکان مذاکره مستقیم ایران و آمریکا در خارج از برجام نیست. لذا در این بستر میانجی ها ناخودآگاه به میان می آیند همان طور که اتحادیه اروپا و مسئول آن آقای انریکه مورا کسی بود که در نقش میانجی و واسطه در انتقال اطلاعات وارد عمل شد. همین طور روسیه در مقطعی فعالانه چنین نقش میانجی گرایانه ای را بازی می کرد و این اجتناب ناپذیر بود. در حوزه فراتر از اعضای برجام میانجی گری در جهاتی می تواند مفید باشد به خصوص زمانی که پای کشورهای منطقه ای به میان می آید آنها هم به طور سنتی می توانند در نزدیک شدن دیدگاهها موثر باشند به این دلیل که در نهایت حتی مسئله هسته ای ایران و اختلافات دیگر ایران و آمریکا تا اندازه ای بعد منطقه ای پیدا می کند و در کشورهایی که رابطه دوستانه با ایران و آمریکا دارند در این بعد منطقه ای می توانند تسهیل گر باشند و برای مصالحه مشوق باشند. از این بعد است که می بینیم قطر و عمان که این پتانسیل را دارند می توانند نقش بازی کنند و تا امروز هم به نظر می رسد نقش مثبتی را ایفا کردند. لذا در این چارچوب مشخص می توانیم از بحث میانجی گری هم در درون برجام هم بیرون برجام استفاده کنیم.

حسینی در ادامه گفت: «هیچ کشوری در جهان وجود ندارد که در اندازه اختلافات ایران و آمریکا بتواند تسهیل کننده و میانجی باشد. زمانی وجود داشت که ایران و آمریکا هیچ نوع ارتباط رسمی با هم نداشتند و هر نوع ارتباطی تابو بود. بعد از برجام این تابو شکست و وزرای خارجه ایران و آمریکا رو در روی هم نشستند و باهم صحبت کردند و دست دادند و قدم زدند بنابراین فکر می کنم میانجی ها در شرایط بسیار خاصی می توانند تسهیل کننده شروع گفتگوها باشند ولی در رابطه با موضوع ایران و آمریکا فکر می کنم طرفین شناخت نسبتا خوبی درباره دیدگاههای هم و مشکلات متقابل دارند لذا به میانجی نیازی ندارند و آن تابویی هم که پیش از این بود نیست و مانع مهمی از پیش ما برداشته شده است بنابراین بدون میانجی می توانیم این کار را انجام دهیم. کشورهایی مانند عمان و قطر هم وزن ژئوپلتیکی زیادی ندارند که بتوانند خودشان را در تمامی حیطه های اختلافات ایران و آمریکا قرار دهند بنابراین معتقدم اگر فراتر از برجام بخواهد بین ایران و آمریکا مذاکره صورت گیرد بهتر است که دو جانبه و بدون میانجی اتفاق افتد و تجربه هم نشان می دهد در این شرایط رسیدن به نتیجه بسیار مطلوب تر و ممکن تر است و پیچیدگی کمتری پیدا خواهد کرد تا درگیر شدن میانجی های مختلف».

آنچه در گفت وگوی روزنامه آفتاب یزد، در حاشیه مانده و پرداخته نشده، هدف از مذاکره و عبرت های گذشته است. مذاکره صرفا برای مذاکره انجام نمی شود و به خودی خود هیچ ارزشی ندارد که مستقیم یا با واسطه بودن آن محل بحث باشد.

هر مذاکره ای قرار است سرانجام به توافق منتهی شود و طرفین آن را به اجرا بگذارند. بنابراین اگر یک طرف مذاکره نه یک بار، بلکه چند بار- بلکه در هر نوبت مذاکره توافق- تعهداتش را مثل آب خوردن، زیر پا بگذارد و کمترین احساس شرمندگی هم نداشته باشد، اصل احترام متقابل در مذاکره را به مسخره گرفته و دیگر قابل اعتنا و اعتماد نیست.

آمریکا چه در قرارداد الجزایر، چه در چند نوبت مذاکره موردی در دولت های هاشمی و خاتمی، چه درباره توافق در دولت اوباما (به میانجی گری ترکیه و برزیل)، و چه در موضوع برجام، چیزی به عنوان تعهد و وفای به عهده سرش نمی شود و فقط دبه کردن را بلد است.

بنابراین موضوع کنونی، این نیست که یک شبه کارشناس از ضرورت مذاکره مستقیم به جای مذاکره با واسطه حرف بزند. این اتفاق (مذاکره مستقیم) هم در حد پیاده روی، در مذاکرات قبل از برجام اتفاق افتاد و تمام این تجارب نشان می دهد چیزی به نام مذاکره و توافق با آمریکا، سالبه به انتفای موضوع است.