به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، سر سلسلۀ سیرۀ پیامبر (ص) و عترت مطهر ایشان، مسئلۀ مهدویت بود؛ همچنان که مهدویت از جهت حجم آیات و روایات، بیشترین موضوع را بین صدها آموزه دین به خود اختصاص داده است، نشان به اینکه حجم آیات فقهی قرآن چیزی حدود ۵۰۰ آیه، اما حجم آیات مهدویت چیزی بالغ بر ۱۰۰۰ تا ۲ هزار آیه بین محققان متغیر است. از این جهت بود که فضای فکری حاکم بر جامعۀ اسلامی از صدر اسلام به این سو، مسئلۀ مهدویت و منجی گرایی بود و افراد به بهانه های مختلف از پیامبر(ص) و اهل بیت از وضعیت آخرالزمان و امر ظهور پرسش می کردند؛ هرچند گسترش تفکر مهدویت مورد سوءاستفاده برخی نحله های فکری و حاکمان جور همچون عباسیان قرار گرفت و به این ترتیب حجمی از مدعیان دروغین مهدویت در بدنۀ جامعۀ اسلامی شکل گرفت.

در این بین، اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام به تبیین آموزه های مهدوی می پرداختند تا ضمن ارائۀ تصویر روشن از معارف مهدوی، مسلمانان به ویژه شیعیان را از خطر انحراف مدعیان دروغین حفظ کنند. یا در موارد متعددی شیعیان را آماده پذیرش غیبت امام عصر (عج) می کردند تا در آینده با مخاطرات ایمانی مواجه نشوند؛ به عنوان مثال یکی از تفکرات خطرناک دوران غیبت، اشاعۀ این تفکر بود که خداوند مردم را بدون حجت رها کرد تا خود مسیر هدایت را بیابند، در حالی که بر اساس تفکر شیعه زمین هیچ گاه از حجت الهی که همان امام بر حق باشد، خالی نمی ماند. امام صادق علیه السلام در روایتی فرمود «ما ترک الله عز و جل الأرض بغیر إمام قط منذ قبض آدم ع یهتدی به إلی الله عز و جل و هو الحجة علی العباد من ترکه ضل و من لزمه نجا حقا علی الله عز و جل؛ خدای عزوجل از آن زمان که حضرت آدم(ع) از دنیا رفت، هرگز زمین را بدون امام رها نکرد، تا مردم به واسطۀ او به سوی خدای عزوجل هدایت شوند و امام، حجت بر بندگان است، کسی که از او دست بردارد، گمراه شده و آن کسی که ملازم او باشد، رهایی یافته است، این حقی است بر خدای عزوجل.» (کمال الدین و تمام النعمة (شیخ صدوق) ج۱، ص۲۲۱)

این روایت دارای ۵ بخش است: ۱ خداوند این زمین را بدون امام از زمانی که آدم علیه السلام را قبض روح کرده، رها نکرده است ۲ خداوند به وسیله امام هدایت می کند ۳ امام حجت بر بندگان است ۴ هرکه امام را رها کند، گمراه شده است. ۵ هرکه ملازم او باشد، بر خداوند است که او را نجات دهد.

در این روایت به لزوم وجود امام در هر زمان اشاره شده است. امام علیه السلام در این روایت دو دلیل را بر این امر ذکر کرده اند:

۱ هدایت مخلوقات ۲ حجت بر بندگان چه اینکه لزوم هدایت مخلوقات همان درسی است که خداوند در ابتدای هبوط آدم علیه السلام و از مجرای این رسول بزرگوار به ما آموخت؛ در آیۀ ۳۸ سوره بقره می خوانیم «قلنا اهبطوا منها جمیعا فإما یأتینکم منی هدی فمن تبع هدای فلا خوف علیهم و لا هم یحزنون؛ گفتیم «جملگی از آن فرود آیید. پس اگر از جانب من به شما هدایتی رسید، آنان که هدایتم را پیروی کنند بر ایشان بیمی نیست و غمگین نخواهند شد.»

در واقع بشریت برای رسیدن به آن تمدنی که خداوند وعدۀ آن را از طریق آموزه های انبیاء و اولیای الهی ارائه داده است، همواره نیاز به هادیانی دارد که متصل به وحی خداوندند و یا مجرای هدایت خداوند بر بشرند.

در ادامۀ این روایت، ترک طاعت امام مساوی با گمراهی و تاریکی و ملازمت با امام، مساوی با نجات در نظر گرفته شده است؛ من ترکه ضل و من لزمه نجا. همچنان که اهل بیت علیهم السلام، «امام» را در روایات به نور تأویل کرده اند که بندگان خداوند به وسیلۀ نور آنها مسیر هدایت را طی می کنند. همچنین ملازمت با امام راه نجات از هر فتنه و لغزشی معرفی شده است؛ در طول تاریخ انبیا و رسولان نیز هر آن که ملازم این هادیان الهی و روحا و جسما در معیت آنها بود، خداوند او را از شر عذاب و فتنه ها نجات داد؛ به عنوان مثال ماجرای کشتی نوح نبی (ع) و نجات یافتگان از طوفان عظیمی که به راه افتاد، در پرتو ملازمت با این هادی الهی شکل گرفت. از این جهت است که نزدیک به همین روایت، رسول گرامی اسلام(ص) اهل بیت(ع) به کشتی نوح نبی (ع) مثال زده و فرمود: «إن مثل أهل بیتی فی أمتی کمثل سفینة نوح فی قومه من رکبها نجا و من تخلف عنها غرق؛ مثل اهل بیت من در امتم، مانند کشتی نوح در بین قومش است؛ هرکه بر آن نشست، نجات یافت و هرکه از آن جا ماند، غرق شد» (الإحتجاج علی أهل اللجاج (للطبرسی)، ج۱، ص۱۵۷)

در واقع در هر دوره ای هستند افرادی که به اسم تبعیت از پیامبر و عترت، به بیراهه می روند؛ در این مسیر یا جلوتر از آموزه های آن بزرگواران حرکت می کنند و افراط به خرج می دهند و یا عقب می مانند و نسبت به اعتقادات قبلی خود اظهار پشیمانی می کنند.

انتهای پیام/