به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم ؛ به تازگی ترکیه به موضع ایران و عراق مبنی بر تأثیر سوء سدسازی های بی ضابطه کشور در تشدید بحران ریزگردها در ایران و عراق واکنش نشان داده و سخنگوی وزارت خارجه ترکیه، تأثیر سدسازی در این کشور بر ایجاد گرد و غبار در ایران و عراق را، ادعایی غیر علمی توصیف کرده و مدعی شد که این گرد و غبارها از بیابان های خاورمیانه و آفریقا نشأت می گیرند!

در پاسخ به این ادعا, محمدصابر باغخانی پور, مدیرعامل اندیشکده ماکا و کارشناس محیط زیست در گفت وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم اظهار کرد: پروژه های سدسازی ترکیه تنها محدود به پروژه گاپ نمی شود و این کشور از ۲۰ سال پیش، ساخت ۱۰ ابرپروژه سدسازی را شروع کرده است؛ ترکیه با تکمیل پروژه «گاپ» ۵ برابر ظرفیت دجله و فرات بر روی آن ها سدسازی کرده است و شکی نیست که این بارگذاری بی ضابطه سبب وقوع ریزگرد در کشورهای پایین دست حوضه آبخیز دجله و فرات از جمله ایران و عراق خواهد شد.

وی ادامه داد: علاوه بر گاپ, پروژه سدسازی موسوم به «داپ» نیز بر روی بالادست حوضه رود ارس در حال بارگذاری است که با تکمیل آن مشابه این اتفاق در حوضه رود ارس نیز اتفاق خواهد افتاد! رئیس جمهور سابق ترکیه چند سال قبل عنوان کرد که هر بشکه نفت در برابر هر بشکه آب که این جمله به وضوح بیانگر هدف ترک ها برای جلوگیری از ورود آب های برون مرزی به کشورهای همسایه به ویژه ایران, عراق و … است.

کارشناس محیط زیست تصریح کرد: ترکیه از گذشته برنامه بسیار جدی برای استفاده از آب به عنوان ابزار سیاسی و امنیتی علیه کشورهای همسایه داشته است؛ برای نمونه ترکیه در بازه ۱۸ ساله (۲۰۰۳ تا ۲۰۲۰) تعداد ۵۸۵ سد روی رودخانه هایش احداث کرده است در حالیکه تعداد کل سدهای احداث شده ترکیه برای حدود ۵۶ سال قبل از آن ۲۷۶ سد بود! یعنی فقط در ۱۸ سال اخیر ۵۸۵ سد اضافه کرده است!

باغخانی پور با بیان اینکه طبیعی است که دولت ترکیه ادعای ما مبنی بر تأثیر این سدسازی ها بر بحران ریزگردها را غیرعلمی بداند, گفت: سیاست جمهوری اسلامی در قبال دیپلماسی آب باید ثابت باشد به این معنی که چه در جایی که بالادست هستیم و چه در جایی که پایین دست هستیم, باید رویکرد ثابتی را داشته باشیم مثلا اگر در موضوع افغانستان پایین دست هستیم, بتوانیم حق خود را مطالبه کنیم و اگر در موضوع عراق بالادست هستیم, حق آبه این کشور را بپردازیم.

وی با تأکید بر اینکه باید در رابطه با سدسازی های ترکیه به جوامع بین المللی شکایت کنیم, گفت: البته ما تنها کشوری هستیم که در سیاست های بالادستی خود علنا عنوان کردیم که باید از خروج آب های برون مرزی جلوگیری کنیم؛ این موضوع باعث می شود ما در دادگاه های حقوقی با شکست رو به رو شویم که این قانون باید اصلاح شود.

این کارشناس محیط زیست متذکر شد: ترکیه قصد دارد از مسئله آب به عنوان ابزار فشار سیاسی استفاده کند؛ ترکیه به شکلی در رسانه ها وانمود کرده است که ایران مقصر اختلافات منطقه ای در موضوع آب است و در اثر این تبلیغات جهان نیز بخشی از این ادعا را پذیرفته است و با وجود اینکه مقصر کم آبی عراق، کشور ترکیه است اما این کشور از ایران شکایت کرده است!

باغخانی پور توضیح داد: در بیش از ۱۵۸ حوضه آبخیز بین المللی در دنیا، هیچ مکانیزم و قرارداد و معاهده همکاری دوجانبه ای بر سر بهره برداری وجود ندارد, علاوه بر این از ۲۳۴ تالاب بین المللی مشترک ثبت شده در کنوانسیون بین المللی رامسر که بین ۹۱ کشور مشترک است، فقط ۱۴ تالاب مکانیزم بهره برداری مشترک داشته و ۲۲۰ تالاب بین المللی هیچ مکانیزمی برای بهره برداری مشترک ندارند.

مدیرعامل اندیشکده ماکا یادآور شد: از پنج حوضه پرتنش دنیا، کشور ایران در دو حوضه مشترک است؛ حوضه آبریز دجله و فرات در غرب و حوضه آبریز آمودریا در شمال شرق ایران؛ یعنی کشورما میان دو حوزه از پرتنش ترین حوضه های آبخیز دنیا احاطه شده است! با توجه به این شرایط به نظر می رسد دیپلماسی فعالانه ایران در حوزه آب و ایجاد مکانیزم های بهره برداری در حوضه های آبخیز مشترک با کشورهای همسایه بهترین مسیر برای اصلاح وضع موجود و نجات محیط زیست و کاهش آسیب های ناشی از آن به مردم است.

انتهای پیام/