به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، کمیته آمار دولتی جمهوری آذربایجان (DSK) شاخص های تراز غذایی در سال گذشته را در این کشور اعلام کرد. مشخص شد که سطح خودکفایی آذربایجان با گندم تا حدودی کاهش یافته است (از ۶۱٫۵ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۵۶٫۷ درصد). این کمترین شاخص از نظر عرضه گندم در این کشور در سال های اخیر است.

سال گذشته سطح عرضه سایر غلات در آذربایجان نیز کاهش یافت. جدی ترین کاهش مربوط به ذرت است. ۲ سال پیش تولید داخلی آذربایجان ۹۴ درصد نیاز ذرت را تأمین می کرد اما در سال گذشته این رقم به ۷۸ درصد کاهش یافت.

با در نظر گرفتن تمامی غلات، سطح خودکفایی این کشور از ۷۴ درصد در سال گذشته به ۶۹ درصد کاهش یافته است. سطح عرضه گندم غذایی کمتر و در حدود ۲۵ درصد است. به دلیل کیفیت ناکافی تولید محلی، گندم محلی عمدتا برای تأمین نیازهای خوراک دام استفاده می شود.

سال گذشته موضوع عرضه گندم در جمهوری آذربایجان مکرر مطرح شد و عمدتا ناشی از جنگ روسیه و اوکراین بود. از آنجایی که آذربایجان نمی توانست نیاز گندم خود را تأمین کند، امنیت غذایی این کشور باعث نگرانی جدی شد، زیرا گندم عمدتا از روسیه وارد می شد. از ارقام اعلام شده از سوی شورای امنیت مشخص می شود که نان گران ترین کالای این کشور در سال گذشته بوده است. افزایش قیمت گندم و آرد، میانگین قیمت نان در بازار آذربایجان را بیش از ۵۰ درصد افزایش داد.

تغییر شاخص های واردات گندم آذربایجان

مشکلات بازار غلات نیز تأثیری بر شاخص های واردات آذربایجان نداشت. «بحران غلات» سال گذشته سهم روسیه در عرضه گندم آذربایجان را نسبتا کاهش داد. در عوض واردات گندم از قزاقستان به شدت افزایش یافت.

با این حال روسیه همچنان سهم بسیار زیادی در تأمین گندم آذربایجان دارد. سال گذشته ۲۸۰ هزار تن گندم از قزاقستان وارد شد. این رقم، ۵٫۳ برابر بیشتر از شاخص سال ۲۰۲۱ است.

برعکس، در سال ۲۰۲۲ واردات گندم از روسیه با ۸ درصد کاهش به یک میلیون تن رسید. اگرچه حجم واردات گندم از همسایه شمالی آذربایجان ۸ درصد کاهش یافت، اما به دلیل افزایش قیمت ها، این کشور مجبور شد برای گندم وارداتی سال گذشته ۱۷ درصد بیشتر (۳۳۷٫۵ میلیون دلار) به روسیه نسبت به سال ۲۰۲۱ بپردازد.

به این ترتیب، بر اساس نتایج سال ۲۰۲۲ میلادی، ۷۸ درصد واردات گندم آذربایجان به روسیه و ۲۲ درصد به قزاقستان اختصاص یافته است. به عبارت دیگر در طول سال، سهم روسیه در واردات گندم آذربایجان از ۹۵ درصد به ۷۸ درصد کاهش یافته است.

به عقیده کارشناسان، اینکه روسیه سهم بزرگی در تأمین گندم آذربایجان دارد، علاوه بر ریسک های اقتصادی، خطرات سیاسی را نیز به همراه دارد.

چرا سطح تأمین گندم آذربایجان کاهش یافته است؟

دلیل اصلی کاهش سطح عرضه گندم در آذربایجان در سال گذشته، کشت کمتر غلات در این کشور است. بر اساس آمار اعلام شده از سوی شورای امنیت آذربایجان، تولید گندم در این کشور در سال ۲۰۲۲ میلادی یک میلیون و ۷۳۶ هزار تن بوده است. این رقم در سال ۲۰۲۱ یک میلیون و ۸۸۵ هزار تن بوده است. این به معنای کاهش ۱۴۹ هزار تنی یا حدود ۸ درصدی تولید گندم است.

از شاخص های افشا شده مشخص می شود که کاهش تولید گندم با کاهش بهره وری و کاهش سطح زیر کشت گندم ارتباط دارد. به این ترتیب در سال ۲۰۲۲ بهره وری محصول گندم در آذربایجان ۳٫۱۹ تن در هکتار بوده است. در سال ۲۰۲۱، این رقم ۳٫۲۹ تن بود. بنابراین، در سال گذشته، کشاورزان در هر هکتار ۰٫۱ تن گندم کمتر برداشت کردند. در همین مدت سطح برداشت از ۵۷۲ هزار هکتار به ۵۴۷ هزار هکتار کاهش یافت.

چرا تولید گندم در آذربایجان کاهش یافته است؟

سال گذشته وزارت کشاورزی جمهوری آذربایجان اعلام کرد که به دلیل خشکسالی شدید در این کشور، محصولات غلات در زمینی به مساحت حدود ۱۰۰ هزار هکتار از بین رفته است. از این منظر بدون شک کاهش خودکفایی غلات نیز ناشی از کمبود آب در کشور است.

آمارهای منتشر شده از سوی مرکز تحقیقات ارضی تأکید می کند که ۶۴ درصد از مناطق کشت گندم آذربایجان با کمبود آب مواجه هستند. حدود ۳۸ درصد از کل محصولات گندم این کشور را مناطق دیم تشکیل می دهد. تنها ۵ درصد از مناطق آبی از سیستم های آبیاری مدرن استفاده می کنند. در این راستا رفع مشکل کم آبی و تلفات زیاد در آبیاری می تواند یکی از عوامل تشویق کننده افزایش بهره وری کشاورزی در کشور باشد.

دولت آذربایجان چه تدابیری اندیشیده است؟

در سال گذشته اقدامات زیادی برای افزایش تولید غلات در آذربایجان انجام شده است. به عنوان مثال، الهام علی اف رئیس جمهور این کشور فرمانی در مورد تعدادی از اقدامات برای افزایش سطح خودکفایی با گندم غذایی را امضا کرد. یکی از نوآوری هایی که در اینجا پیشنهاد می شود مربوط به یارانه محصول است.

بر اساس توافقنامه ای که با وزارت کشاورزی آذربایجان منعقد می شود، یارانه به گندم خوراکی که توسط افرادی که متعهد به تولید گندم خوراکی هستند و سازمان ذخایر دولتی و کارخانه های آرد تحویل داده می شود، تعلق می گیرد.

با این حال، تنها مزارعی که در آن ها سیستم های آبیاری مدرن اعمال می شود، می توانند از این نوآوری بهره مند شوند. این بدان معناست که یارانه ها عمدتا به نفع مزارع بزرگ کشاورزی و مالکان بزرگ خواهد بود. از این گذشته، اجرای سیستم های آبیاری مدرن بسیار پرهزینه و فراتر از توان بسیاری از کشاورزان کوچک است.

انتهای پیام/