فردا (۲ مهرماه) روز غار پاک است. غارها از تنوع زیستی منحصربه فرد و سفره های آب زیرزمینی برخوردار هستند و جاذبه گردشگری مهمی محسوب می شوند اما در بهره گیری از آن ها دقت لازم را باید به عمل آورد تا منجر به تخریب این اکوسیستم ارزشمند نشود.

به گزارش ایسنا غارها، حفره هایی هستند که به طور معمول بر اثر حل شدن سنگ ها با آب و ذوب شدن یخ ها ایجاد می شود و بزرگترین و شگفت انگیزترین غارها در سنگ های آهکی به وجود آمده اند. برخی از غارها فقط یک حفره کوچک هستند که تنها یک نفر می تواند وارد آن شود و برخی هم گذرگاه ها و اتاقکهای تو در تو دارند. غارها ممکن است طولانی و تونل مانند باشند که در یخچال ها؛ جایی که آب ناشی از ذوب از ز یر یخ ها عبور می کند و یا در نواحی آتشفشانی بر اثر ایجاد شکاف در جویباری از گدازه های آن به وجود آمده باشند.

تنوع زیستی منحصر به فرد غارها، به عنوان بوم سازگانهای کاملا" خاص و وجود حشرات متنوع که نقش اساسی در زنجیره حیات دارند همچنین خفاش ها به عنوان نگاهبانان شبانه طبیعت با نقش بی بدیل در گرده افشانی و مهمتر از آن وجود خفاش های حشره خوار به عنوان آفت زدای طبیعی محصولات کشاورزی و مراتع طبیعی، نقش پر رنگ غارها را به ما یادآوری می کند.

غارها منابع عظیمی از سفره های آب زیرزمینی هستند که حفاظت از آن ها در دنیای امروز با توجه به کمبود منابع آب شیرین که بسیاری از کشورها به ویژه ایران با آن روبروست، امری حیاتی است همچنین از نظر زمین شناسی تنوع کانی شناسی و مطالعه گسل ها اهمیت دارد و از جمله موضوعات مورد علاقه زمین شناسان هستند.

غارها می توانند به عنوان یکی از بهترین جاذبه های گردشگری برای کشورها در صنعت توریسم نقش قابل توجهی در درآمدزایی ایفا کنند البته رعایت قوانین و مقررات و استانداردهای حفاظتی ومحیط زیستی، شرط اصلی بهره برداری پایدار از این منابع ارزشمند است چرا که غارها جزو ذخایر طبیعی هر کشوری محسوب می شوند و باید مورد حفاظت قرار گیرند بنابراین انجام عملیاتی مانند برقکشی و اقدامات اصلاحی که بتوان از غارهای کشور در حوزه گردشگری استفاده کرد، مستلزم انجام بررسی های دقیق علمی و کارشناسی و تجهیزات به روز و مدرن است چون در غیر این صورت حیات این بوم سازگان و موجودات زنده آن، به خطر می افتد.

بر اساس اعلام سازمان حفاظت محیط زیست، به باور برخی ازکارشناسان و غارشناسان به غارهای کشور اهمیت کافی داده نمی شود. آنان معتقدند که توریستی کردن غارها، روش های نوینی پیدا کرده و نرده کشی، جاده سازی، نصب پله و یا سنگفرش کردن برای دسترسی به غارها در دنیا منسوخ شده است و باید این پدیده های طبیعی، به صورت کاملا بکر و دست نخورده، در معرض دید علاقه مندان قرار بگیرند اما در ایران ماجرا اینگونه نیست. امروزه غارهای توریستی در دنیا کم نیستند، غاریخی در آرژانتین، اسکوک جان در اسلوونی، لمن در آمریکا، باتو در مالزی، کرم شب تاب در نیوزلند، فلوت نی در چین و غار علی صدر در ایر ان در این گروه قرار دارند.

در حوزه گردشگری، داشتن رفتارهای به هنجار محیط زیستی بسیار پراهمیت است. متاسفانه برخی از گردشگران، با رعایت نکردن اصول غارنوردی و انداختن زباله در داخل غارها باعث می شوند که چرخه طبیعی درآن ها مختل شود و از آنجا که نورآفتاب به داخل غارها راه ندارد، زباله ها فاسد می شود و رشد انواع قارچ ها و باکتری ها، حیات جانداران داخل غار را به خطر بیندازد.

بنا بر آمار انجمن غارنوردان ایران، طی چهار سال ۶٫۵ تن زباله از حدود ۵۰ غار در کشور خارج شده که آمار تکان دهندهای است. امروزه در دنیا مردم در بازدید از چنین مکان هایی از به همراه داشتن انواع خوردنی ها و نوشیدنی ها پرهیز می کنند و فقط با تجهیزات مورد نیاز وارد آن ها می شوند. در کشور ما نیز این رفتارها باید گسترش یابد. حدود سه دهه پیش، کارگروه« غار و غارشناسی » در کشور شکل گرفت و اکنون زیر نظر «سازمان حفاظت محیط زیست» فعالیت می کند. ۱۳ سازمان و نهاد مختلف از جمله وزارت نیرو، کشور، علوم تحقیقات و فناوری، ورزش و جوانان، سازمان ها ی حفاظت محیط زیست، میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری، جغرافیای ارتش، زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، جنگلها مراتع و آبخیزداری، انجمن غارنوردان ایران، نماینده ریاست جمهوری و دو سازمان مردم نهاد عضو این کارگروه هستند.

رییس هیات مدیره انجمن غارنوردان ایران، تعداد غارهای شناسایی شده را ۸۱ غار اعلام کرده و گفته است که از این تعداد، ۱۵ غار توریستی شده اند اما فقط غار «علیصدر» سود دهی دارد و ۱۴ غار دیگر مانند «قوری قلعه» درکرمانشاه و«کرفتو» در زنجان ، منافع اقتصادی و ارزش افزوده به همراه ندارند. به نظر او، ایران با توجه به شرایط اقلیمی و توپوگرافی، حتما" غارهای زیادی دارد اما هنوز کار تحقیقاتی و اکتشافی دقیقی در این زمینه صورت نگرفته است و تعداد ۸۱ غار اعلام شده، غارهای شناسنامه دار هستند.

به گزارش سازمان حفاظت محیط زیست یکی از مهمترین کارهایی که در مورد غارها مغفول مانده، عدم انجام ارزشگذاری محیط زیستی این بومسازگان ارزشمند است و متاسفانه به این دلیل و به دلیل اینکه برآورد قاطعی از تعداد غارهای کشور نداریم نتوانسته ایم جایگاه بین المللی ایران را از نظر تعداد و کیفیت غارها به دست آوریم بنابراین لازم است تمام تلاش مسوولان امر به این موضوع معطوف شود تا بتوانیم از ظرفیت های اکولوژیک کشور، با برنامه ریزی علمی و دقیق بهره برداری خردمندانه کنیم.

انتهای پیام