به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، رابطه امام با امت در اندیشه اسلامی، فراتر از رابطه یک رهبر سیاسی با ملت است؛ یعنی هرچند در دیدگاه کلامی، امام ریاست عام و فراگیر در امور دینی و دنیایی تعریف شده، اما وقتی به نص آیات قرآن و روایات پیامبر صلی الله علیه و آله و اهل بیت وحی رجوع می کنیم، حقیقت را فراتر از آن چیزی می یابیم که کلامیون مطرح کردند. در دیدگاه وحیانی، رابطه ای معنوی میان امام با امت برقرار است و امت شامل همه افرادی می شود که دل به امامت ائمه سپردند و تسلیم اوامر ایشان شدند؛ از جمله آنکه امام رضا علیه السلام در فرازی از حدیث امامت فرمود: «الإمام الأمین الرفیق و الولد الشفیق و الأخ الشقیق و کالأم البرة بالولد الصغیر» یعنی امام، امینی رفیق و پدری مهربان، و برادری بی نظیر و مادری دلسوز فرزند خردسال خویش است.

در این فراز، «امام» از منظر امام رضا علیه السلام چهار رابطه معنوی با مأموم خویش دارد: رفیق، پدر، برادر و مادر؛ به این معنا که امام از هر رفیقی نسبت به شیعیانش امانت دار و دلسوزتر است؛ همچنان که خداوند در آیه۶۹ سوره نساء این رابطه را اینگونه ترسیم می کند «و من یطع الله و الرسول فأولئک مع الذین أنعم الله علیهم من النبیین و الصدیقین و الشهداء و الصالحین و حسن أولئک رفیقا؛ و کسانی که از خدا و پیامبر اطاعت کنند، در زمره کسانی خواهند بود که خدا ایشان را گرامی داشته [یعنی] با پیامبران و راستان و شهیدان و صالحانند و آنان چه نیکو رفقایی هستند!» امام باقر علیه السلام در تأویل این آیه فرمود «فمنا النبی و منا الصدیق و الشهداء و الصالحون.» یعنی نبی از ماست، صدیق و شهدا و صالحان از ماست. (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج۲، ص۷۸) و ام سلمة می گوید درباره این آیه از پیامبر صلی الله علیه و آله پرسیدم که ضمن بیان مصادیقی فرمود: «و حسن أولئک رفیقا الأئمة الاثنا عشر بعدی»؛ یعنی منظور از «آنها خوب رفقایی هستند»، ائمه علیهم السلام هستند. (کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر، ص ۱۸۳)

تقویت این حس در انسان مؤمن سبب بهبودی رابطه او با امام معصوم می شود، چرا که این نوع نگاه رابطه مؤمنین با امام را از وضعیتی رسمی به حالتی صمیمی و رفاقتی ارتقاء می دهد. وقتی سیره پیامبر صلی الله علیه و آله و اهل بیت وحی را مرور می کنیم، چیزی غیر از این نمی بینیم. آن بزرگواران در عین ادب و حفظ کرامت یاران، رابطه ای دوستانه با آنها برقرار می کردند تا ابهت معنوی شان در دل اصحاب نیفتند. در مقابل، یاران نیز در نهایت ادب و تواضع، رابطه ای رفاقتی با معصومین علیهم السلام داشتند و به راحتی با پیامبر و اهل بیت وحی علیهم السلام مراوده می کردند.

انتهای پیام/