هفدهمین گزارش آژانس درباره راستی آزمایی اجرای برجام در ایران



به گزارش گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس، مدیرکل موقت آژانس بین المللی انرژی اتمی دیروز دوشنبه ۱۱ نوامبر هفدهمین گزارش درباره راستی آزمایی اجرای برجام و نظارت در جمهوری اسلامی ایران در پرتو قطعنامه ۲۲۳۱ ( ۲۰۱۵ ) شورای امنیت به نشست های عادی شورای حکام را منتشر کرد.

متن کامل این گزارش به شرح زیر است:

A .مقدمه

۱ .این گزارش مدیرکل موقت به شورای حکام و به موازات آن به شورای امنیت سازمان ملل (شورای امنیت) در خصوص اجرای تعهدات مرتبط هسته ای جمهوری اسلامی ایران ذیل برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و در خصوص موضوعات مرتبط با راستی آزمایی و نظارت در ایران در پرتو قطعنامه ۲۲۳۱ ( ۲۰۱۵ ) شورای امنیت می باشد. این (گزارش) همچنین اطلاعاتی در خصوص موضوعات مالی، مشورت ها و تبادل اطلاعات آژانس با کمیسیون مشترک ایجاد شده توسط برجام، ارائه می دهد.

B .سابقه

۲ .در تاریخ ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵، چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلیس، ایالات متحده آمریکا، به همراه نماینده عالی اتحادیه اروپا (۳+EU/E۳) و ایران در مورد برجام توافق کردند. در تاریخ ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۵ شورای امنیت قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را به تصویب رساند که در آن از جمله از مدیرکل درخواست کرد که «راستی آزمایی و نظارت لازم بر تعهدات مرتبط هسته ای ایران برای کل دوره تعهدات یاد شده در چارچوب برجام را برعهده گیرد». در اوت ۲۰۱۵، شورای حکام به مدیرکل اجازه داد تا راستی آزمایی و نظارت لازم بر تعهدات مرتبط هسته ای ایران همانگونه که در برجام پیش بینی شده را انجام داده و بر همین اساس برای کل دوره تعهدات یاد شده در پرتو قطعنامه شماره ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت سازمان ملل، منوط به در اختیار داشتن منابع مالی و منطبق با رویه های پادمانی استاندارد آژانس، گزارش ارائه کند.

شورای حکام همچنین اجازه داد که آژانس با کمیسیون مشترک همچنان که در سند ۲۳/۲۰۱۵/GOV و اصلاحیه یک آن آمده، مشورت و تبادل اطلاعات کند.

۳ .در دسامبر ۲۰۱۶ و ژانویه ۲۰۱۷ مدیرکل ۹ سند، که از سوی همه اعضای کمیسیون مشترک تهیه و به تایید رسیده و متضمن روشنگری هایی برای اجرای اقدامات مرتبط هسته ای ایران مندرج در برجام برای دوره زمانی آن بود را با کشورهای عضو در میان گذاشت.

۴- در ۸ می ۲۰۱۹، ایران بیانیه ای منتشر کرد که از جمله حاوی این مطلب بود که «در راستای اعمال حقوق خود، همانطور که در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام مصرح است، شورای عالی امنیت ملی ایران دستوری مبتنی بر توقف برخی اقدامات ایران ذیل برجام از امروز صادر کرد.»

۵ .هزینه سالانه تخمینی آژانس برای اجرای پروتکل الحاقی ایران و برای راستی آزمایی و نظارت تعهدات مرتبط هسته ای ایران به شرح مندرج در برجام مبلغ ۹٫۲ میلیون یورو در سال می باشد. برای سال ۲۰۱۹ منابع مالی فرابودجه ای برای مبلغ ۴ میلیون یورو از ۹٫۲ میلیون یورو لازم است . تا تاریخ ۷ نوامبر۲۰۱۹ ، مبلغ ۷٫۱ میلیون یورو منابع مالی فرابودجه ای برای تامین هزینه فعالیت های مرتبط با برجام برای سال ۲۰۱۹ و بعد آن در دسترس است.

C .فعالیت های راستی آزمایی و نظارت بر برجام

۶- از تاریخ ۱۶ ژانویه ۲۰۱۶ (روز اجرای برجام) آژانس اجرای تعهدات مرتبط هسته ای ایران ذیل برجام را منطبق با رویه های پادمانی استاندارد آژانس و به شیوه ای بیطرفانه و عینی راستی آزمایی و نظارت کرده است. آژانس از زمان انتشار گزارش فصلی اوت ۲۰۱۹ مدیرکل موقت که در به روز رسانی های مربوطه در دو گزارش در سپتامبر و نوامبر ۲۰۱۹ آمده است، به شرح ذیل گزارش می دهد.

۱.C .فعالیت های مربوط به آب سنگین و بازفرآوری

۷- ایران ساخت رآکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک (رآکتور ۴۰-IR ) را طبق طراحی اولیه آن پیگیری نکرده است. ایران قرص های اورانیوم طبیعی، میله های سوخت یا مجموعه های سوخت طراحی شده به صورت ویژه برای راکتور ۴۰-IR طبق طراحی اولیه را تولید یا آزمایش نکرده و همه قرص های سوخت اورانیوم طبیعی و مجموعه های سوخت موجود در انبار تحت نظارت مداوم آژانس باقی مانده است.

۸- ایران به اطلاع رسانی به آژانس در خصوص موجودی آب سنگین در ایران و تولید آب سنگین در کارخانه تولید آب سنگین (HWPP) ادامه و به آژانس اجازه داده است که بر میزان ذخایر آب سنگین ایران و مقدار آب سنگین تولید شده در HWPP نظارت کند.

در تاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۱۹ ،آژانس راستی آزمایی کرد که مقدار تولید شده و در حال استفاده از آب سنگین در این کارخانه ۱۲۸٫۹ متریک تن می باشد. در طول دوره گزارش دهی ایران بیش از ۱۳۰ متریک تن آب سنگین نداشته است.

۹- ایران فعالیت های مربوط به بازفرآوری را در راکتور تحقیقاتی تهران (TRR) و تأسیسات تولید ایزوتوپ مولیبدن، ید و زنون (MIX ) و یا در هر تأسیسات اعلام شده دیگر به آژانس، انجام نداده است.

۲.C .فعالیت های مربوط به غنی سازی و سوخت

۱۰- در کارخانه غنی سازی سوخت (FEP ) در نطنز بیش از ۵۰۶۰ سانتریفیوژ ۱-IR به صورت نصب شده در ۳۰ آبشار به شکل پیکره بندی شده در واحدهای عملیاتی در زمان توافق پیرامون برجام به صورت نصب شده وجود نداشته است.

ایران ۱۸ سانتریفیوژ ۱-IR را از میان سانتریفیوژهای در حال نگهداری در انبار به منظور جایگزینی با سانتریفیوژهای آسیب دیده یا خراب نصب شده در FEP خارج کرده است.

۱۱- ایران به غنی سازی UF۶ در FEP و از زمان گزارش فصلی قبلی مدیرکل موقت، غنی سازی اورانیوم را در کارخانه آزمایشی غنی سازی در نطنز و کارخانه غنی سازی فردو در فردو ادامه داده است. همچنانکه قبلا گزارش شده است در هشتم ژولای ۲۰۱۹ آژانس راستی آزمایی کرد که ایران شروع به غنی سازی UF۶ با غنای بالاتر از ۳٫۶۷ درصد از اورانیوم ۲۳۵ کرده است.از آن زمان تاکنون، ایران اقدام به غنی سازی اورانیوم تا ۴٫۵ درصد از اورانیوم ۲۳۵ کرده است.

۱۲- همچنان که قبلا گزارش شده است، در اول ژولای ۲۰۱۹ آژانس راستی آزمایی کرد که کل موجودی ذخیره شده اورانیوم غنی سازی شده ایران از میزان ۳۰۰ کیلوگرم UF۶ غنی شده تا میزان ۳٫۶۷ درصد اورانیوم ۲۳۵ ( یا معادل آن در اشکال مختلف شیمیایی) فراتر رفته است. میزان ۳۰۰ کیلوگرم UF۶ معادل با ۲۰۲٫۸ کیلوگرم اورانیوم می باشد.

۱۳- تا تاریخ ۳ نوامبر ۲۰۱۹، آژانس راستی آزمایی کرد که بر اساس برجام و مصوبات کمیسیون مشترک، میزان کلی ذخیره اورانیوم غنی شده تا ۳٫۶۷ درصد اورانیوم ۲۳۵ ایران ۳۷۲٫۳کیلوگرم (+۱۳۰٫۷ کیلوگرم از زمان گزارش فصلی پیشین مدیرکل موقت) بوده است. این ذخیره شامل ۲۱۲٫۶ کیلوگرم اورانیوم غنی شده تا ۳٫۶۷ درصد از اورانیوم ۲۳۵ تولید شده قبل از هشتم ژولای ۲۰۱۹ و ۱۵۹٫۷ کیلوگرم اورانیوم غنی شده تا ۴٫۵ درصد از اورانیوم ۲۳۵ تولید شده از هشتم ژولای ۲۰۱۹ بوده است.

۱۴- در کارخانه غنی سازی سوخت فردو (FFEP) بیش از ۱۰۴۴ سانتریفیوژ ۱-IR در یک بال (واحد ۲) از تأسیسات مزبور قرار داده نشده است. در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۱۹ ،آژانس راستی آزمایی کرد که تعداد ۱۰۲۰ سانتریفیوژ ۱-IR در شش آبشار نصب هستند. در همان تاریخ آژانس راستی آزمایی کرد که ۱۰ سانتریفیوژ ۱-IR در قالب طراحی موقعیت های ۱۶ سانتریفیوژ ۱-IR نصب شده بودند و یک سانتریفیوژ ۱-IR در یک موقعیت جداگانه نصب شده بود، به منظور انجام «تحقیق مقدماتی و فعالیت های تحقیق و توسعه در ارتباط با تولید ایزوتوپ های پایدار».

ایران در بازه زمانی گزارش هیچ گونه غنی سازی یا فعالیت های تحقیق و توسعه مرتبط در این کارخانه انجام نداده و هیچ گونه مواد هسته ای در کارخانه وجود نداشته است.

۱۵- همچنانکه قبال گزارش شده است، در ۶ نوامبر ۲۰۱۹ آژانس راستی آزمایی کرد که ایران یک مخزن UF۶ طبیعی را از FEP به FFEP منتقل کرده است. در همان تاریخ، آژانس همچنین راستی آزمایی کرد که این مخزن در FFEP برای خوراک دهی به ۲ آبشار سانتریفیوژ IR۱ ، که از ۱۶ ژانویه ۲۰۱۶ ( روز اجرای برجام) می چرخند، برای آماده سازی، متصل شده است. همچنین در همان تاریخ آژانس راستی آزمایی کرد که ۲ آبشار سانتریفیوژ IR۱ ، که تمام زیرساخت های مرتبط با آنها در وضعیت غیرفعال مانده بودند و ۲ آبشاری که در حال انجام اصلاحات به منظور تولید ایزوتوپ های پایدار بودند، بدون تغییر ماندند. در ۹ نوامبر ۲۰۱۹ آژانس راستی آزمایی کرد که ایران خوراک دهی UF۶ به ۲ آبشار سانتریفیوژ IR۱ که از روز اجرای برجام در حال چرخش بودند را برای غنی سازی آغاز کرده است. از ۶ نوامبر ۲۰۱۹ مواد هسته ای در FFEP قرار داده شده و از ۹ نوامبر ۲۰۱۹ ایران غنی سازی را در این کارخانه آغاز کرده است.

۱۶- همه سانتریفیوژها و زیرساخت های مربوطه در انبار، تحت نظارت مداوم آژانس باقی مانده اند. با این حال، در طول دوره این گزارش برخی از سانتریفیوژها و زیرساخت های وابسته به آنها از انبار جهت نصب در PFEP در حالی که تحت نظارت مستمر آژانس در کل فرآیند قرار داشته اند، خارج شده اند. آژانس دسترسی منظم به ساختمان های مرتبط در نطنز شامل همه FEP و کارخانه نیمه صنعتی غنی سازی PFEP را ادامه داده و دسترسی روزانه طبق درخواست آژانس انجام شده است. آژانس کماکان دسترسی معمول به FFEP ،از جمله دسترسی روزانه در صورت درخواست، داشته است.

۱۷- از زمان گزارش فصلی پیشین مدیرکل موقت، ایران برخی فعالیت های غنی سازی انجام داده که در راستای برنامه بلند مدت غنی سازی تحقیق و توسعه اش، که در تاریخ ۱۶ ژانویه ۲۰۱۶ به آژانس ارائه کرده است، قرار ندارند.

۱۸- در تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۱۹، آژانس راستی آزمایی کرد که کلیه میله های سوخت پرتودهی شده در TRR در ایران از میزان پرتودهی کمتر از ۱ رم بر ساعت (در یک متر در هوا) برخوردار نیستند.

۱۹- ایران هیچکدام از تأسیسات اعلام شده را به منظور تبدیل مجدد صفحات سوخت یا ضایعات به UF۶ مورد استفاده قرار نداده و از ساخت تأسیسات جدید بدین منظور به آژانس اطلاعی نداده است.

۳.C .تحقیق و توسعه، تولید و موجودی سانتریفیوژ

۲۰- همانطور که قبلا گزارش شد، ایران در تاریخ ۸ سپتامبر ۲۰۱۹ به آژانس اطلاع داد که اتصال های سرپوش را به نحوی تغییر خواهد داد که محصول و باقی مانده ها در ۵ آبشار تحقیق و توسعه در نطنز (شماره های ۲، ۳، ۴، ۵ و ۶) به صورت جداگانه جمع آوری شوند.

۲۱- ایران در تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۱۹ طی نامه ای به آژانس اطلاع داد که قصد دارد ۶ نوع جدید از ماشین های سانتریفیوژ، مشخصا IRs ، IR۸s ،IR۸b ،IR۷، IR۹ و IR۶smo را در موقعیت تکی در PFEP نصب کند. آژانس در مکاتبه مورخه ۲۴ اکتبر ۲۰۱۹ از ایران خواست که الگوهایی را که در تاریخ ۱۵ ژانویه ۲۰۱۶ به آژانس ارائه کرده بود به نحوی به روزرسانی کند که مشخصات سانتریفیوژهای IR۸s ،IR۸b ، IR۹ ،IRs و IR۶smo را در برگیرد.در مکاتبه مورخ ۴ نوامبر ۲۰۱۹، ایران پرسشنامه اطلاعات طراحی برای PFEP را به نحوی به روزرسانی کرد که تمامی انواع سانتریفیوژهای موجود را در برگیرد.

در حال تکمیل ….
AI Chatbot

💬 Hi! Want to know more about “هفدهمین گزارش آژانس درباره راستی آزمایی اجرای برجام در ایران”? I’m here to guide you.