خبرگزاری مهر – گروه استان ها: نوروزخوانی، رسم دیرینه ای است که ریشه در تاریخ و فرهنگ مازندران دارد، رسمی نانوشته که بشارت بهار می دهد و در روزهای پایانی سال با شور و حال خاصی به صورت مردمی در گوشه و کنار این استان اجرا می شود.

نوای نوروزخوانان که در گروه های دو یا سه نفره است با پوشش های محلی، کلاه نمدی بر سر، جوراب چشمی و جلیقه های سنتی بر تن، طنین انداز است، آنان می خوانند، بهار آمد، بهار آمد، خوش آمد / علی با ذوالفقار آمد، خوش آمد / علی با ذوالفقار آن شاه مردان / دل ناشاد ما ر شاد گردان / محمد، یا محمد، یا محمد قبای اطلسی داره محمد / اگه خواندی محمد، ره شناسی / بئو صل علی و ال محمد».

روزهای آخر زمستان همه جای ایران دیدنی تر می شود و جنب و جوش مردم برای گذر از سال قدیمی و پیوستن به سال جدید با شور و حال خاصی برپاست و در این بین نوروزخوانان، شادباش آمدن بهار را نوید می دهند.

در رسم نوروزخوانی، نوروزخوانان که معمولا کارشان دوره گردی است و محله به محله می روند تا پیام شادی و عید را سر دهند، اشعاری در مدح بهار یا بداهه و از روی حافظ می خوانند، این رسم طبق یافته های پژوهشی از گذشته های دور رواج داشته است و اکنون نیز در مناطق مختلف مازندران، در آستانه سال نو، اجرا می شود.

راه اندازی کارناوال های شادی و نوروزخوانی در دو سال اخیر به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا به صورت خودجوش توسط گروه های موسیقی محلی و سنتی در مازندران احیا شده است. این کاروان ها در رونق آئین های سنتی و آشنا کردن مردم با این داشته های فرهنگی و سنت ها تأثیر بسزایی دارد.

قدیمها رسم بر آن بود که نوروزخوانان گروه های سه نفره متشکل از آوازخوان، نوازنده ساز و کوله کش بود و این گروه به در خانه های مردم می رفتند و هدایایی نظیر تخم مرغ رنگی، کشمش، نان محلی و پول دریافت می کردند.

یک نوروزخان پیشکسوت: نوروزخوانی برای ما حرفه نبود بلکه هدف آن بود که شادی و لبخند را بر چهره مردمان دیارمان بیاوریم و بشارت نوروز و عید دهیم

جهانگیر کجوری از نوروزخوانان قدیمی منطقه کجور نوشهر که سال های سال به اجرای نوروزخوانی می پرداخته و اکنون به دلیل کهولت سن و بیماری دست از این کار کشیده است با یادآوری خاطراتی از دوران گذشته می گوید: نوروزخوانی برای ما حرفه نبود بلکه هدف آن بود که شادی و لبخند را بر چهره مردمان دیارمان بیاوریم و بشارت نوروز و عید دهیم.

وی می گوید: اشعار نوروزخوانی معمولا توسط دو نفر به صورت هماهنگ و منسجم خوانش می شود و نوروزخوان سعی می کند در بین اشعار از نام اسامی اهالی خانواده نیز استفاده کند که این کار صمیمیت و صفا را بین گروه و خانواده افزایش می دهد.

وی ادامه می دهد: امروزه شاهد کمرنگ شدن آئین نوروزخوانی در محلات و یا شهرها هستیم و عمده دلیل آن این است که جوانترها چندان با این هنر کهن و قدیمی آشنا نیستند و تمایلی برای ورود به این عرصه ندارند.

لباس های سنتی، صدای نوروزخوان و نوای دهل و سرنا در آستانه نوروز توجه هر رهگذری را به خود جلب می کند، پنجره خانه ها به روی این نمایش منحصربه فرد، گشوده می شود و زنان و کودکان از پشت پنجره ها سرک می کشند.

محمد جعفری کارشناس آئین های مردمی و صنایع دستی نیز بیان اینکه اجرای کارناوال های شادی و نوروزخوانی سبب حفظ آئین های قدیمی بین مردم می شود به خبرنگار مهر می گوید: ریشه آئین های سنتی به زمان صفویه باز می گردد و مردم با برگزاری جشن ها به دلیل مشخص نبودن دقیق تقویم، سعی در حفظ سنت ها می کردند.

وی ادامه می دهد: هدف نوروزخوانی و کارناوال های شادی ایجاد شور و شادی بین مردم و احیای سنت های محلی است و برگزاری این آئین ها همانند کتابی مصور از پیشینه تاریخی هر دیاری است که آداب و سنت های گذشتگان را بازگو می کند.

وی یادآور شد: نوروز خوانان، پیام آوران شادی و بهار هستند که در آستانه سال نو و روزهای پایانی سال، بساطشان در مناطق مختلف مازندران گسترده می شود. از گذشته های دور با فروکش کردن سرمای زمستان و نزدیک شدن بهار و تجدید حیات طبیعت، پیک های نوروزی روستاها و شهرهای مازندران با اجرای مراسم، بازی های نمایشی، خواندن اشعار و ترانه هایی در وصف بهار و نوروز، به عاشقان طبیعت بشارت آمدن نوروز را می دادند.

به گزارش مهر، نوروز خوانی آئین سه هزارساله ای است که از نیمه اسفندماه در مناطق مختلف استان مازندران اجرا می شود و نوروز خوانان، با حضور در محلات و روستاها، شادباش آمدن بهار را می دهند. نوروز خوانان که در قالب گروه های سه نفره، خواننده، نوازنده و بارکش مسیر محلات را پیاده طی می کنند، اشعاری در مدح امامان و ترانه های محلی می خوانند و مژده آمدن بهار را به اهالی روستا می دهند و صاحب خانه نیز با دادن پول، شیرینی، گردو، تخم مرغ و کشمش از آنان پذیرایی می کند.