خبرگزاری مهر، گروه استان ها- فاطمه گلوی: پیشرفت نظام بهداشت و درمان در استان سیستان و بلوچستان، به عنوان پهناورترین استان کشور، نقشی کلیدی در ارتقای کیفیت زندگی ساکنان این منطقه ایفا می کند.

توسعه زیرساخت های بهداشتی به ویژه در مناطق روستایی و محروم، به یکی از اولویت های اصلی حوزه سلامت است؛ اقدامی که نه تنها به بهبود شاخص های سلامت عمومی کمک می کند، بلکه امید به زندگی، کاهش مرگ ومیر مادران و کودکان و افزایش دسترسی عادلانه به خدمات اولیه درمانی را نیز به همراه داشته است.

خانه های بهداشت به عنوان نخستین سطح ارائه خدمات سلامت در نظام شبکه ای کشور، در استان سیستان و بلوچستان اهمیت دوچندانی دارند؛ پراکندگی جغرافیایی جمعیت، فاصله زیاد روستاها تا مراکز شهری و محدودیت دسترسی به امکانات تخصصی، سبب شده است که این مراکز کوچک اما حیاتی، نقشی محوری در ارائه خدمات پیشگیرانه و آموزش بهداشت عمومی ایفا کنند.

گسترش تعداد خانه های بهداشت در سال های اخیر، به معنای نزدیک تر شدن خدمات سلامت به مردم و کاهش هزینه های مستقیم و غیرمستقیم درمان برای خانوارها بوده است.

فعالیت ۲۰۶۸ بهورز متخصص در مراکز بهداشت سیستان و بلوچستان

محمد حسن محمدی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در گفت و گو با خبرنگار مهر بیان کرد: در راستای ارتقای عدالت در سلامت و دسترسی همگانی به خدمات بهداشتی، استان سیستان و بلوچستان با تکیه بر شبکه گسترده بهداشت روستایی، گامی مؤثر در جهت پوشش نیازهای بهداشتی مناطق محروم برداشته است.

وی تصریح کرد: در حال حاضر، ۱۱۹۹ خانه بهداشت در سراسر این استان فعال هستند که توسط ۲۰۶۸ به ورز متخصص و متعهد، خدمات جامع سلامت را به ساکنان مناطق روستایی و دورافتاده ارائه می دهند.

محمدی تاکید کرد: این خانه های بهداشت که زیر ساختی اساسی به حساب می آیند؛ به گونه ای طراحی شده اند که فاصله جغرافیایی را برای دریافت خدمات حیاتی به حداقل برسانند.

مراقبت از مادر و کودک؛ محور اصلی فعالیت های خانه بهداشت

وی ادامه داد: یکی از اولویت های اصلی این شبکه، مراقبت های جامع از مادر و کودک است؛ این خدمات شامل پایش دقیق دوران بارداری، تسهیل ارجاع برای زایمان های ایمن در مراکز تخصصی و نظارت مستمر بر رشد کودکان است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بیان کرد: همچنین، اجرای دقیق برنامه های کشوری واکسیناسیون برای کودکان و بزرگسالان در این مراکز، سدی محکم در برابر بیماری های قابل پیشگیری ایجاد کرده است؛ به ورزان با شناسایی دقیق گروه های هدف، اطمینان حاصل می کنند که هیچ کودکی از دریافت واکسن های ضروری جا نماند.

وی در پایان گفت: در کنار مراقبت های دوران رشد، مبارزه با بیماری های واگیردار از محورهای کلیدی فعالیت خانه های بهداشت در سیستان و بلوچستان است؛ با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی منطقه، پایش و کنترل بیماری هایی نظیر سل، مالاریا، هپاتیت و HIV به صورت سیستماتیک انجام می شود.

محمدی بیان کرد: تیم های بهداشتی با شناسایی زودهنگام موارد مشکوک و پیگیری دقیق بیماری های عفونی شایع، از گسترش اپیدمی ها در روستاها جلوگیری کرده و مسیر درمان را برای بیماران هموار می کنند؛ این رویکرد پیشگیرانه، بار بیماری ها را در سطح استان کاهش داده و منجر به بهبود شاخص های سلامت در مناطق حاشیه و محروم شده است.

انجام غربالگری های منظم در خانه بهداشت

محمدرضا میرادی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در گفت و گو با خبرنگار مهر با اشاره به مدیریت بیماری های غیر واگیر در سطح استان سیستان و بلوچستان بیان کرد: شبکه بهداشت در استان سیستان و بلوچستان، فراتر از درمان های اولیه، بر رویکرد پیشگیرانه و ارتقای کیفیت زندگی متمرکز است؛ در این راستا، شناسایی و مدیریت بیماری های غیرواگیر که به دلیل تغییر سبک زندگی رو به افزایش هستند، در اولویت قرار دارد.

وی تصریح کرد: غربالگری منظم فشار خون، دیابت و چاقی در خانه های بهداشت باعث شده است تا بسیاری از بیماری ها در مراحل اولیه شناسایی شده و از بروز عوارض شدید جلوگیری شود.

میرادی ادامه داد: همچنین، برنامه های غربالگری سرطان های شایع از جمله سرطان پستان، دهانه رحم و کولورکتال، فرصتی حیاتی برای تشخیص زودهنگام و درمان موفقیت آمیز فراهم کرده است.

وی خاطرنشان کرد: علاوه بر سلامت جسمی، بهداشت محیط و سلامت شغلی از دیگر ارکان حیاتی این نظام سلامت است؛ نظارت مستمر بر کیفیت آب آشامیدنی، کنترل استانداردهای مواد غذایی و بازرسی اماکن عمومی توسط به ورزان انجام می شود تا سلامت جامعه روستایی تضمین شود؛ همچنین، بررسی شرایط بهداشتی شاغلان در محیط های کاری روستایی، از بروز بیماری های شغلی جلوگیری می کند.

برخورداری ۱۰۰ درصدی مردم از نیازهای پایه بهداشت

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی سیستان و بلوچستان با اشاره به بخش سلامت روان خانه های بهداشت گفت: در بخش سلامت روان و اجتماعی، خانه های بهداشت با اجرای برنامه های غربالگری افسردگی و اضطراب، به شناسایی افرادی که دچار چالش های روانی هستند می پردازند.

وی بیان کرد: این اقدامات در کنار برنامه های پیشگیری از اعتیاد و مقابله با آسیب های اجتماعی، بستری برای تقویت تاب آوری روانی جامعه فراهم می کند؛ همچنین، آموزش های مستمر در زمینه اصلاح سبک زندگی، ترویج تغذیه سالم و افزایش فعالیت بدنی، به عنوان ابزارهای پیشگیری از بیماری ها به مردم آموزش داده می شود.

میرادی در پایان تصریح کرد: ارائه خدمات تکمیلی نظیر تزریقات، پانسمان و توزیع مکمل های غذایی برای کودکان و مادران باردار، این زنجیره خدماتی را تکمیل می کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: بر اساس ضوابط ساختار شبکه سلامت، در حال حاضر ۱۰۰ درصد نیازهای پایه بهداشتی مردم در سطح استان تحت پوشش این واحدهای بهداشتی قرار دارد که نشان دهنده کارآمدی این نظام در تأمین عدالت در سلامت در سطح سیستان و بلوچستان است.