ایسنا/اصفهان طی چند سال گذشته و همزمان با گسترش شبکه های مجازی شاهد ظهور کانال ها و صفحاتی هستیم که مدعی پیش بینی زلزله هستند. البته کارشناسان به جرات می گویند که این کانال ها بیشتر متعلق به افراد غیرمتخصصی است که هیچگاه حاضر به حضور در مجامع علمی و ارائه توضیح در مورد ادعای خود نیستند.

ایران به عنوان یکی از کشورهای پیشرو در علوم مختلف و به ویژه علم زلزله، هر ساله شاهد برگزاری همایش ها و نشست های علمی متعددی از سوی مراکز دانشگاهی و اجرایی است که برخی از این رویدادها و کنفرانس ها از اعتبار خوبی در سطح جهانی برخوردار هستند به طوری که پژوهشگران کشورهای مختلف با حضور در آن به ارائه دستاوردهای علمی خود می پردازند. با این وجود گسترش کانال ها و صفحاتی غیر تخصصی با ادعای پیش بینی زلزله بعضا موجب خدشه به تحقیقات علمی مراکز رسمی کشور و از بین رفتن اعتماد عمومی مردم خواهد شد.

مجتبی بصیری پژوهشگر مخاطرات و بحران مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی کشور در این باره با اشاره به شگردهای افراد مدعی پیش بینی زلزله به ایسنا، می گوید: هیچگاه در محافل علمی و تخصصی کشور شاهد حضور افراد مدعی پیش بینی زلزله نیستیم. همچنین اگر از آنها سوال کنید که چرا در کنفرانس های علمی کشور شرکت نمی کنید به احتمال زیاد می گویند که اگر در چنین نشست هایی شرکت کنیم، روش های کاری ما را به سرقت برده و به نام خودشان ثبت خواهند کرد!

وی تاکید می کند: همین توجیه کودکانه نشان می دهد که چنین افرادی نه تنها اهل علم و کار تخصصی نیستند بلکه از روال کارهای علمی و تحقیقاتی در ایران و جهان نیز بی خبر بوده و یا خود را به بی خبری می زنند.

بصیری تصریح می کند: این افراد در انتخاب گروه های هدف و مخاطبین خود غالبا به دنبال افراد عادی جامعه و مدیران غیرمتخصص هستند و به ویژه پس از وقوع زلزله های بزرگ تلاش می کنند تا با سو استفاده از فضای ملتهب و بحرانی حاکم بر جامعه، تعداد اعضای کانال های خود را افزایش دهند.

وی می گوید: تجربه نشان داده که هدف نهایی چنین افرادی ایجاد کانال هایی پرجمعیت بوده تا در نهایت با انجام تبلیغات مختلف بتوانند کسب درآمد کنند. متأسفانه طی سال های اخیر عده زیادی از افراد جامعه به واسطه نداشتن آگاهی کافی در مورد زلزله، جذب این گونه کانال ها و صفحات شده اند.

این پژوهشگر مخاطرات و بحران با بیان اینکه از لحاظ علمی، پیش بینی زلزله یعنی اینکه بتوانیم زمان، مکان و بزرگی زلزله را با دقت تعیین کنیم، توضیح می دهد: تنها با مشخص بودن این سه پارامتر است که می توانیم اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خسارات زلزله آتی انجام دهیم و حتی اگر یکی از این سه پارامتر تعیین نشود پیش بینی زلزله جنبه کاربردی نخواهد داشت. هر چند که تحقیقات و مطالعات فراوانی در کشورهای مختلف جهان در این راستا صورت گرفته، اما هنوز پیشرفته ترین کشورها نیز چنین ادعایی نداشته و نمی توانند زلزله را پیش بینی کنند.

به گفته بصیری، شگرد اصلی افراد مدعی پیش بینی زلزله این است که گستره مکانی، زمانی و بزرگی زلزله ای که می خواهند پیش بینی کنند را آنقدر وسیع در نظر می گیرند تا احتمال وقوع زلزله را بالا ببرند! به طور مثال می گویند زلزله ای با بزرگی حدود ۳ تا ۵ ریشتر طی ۱۰ تا ۲۰ روز آینده در بخش های جنوبی استان سیستان و بلوچستان یا استان کرمان رخ خواهد داد! این افراد علاقه زیادی به پیش بینی زلزله های کوچک که زیاد رخ می دهد، دارند و معمولا حرف از پیش بینی زلزله بالای ۶ ریشتر که احتمال وقوع آن بسیار کمتر است، نمی زنند! همچنین این افراد به شکل جالب و معناداری در مورد زلزله هایی که رخ داده اما پیش بینی نکرده بودند و یا زلزله هایی که پیش بینی کرده بودند، اما رخ نداده سکوت اختیار می کنند.

وی می گوید: نکته عجیب دیگر اینکه برخی از این افراد می گویند که در پیش بینی های خود از اطلاعات فلان ماهواره اروپایی یا آمریکایی استفاده کرده اند و در حالیکه حتی کشورهای سازنده این ماهواره ها هیچگاه چنین ادعایی نکرده و ظاهرا خودشان از برخی توانمندی های ماهواره هایی که می سازند، بی خبرند. اگر چنین چیزی از لحاظ علمی امکان پذیر بود بدون شک کشورهای سازنده این ماهواره ها دست کم برای زلزله هایی که قرار است در کشور خودشان رخ دهد، از این قابلیت ماهواره ها استفاده کرده و جلوی خسارات زلزله را می گرفتند.

وی تصریح می کند: ادعای «پیش بینی» و یا بهتر است بگوییم «پیشگویی» زلزله توسط برخی افراد فرصت طلب و سودجو علاوه بر اینکه نوعی توهین به جامعه علمی کشور محسوب می شود، موجب ایجاد احساس اضطراب و ترس زلزله در جامعه خواهد شد.

وی با تاکید بر اینکه در این میان رسانه های رسمی از جمله صدا و سیما باید نقش فعال تری در اطلاع رسانی و آگاهی مردم داشته باشند، می گوید: مراکز تحقیقاتی و اجرایی کشور نیز نباید نسبت به این مسأله بی تفاوت بوده و شاهد این باشند که موضوع زلزله تبدیل به ابزاری برای فرصت طلبی، سودجویی و فریب مردم شود و از دستگاه ها و مراکز رسمی مرتبط با بحث زلزله انتظار می رود به منظور صیانت از جایگاه خود به این مسأله ورود کرده و از مراجع قضایی کشور تقاضای برخورد قانونی با اینگونه افراد و کانال ها داشته باشند.

انتهای پیام