تفسیر قرآن؛

به گزارش حوزه قرآن و عترت گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان، قرآن کریم مشتمل بر معانی دقیق، تعالیم و حکمت هایی والا درباره حقیقت خلقت و اسرار هستی است که عمده مردم در عصر رسالت از درک آن ناتوان بودند. از این رو پیامبر اکرم (ص) و پس از ایشان مفسران به تبیین و شرح جزئیات آیات قرآن کریم می پرداختند. ما نیز با هدف آشنایی بیشتر با آیات الهی، هر روز به چند آیه از کلام الله با استناد به تفاسیر معتبر مفسران قرآن کریم می پردازیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوند رحمتگر مهربان

اتل ما أوحی إلیک من الکتاب وأقم الصلاة ۖ إن الصلاة تنهیٰ عن الفحشاء والمنکر ۗ ولذکر الله أکبر ۗ والله یعلم ما تصنعون

(ای رسول ما) آنچه را که از کتاب (آسمانی قرآن) بر تو وحی شد (بر خلق) تلاوت کن و نماز را (که بزرگ عبادت خداست) به جای آر، که همانا نماز است که (اهل نماز را) از هر کار زشت و منکر باز می دارد و همانا ذکر خدا بزرگتر (و برتر از حد اندیشه خلق) است، و خدا به هر چه (برای خشنودی او و به یاد او) کنید آگاه است.

فایل صوتی تلاوت آیه ۴۵ سوره عنکبوت

تفسیر آیه ۴۵ سوره عنکبوت

در این آیه خداوند به پیامبرش دستور تلاوت قرآن و نماز را در کنار هم داده و این به خاطر آن است که قرآن و نماز دو منبع نیروبخش می باشند. خداوند که به پیامبرش از یک مسئولیت سنگین خبر می دهد، «إنا سنلقی علیک قولا ثقیلا»؛ به او می فرماید:برای انجام این مسئولیت سنگین، از دو منبع نیروبخش کمک بگیر:یکی تلاوت قرآن. «و رتل القرآن ترتیلا» و دیگری نماز شب. «إن ناشئه اللیل هی أشد وطئا و أقوم قیلا» البته علاوه بر این آیه، نماز و قرآن، بار ها در کنار هم آمده است؛ از جمله: «یتلون کتاب الله و أقاموا الصلاه» و «یمسکون بالکتاب و أقاموا الصلاه» .

برای جمله «لذکر الله أکبر» چند معنا بیان شده است:

الف:نماز، بزرگ ترین ذکر الهی است. به دلیل آیه ی «أقم الصلاه لذکری»؛ که نماز را ذکر خداوند می داند.

ب:یاد خدا (و حضور قلب)، بالاتر از ظاهر نماز است.

ج:یاد خدا برای انسان از همه کار ها برتر است.

د:یاد خدا، برای جلوگیری از فحشا و منکر بالاتر از هر اهرم دیگر است.

ه:یاد خدا از شما، بزرگتر از یاد شما از خدا است. (البته این معنا با توجه به روایات در ذیل آیه «فاذکرونی أذکرکم» برداشت شده است.

بیشتر بخوانید

در روایت آمده است به پیامبر اکرم (ص) گفته شد:فلانی هم نماز می خواند و هم خلاف می کند، ایشان فرمودند: «ان صلاته تنهاه یوما» بالاخره نماز او روزی نجاتش خواهد دادهمچنین امام صادق (ع) در روایتی فرمودند:هر کسی دوست دارد قبولی یا رد نمازش را بداند، ببیند نمازش او را از فحشا و منکر باز داشته است یا نه. سپس امام علیه السلام فرمود: «فبقدر ما منعته قبلت منه»؛ به اندازه ای که نماز، انسان را از منکرات باز می دارد، به همان اندازه قبول می شود.

نماز و بازدارندگی از منکرات

چگونه نماز فرد و جامعه را از فحشا و منکر باز می دارد؟

۱- ریشه ی تمام منکرات غفلت است و خداوند در آیه ۱۷۹ سوره ی اعراف، انسان غافل را از حیوان بدتر شمرده است. «أولئک کالأنعام بل هم أضل أولئک هم الغافلون» و نماز، چون یاد خدا و بهترین وسیله ی غفلت زدایی است، پس زمینه ی منکرات را از بین می برد.

۲- اقامه ی نماز و داشتن رنگ الهی، مانع گرفتن رنگ شیطانی است. چنانکه کسی که لباس سفید بپوشد، حاضر نیست در جای کثیف و آلوده بنشیند.

۳- در کنار نماز، معمولا توصیه به زکات شده است، که فرد را از منکر بخل و بی تفاوتی در برابر محرومان و جامعه را از منکر فقر که زمینه ی رویکرد به منکرات است، رها می سازد.

۴- نماز، دارای احکام و دستوراتی است که رعایت هر یک از آن ها انسان را از بسیاری گناهان باز می دارد.



پیام های آیه ۴۵ سوره عنکبوت

۱- تنها آشنایی با مفاهیم، تلاوت و آموزش قرآن کافی نیست، بلکه عمل لازم است. «اتل - أقم»

۲- قرآن و نماز، در رأس برنامه های تربیتی است. «اتل - أقم»

۳- رابطه پیامبر با مردم از طریق تلاوت آیات قرآن و ابلاغ اوامر خداوند به آنان و رابطه او با خدا از طریق عبادت و نماز است. «اتل - أقم»

۴- در تبلیغ و ارشاد، حکمت و آثار دستور ها دینی را بیان کنیم. «أقم الصلاه إن الصلاه تنهی عن الفحشاء و المنکر»

۵-در پیشگاه خداوند، نماز از عظمت و جایگاه خاصی برخودار است. «أقم الصلاه إن الصلاه» (تکرار کلمه ی «صلاه»)

۶- نقش اصلاحی نماز در فرد و جامعه حدسی و پیشنهادی نیست، بلکه قطعی است. «إن الصلاه» (کلمه ی «ان» و جمله ی اسمیه)

۷- اگر نماز انسان، او را از فحشا و منکر باز نداشت، باید در قبولی نماز خود شک کند. «إن الصلاه تنهی»

۸-گسترش کار های نیک و معروف، به طور طبیعی مانع رشد منکر است.«الصلاه تنهی»

۹- علم خداوند، ضامن اجرای صحیح دستور های اوست. «و الله یعلم ما تصنعون»

۱۰- در نماز، انواع راز و رمزها، هنر ها و سلیقه ها نهفته است. «ما تصنعون»

انتهای پیام/