به گزارش خبرنگار مهر، صوت پیش رو پنجمین جلسه از شرح دعای ۴۴ صحیفه سجادیه توسط آیت الله صدیقی است. دعای ۴۴ صحیفه سجادیه در ۱۹ فراز تنظیم شده و دعا در هنگام ورود به ماه رمضان است.

متن کامل این منبر مجازی را در ادامه می خوانید؛

«أعوذ بالله من الشیطان الرجیم»

«بسم الله الرحمن الرحیم * رب اشرح لی صدری * و یسر لی أمری * و احلل عقدة من لسانی * یفقهوا قولی» [۱].

«الحمد لله رب العالمین و الصلاه علی خاتم المرسلین طبیبنا حبیبنا شفیع ذنوبنا أبی القاسم محمد و آله المعصومین سیما الحجه بقیه الله فی العالمین عجل الله فرجه و رزقنا الله صحبته و اللعن علی أعدائهم أجمعین».

مقدمه

توفیق داشتیم و داریم که در خدمت شما عزیزان خودمان و میهمانان خدای متعال دعای چهل و چهارم صحیفه سجادیه که وجود نازنین حضرت زین العابدین علیه السلام زمان داخل شدن به ماه مبارک رمضان ایراد نمودند، بر سر این سفره نشستیم و ان شاء الله فضای جان خود را از نور این کلمات نورانی منور می کنیم.

حکمت مهم روزه گرفتن

نام ها و عناوینی که حضرت برای ماه مبارک رمضان مطرح نمودند «شهر رمضان، شهر الصیام، و شهر الإسلام، و شهر الطهور، و شهر التمحیص، و شهر القیام» است، ماه روزه است، عرض کردیم که روزه ظاهر و باطنی دارد، سری دارد، ظاهر روزه «کف نفس» است از نه چیزی که در رساله ها آمده است، حقیقت روزه «ترک گناه» است، خداوند عزیز و حکیم حکمت مهم روزه را در قرآن کریم بیان نموده است، «یا أیها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون» [۲]، روزه بر شما فرض شده است، کمااینکه بر پیشینیان واجب شده بود. بر حسب روایات روزه بر اقوام گذشته بوده است ولی روزه ی ماه مبارک رمضان مخصوص انبیا علیهم السلام بوده است، و غیر از انبیا علیهم السلام، امت ها بر سر سفره ی ماه مبارک رمضان نبودند، اما روزه داشته اند؛ چرا خدای متعال روزه را بر همه ی امت های توحیدی واجب کرده است؟ «لعلکم تتقون»، زیرا «تقوا» اثر روزه است.

تقوا چیست؟ تقوا این است که انسان در زندگی با کنترل و ملاحظه و خودنگه داری و خودمراقبتی از آلوده شدن بوسیله ی گناهان جوارحی مانند غیبت و دروغ و ظلم و نگاه بد و نیش زبان داشتن و مردم آزاری و درآمد حرام و رشوه گرفتن مراقبت نماید، همه ی این ها اموری است که روزه را خراب می کند، و رذائل اخلاقی، حسد، کبر، حرص، بخل، این ها روح عبادت را از بین می برد.

تقوا چیست؟ تقوا این است که انسان یک پوشش و زره و سپری فراهم کند که آتش حسد و کبر و بخل یا گناهانی مانند غیبت و امثال این ها وقتی از طریق انسان و نفس به سوی انسان پرتاب می شود، این تقوا جلوگیری کند و ایمان انسان مجروح نشود.

یک سپری برای خودتان اتخاذ کنید تا «اهل تقوا» بشوید.

«هدایت» برای چه کسانی است؟

صریح کلام خدای متعال این است که ما روزه را برای شما واجب کردیم، اگر تخم و بذر روزه را در زمین خوبی از ایمان و پاکیزگی بر جان خود بیفشانید حاصل می دهد، حاصل روزه داری «تقوا» است، «تقوا» یعنی پرهیز از گناه، «تقوا» یعنی وارسته بودن، «تقوا» یعنی زندگی پاک، «تقوا» یعنی امانت الهی که وجود ماست سالم به صاحب آن تحویل بدهیم، به این «تقوا» می گویند؛ صیام برای دستیابی به «تقوا» است، که در قرآن کریم تقوا را منشأ و شالوده ی هدایت معرفی کرده است، فرموده است: «ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین» [۳]، «قرآن کریم» برای کسانی هدایت است که خودشان را از بدی ها نگه می دارند.

این هایی که صیانت باطنی دارند درواقع حقیقت روزه را دارند، نتیجه ی آن هم یک اراده و قدرتی است که در عظمت آن ها پیش می آید و هیچ وقت در برابر شیطان تسلیم نمی شوند و نفس أماره را بر خودشان مسلط نمی کنند.

روزه ی اثرگذار

این است که فرمود: «إذا صمت فلیصم سمعک و بصرک و لسانک و جلدک و شعرک و فرجک»، وقتی روزه گرفتید هم گوش شما روزه باشد، هم چشم شما روزه باشد، هم زبان شما روزه باشد، هم دامان تو روزه باشد؛ روزه اگر بدون رعایت پاکی جوارح و جوانح باشد اثر و خاصیتی پیدا نمی کند.

اینکه فرمود: «الصوم جنة من النار» روزه سپر است و مقابل حرارت آتش جهنم را می گیرد، «سپر بودن آن» برای این است که روزه دار گناه نمی کند تا به جهنم بیفتد، روزه باعث می شود و انسان «ترک گناه» را تمرین می کند، و در هر مرحله ای که گناه نکرد یک نیروی جدیدی بر اراده ی او اضافه می شود، این اضافه شدن نیرو و انرژی جدید بر اراده ی آدمی اگر استمرار پیدا کند انسان را به «عصمت» می رساند.

پرونده ی آیت الحق شیخ محمد حسین اصفهانی

در میان علمای بزرگوار ما یک کسی که در بزرگی و کرامت از خواص علمای ما هست مرحوم «آیت الحق شیخ محمد حسین اصفهانی مفسر» هست، که دودمان ایشان دودمان علم است، شیخ محمد تقی اصفهانی، حاج آقا منیر اصفهانی، و این بزرگوار «حاج شیخ محمد حسین اصفهانی» که خدای متعال به ایشان در تفسیر یک مهارتی داده بود و قسمتی از سوره مبارکه بقره و سوره مبارکه فاتحة الکتاب را تفسیر کردند؛ امام راحل عظیم الشأن ما بر حسب آنچه از ایشان نقل شده است فرموده اند: اگر «حاج شیخ محمد حسین اصفهانی» موفق می شدند تفسیر خود را ادامه بدهند و همه ی قرآن کریم را تفسیر می کردند بهترین تفسیری بود که تاکنون بر قرآن کریم ارائه شده است.

مرحوم آیت الله بهجت روحی فداه نقل کردند که این «آقا شیخ محمد حسین اصفهانی» فرموده بودند: در عمر خود یک گناه نکرده ام.

این ها برای ما الگو و حجت هستند، روز قیامت به ما می گوید: چرا گناه کردی؟ می گوئیم: ما که معصوم نبودیم، ما که امام نبودیم، آن وقت خدای متعال این عالم بزرگوار را در معرض قرار می دهد و می فرماید: ایشان هم امام و پیغمبر نبوده است، ببینید که در عمر خود یک گناه نکرده است!

«شهر صیام» یعنی چه؟

«روزه» انسان را به یک سنگر امنی می رساند، البته اگر حواس انسان باشد که چرا روزه می گیرد، هدف از روزه گرفتن چیست؛ آن وقت با این حال می شود گفت که ماه مبارک رمضان «شهر الصیام» است، یعنی ماه خودسازی است، ماه صیانت است، ماه مراقبه است، ماه تمرین ترک هوا و هوس است.

از «شهر طهور» بیشتر بدانیم

عنوان دیگری که از وجود مبارک امام زین العابدین علیه السلام در این دعا هست این است که این ماه «شهر طهور» است.

طهارت مطلق برای حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها، حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام، امام حسن مجتبی علیه السلام و حضرت سیدالشهداء علیه السلام و امامان معصوم علیهم السلام است، این بزرگواران نوعی از طهارت را دارند که آیه ی تطهیر یک طهارت بی سابقه ای را مطرح فرموده است، «إنما یرید الله لیذهب عنکم الرجس أهل البیت ویطهرکم تطهیرا» [۴]، کلمه ی «انما» انحصار را می رساند، یعنی می رساند که این نوع طهارت فقط برای شماست، هیچ پیغمبر، حتی پیغمبران اولوالعزم و صاحب شریعت چنین طهارتی را نداشته اند، همچنین طهارتی مخصوص شما اهل بیت علیهم السلام است، و این طهارت طهارت دفعی است، یعنی وجود نازنین حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام و حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و امام حسن مجتبی علیه السلام و حضرت سیدالشهداء علیه السلام که در زیر کساء بودند و این آیه نازل شد و اعلان طهارت کرد، این بزرگواران چشمه ی جوشان پرفورانی هستند که هیچ وقت شیطان و گناه نمی تواند به اطراف این بزرگواران بیاید، دافعه و مقابله ی این بزرگواران با گناه آنقدر شدید است و نیروی عظیم نوری در وجود آن ها هست که هیچ ظلمتی با این نورافکن قوی دور این بزرگواران دیده نمی شود.

این درجه ی اعلا است، این قله است، اما به ما گفته اند تا دامنه ها حرکت کنیم؛ این است که فرمود: «إن الله یحب التوابین و یحب المتطهرین » [۵]، خدای متعال توبه کنندگان را دوست دارد و خدای متعال متطهرین را دوست دارد.

توبه ی دفعی و توبه ی رفعی

این طهارت ظاهری مورد محبت خدای متعال است و طهارت باطنی که با توبه ی دفعی و توبه ی رفعی حاصل می شود مورد محبت پروردگار عزیز و عظیم الشأن است.

«توبوا إلی الله جمیعا أیها المؤمنون» [۶]، ای مؤمنین، همه ی شما در مقام توبه باشید، یعنی حتی اگر هیچ گناهی هم نکردید باز هم شما اهل توبه باشید، نگران باشید که نکند گناه به سراغ ما بیاید، به مقابله ی با گناه بروید، روی دل خودتان را به دنیا نکنید، روی دل شما به سوی خدای متعال باشد، از خدا آمده ایم و باید به سوی خدای متعال برگردیم، قبل از آنکه حضرت عزرائیل به سراغ ما بیاید خودمان رجوع الی الله داشته باشیم، همه ی حرکات و صفات و افکار ما الهی باشد، اینطور توبه ی واقعی رخ داده است، بازگشت همیشگی ما در جهت قرب خدای متعال و وصال حق تعالی باشد، نگذاریم اعضا و جوارح ما به گناه آلوده بشود، نگذاریم غبار معصیت خانه ی دل ما را تیره و تار کند، نگذاریم ویروس غیبت، تهمت، نیش زبان، پرخاشگری، کم تحملی، زودرنجی به صورت غده هایی قلب ما را به بیماری صعب العلاج مبتلا بکند. این توبه ی دفعی است، مواظب باشیم که گناه به سراغ ما نیاید.

خدای متعال به حضرت آدم و حوا نفرمود «نخورید»، بلکه فرمود: «لا تقربا هذه الشجرة» [۷]، اصلا به دور آن نگردید و به آن نزدیک نشوید؛ این «توبه ی دفعی» می شود.

وجود نازنین حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم بر حسب نقل می فرمایند: «من هر روز هفتاد مرتبه خدای متعال را استغفار می کنم»؛ حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم چه استغفاری در محضر خدای متعال می کنند؟ ایشان که اهل گناه نیستند، این استغفار حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم برای این است که گناه نیاید، با استغفار خود از گناه پیشگیری می کنند که گناه در حریم ایشان وارد نشود.

ولی برای ما اینطور است که باید هم توبه ی دفعی داشته باشیم و هم توبه ی رفعی، تا اهل «طهور» باشیم.

روضه حضرت موسی بن جعفر علیه السلام

السلام علیکم یا اهل بیت النبوة

در حدیثی از وجود نازنین حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم آمده است که ایشان فرموده اند: «من أحب أن یلقی الله تعالی طاهرا مطهرا فلیتول موسی الکاظم»، اگر کسی دوست دارد روز قیامت خدای متعال را با طهارت ملاقات کند و آلودگی نداشته باشد و غبار و لکه ای او را گرفتار نکرده باشد دامان حضرت موسی بن جعفر علیه السلام را بگیرد.

حضرت موسی بن جعفر علیه السلام باب الحوائج هستند، همه ی ائمه علیهم السلام باب الحوائج هستند اما هر امامی یک مأموریت ویژه هم دارد، مأموریت ویژه ی حضرت موسی بن جعفر علیه السلام «درمان بیماران» است، محضر حضرت موسی بن جعفر علیه السلام دارالشفاء است، حضرت موسی بن جعفر علیه السلام اکسیری هستند که هر بیماری که وصل بشود درد او دوا می شود و مرض او علاج می شود.

حضرت موسی بن جعفر علیه السلام در میان امامان ما مظلومیت های ویژه ای دارند، ایشان حداقل هفت سال تمام در زندان های مخوف و زندان های مخفی محبوس بودند.

حضرت موسی بن جعفر علیه السلام دختران مهربانی داشتند، هر زمانی که برای آن ها خاستگاری می آمدند «نه» می گفتند و می فرمودند: پدر ما بالای سر ما نیستند …

حضرت موسی بن جعفر علیه السلام در زندان مورد شکنجه و آزار بودند؛ بدن سه معصوم ما از شدت گرفتاری آسیب های بدنی آب شده بود، اولین نفر حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها بودند… ایشان می فرمودند: «یا فضة! لقد ذاب لحمی»، دیگر گوشتی در بدن من نمانده است… دیگری حضرت موسی بن جعفر علیه السلام بودند، نمی دانم این غل و زنجیر در زندان و سیاهچال با بدن نازنین حضرت موسی بن جعفر علیه السلام چه کرده بود، وقتی کارگرها آمدند تا پیکر حضرت موسی بن جعفر علیه السلام را از زندان بیرون بیاورند پیکری پیدا نکردند، از زندانبان سوال کردند و گفتند: به ما گفته اند که کسی از دنیا رفته است و ما آمده ایم تا پیکر را ببریم اما پیکری را ندیدیم، زندانبان گفت: آن عبایی که در آن چاله افتاده است بدن موسی بن جعفر است… از شدت لاغر شدن قابل تشخیص از لباس نبودند… این ها آمدند و دست به زیر پیکر بردند، خواستند پیکر را بلند کنند، دیدند پیکر سنگین است… سبحان الله! بدن به این لاغری چرا سنگین است؟ عبا را کنار زدند و دیدند غل بر گردن و زنجیر به پای حضرت موسی بن جعفر علیه السلام است و ایشان مغلول هستند …

لا یوم کیومک یا اباعبدالله …

حضرت موسی بن جعفر علیه السلام غل به گردن داشتند و زنجیر به پا، اما کسی در مقابل چشم زن و بچه به شما جسارت نکرد… این حضرت زین العابدین علیه السلام بود که بدن ایشان در اثر شدت مصیبت ها آب شده بود، غل و زنجیر به گردن مبارک ایشان بود، هشتاد زن و کودک دست به دست هم بسته بودند، در مقابل چشمان حضرت زینب کبری سلام الله علیها به حضرت سجاد علیه السلام جسارت می کردند …

لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم

إلهنا یا حمید بحق محمد، یا عالی بحق علی، یا فاطر بحق فاطمة، یا محسن بحق الحسن، یا قدیم الإحسان بحق الحسین، بمولانا باب الحوائج الی الله موسی بن جعفر یا الله… یا أرحم الراحمین، یا غیاث المستغیثین …

خدایا! امام زمان ارواحنا فداه را برسان.

خدایا! گناهان ما را ببخش و بیامرز.

خدایا! در دنیا و آخرت ما را از قرآن کریم و وجود نازنین حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی هدی علیهم السلام و حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها جدا مفرما.

خدایا! فرزندان ما را صالح، سالم، موفق قرار بده.

خدایا! نسل جوان ما را از حیرت و سرگشتگی و عذوبت و بیکاری به ساحل نجات سعادت منتقل بفرما.

خدایا! تو را به حضرت موسی بن جعفر علیه السلام قسم می دهم عموم مریض ها، مریض های مبتلا به این ویروس و بیماران مورد نظر را شفای کامل و عاجل روزی بفرما.

خدایا! سلامتی ما و عافیتی که به ما داده ای را از ما نگیر.

خدایا! امنیت را از ما نگیر.

خدایا! نظام اسلامی را زوال نیاور.

خدایا! سایه رهبر بزرگوارمان را مستدام بدار.

خدایا! فرج حضرت را در زمان ما قرار بده.

خدایا! ما را از یاران و از افراد مورد رضایت حضرت مقرر بفرما.

خدایا! امام و شهدا و ذوی الحقوق را در ثواب مجالس ما بهره مند بگردان.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته