به گزارش خبرنگار مهر، بررسی وضعیت مشاغل سخت و زیان آور، چگونگی تشخیص آن ها و روند برخورداری شاغلان از بازنشستگی زودهنگام، از موضوعات همیشگی و پر چالش در حوزه حقوق کار است.

در همین رابطه، هوشنگ مقبولی، حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ابعاد قانونی، ابهامات موجود و روند اجرایی تشخیص مشاغل سخت و زیان آور اظهار کرد: هر کار و شغلی در جامعه بسته به محیط، موقعیت و ویژگی های خاص آن، سختی های ویژه خود را دارد؛ به همین دلیل تقسیم مشاغل به سخت و سهل اساسا وجود ندارد. بر همین مبنا، در ساختار حقوق اداری کشور، مشاغل به دو دسته مشاغل در شرایط عادی و مشاغلی که از دسته اول سخت تر هستند تقسیم شده اند.

تعریف قانونی؛ فقط نام برده شده، نه تشریح

مقبولی افزود: در قوانین موجود صرفا واژه مشاغل سخت مطرح شده و توضیح صریح و سریعی درباره ویژگی ها و شرایط سخت بودن یک شغل ارائه نشده است. در ماده ۱ آئین نامه مشاغل سخت و زیان آور نیز تنها دو گروه مشاغل سخت و مشاغل زیان آور ذکر شده و مجموعه ای از شرایط نسبی برای آن ها پیش بینی شده است. عمده این شرایط به وضع، موقعیت، محیط و شکل انجام فعالیت مربوط می شود.

وی گفت: از نگاه قانون، اولویت تشخیص با وضعیت شاغل یا کارگر است و سپس شکل و محیط فعالیت بررسی می شود. به همین دلیل قانون گذار از تهیه فهرست مشخص برای مشاغل سخت خودداری کرده و تنها صفات و ویژگی های آن ها را بیان نموده و تصمیم گیری نهایی را به شرایط واقعی واگذار کرده است.

وی توضیح داد: به عنوان مثال، کارگر معدنی که در تونل های تنگ و تاریک و در عمق ده ها متری زمین فعالیت می کند با کارگری که در معدن روباز کار می کند یکسان تلقی نمی شود.

فرایند دولت برای تشخیص سخت و زیان آور بودن شغل

مقبولی در بخش دیگری از گفتگو اظهار داشت: در حال حاضر، برای تعیین مشاغل سخت و زیان آور، سامانه ای از سوی وزارت کار و رفاه اجتماعی پیش بینی شده تا افراد پیش از پایان دوره فعالیت و بازنشستگی در آن ثبت نام کنند و با ارائه مدارک، پرونده تشکیل دهند. پس از آن، موضوع طبق آئین نامه به کمیسیون مربوط ارجاع می شود.

وی ادامه داد: اعضای کمیسیون پس از بازدید از محل کار و بررسی وضعیت کاری فرد متقاضی، گزارش خود را ارائه می کنند و موضوع دوباره در کمیسیون مطرح می شود. سپس درباره سخت و زیان آور بودن شغل تصمیم گیری و نتیجه به متقاضی اعلام می شود.

این حقوقدان اظهار کرد: برابر مقررات حاضر، افراد دارای مشاغل سخت (بعد از تشخیص سخت و زیان آور بودن آنها توسط کمیسیون مذکور) با سابقه ۱۵ سال متوالی می توانند بازنشست شوند افرادی که دارای سابقه ترکیبی در مشاغل عادی و سخت و زیان آور هستند نیز مشمول این آئین نامه می شوند و با شرط سابقه ۱۵ ساله غیر متوالی که سابقه بیشتر از آن عادی محسوب می شود با طرح و تصویب کمیسیون مربوطه می توانند از مزایای بازنشستگی زود هنگام این آئین نامه برخوردار شوند.

مزایای بازنشستگی؛ مشابه سایر بازنشستگان با برخی استثنائات

مقبولی در پایان گفت: این افراد به صورت زودهنگام بازنشسته شده و از تمام مزایای سایر بازنشستگان برخوردار می شوند، هرچند این موضوع دارای استثنائات و نکات خاصی است که در قوانین و آئین نامه ها پیش بینی شده است.