مرتضی عبدی، رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بین الملل مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه، در گفتگو با خبرنگار مهر، حکمرانی حقوقی بین المللی در تراز انقلاب اسلامی را مدیریت فعال، ارزش محور و هوشمند تعاملات حقوقی فرامرزی توصیف کرد که حقوق بین الملل را به ابزاری برای دفاع از منافع ملی و پاسداری از ارزش های تمدنی ایران تبدیل می کند.

حقوق بین الملل به مثابه میدان کنش راهبردی

عبدی تاکید کرد: نظام حقوقی بین المللی مسلط، غالبا ابزار مشروعیت بخشی به نابرابری و استانداردهای دوگانه بوده و تعامل با آن نباید صرفا انفعالی باشد. او گفت که جمهوری اسلامی ایران باید حقوق بین الملل را به سطح رسالت تمدنی ارتقا دهد و آن را در خدمت دفاع از ارزش های الهی، انقلابی و ملی قرار دهد.

عبدی افزود: این نوع حکمرانی بر چهار لایه بنیادین به شرح ذیل استوار است:

مبانی فقهی و حقوقی اسلام ناب، شامل عدالت محوری، کرامت ذاتی انسان و نفی ظلم؛

اصول قانون اساسی، به ویژه استقلال، عزت، حکمت و مصلحت در سیاست خارجی؛

منویات مقام معظم رهبری در زمینه دیپلماسی فعال حقوقی و تولید ادبیات بومی؛

سند تحول و تعالی قوه قضائیه (۱۴۰۳) که بر عدالت گستری هوشمند و ارتقای مرجعیت حقوقی ایران تأکید دارد.

عبدی تصریح کرد: حکمرانی حقوقی مستقل و ارزش محور نه تنها ممکن بلکه ضروری است. او خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی باید از دفاع حقوقی پسینی به کنشگری پیش دستانه در مجامع بین المللی، دادگاه ها و فرآیندهای هنجارسازی عبور کند و هم افزایی نهادهای داخلی و تربیت نخبگان حقوقی تراز انقلاب را در اولویت قرار دهد.

مشخصات حکمرانی حقوقی بین المللی

مرتضی عبدی ویژگی های این حکمرانی را عدالت محور و ضدسلطه، ارزش گرا و واقع بین، قانون مدار و درون زا، تحول گرا و فناورانه، و روایت ساز و گفتمان پرداز اعلام کرد.

وی گفت: سند تحول و تعالی قوه قضائیه نقشه راه عملیاتی این حکمرانی است و دیپلماسی قضائی را از سطح تشریفاتی به کنش راهبردی حقوقی ارتقا می دهد، پیگیری حقوقی جنایات بین المللی و تحریم ها را به وظیفه حاکمیتی تبدیل می کند و مرجعیت علمی و قضائی ایران را در منطقه و جهان اسلام تقویت می کند.

عبدی در پایان تاکید کرد: حکمرانی حقوقی بین المللی در تراز انقلاب اسلامی، پروژه ای مقطعی یا نظری نیست، بلکه مأموریتی تمدنی برای بازتعریف نسبت حق و قدرت در نظم جهانی است و جمهوری اسلامی ایران می تواند الگویی ارائه دهد که هم مدافع منافع ملی و هم پرچم دار عدالت، کرامت و استقلال در عرصه بین الملل باشد.