به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم٬ ترکیه در حالی انتخابات شهرداری ها و مجالس استانی را برگزار می کند که نه حزب حاکم و نه بزرگترین حزب مخالف٬ هیچکدام در جایگاهی نیستند که به تنهایی نقش سیاسی و اجتماعی خود را ایفا کنند و به ائتلاف با احزاب دیگر ناچار شده اند.

حزب عدالت و توسعه به عنوان حزب حاکم که در ۱۷ سال اخیر به شکل یک قبضه قدرت را در دست گرفته٬ ناچار شده برای حفظ بقای خود٬ با یک حزب راست افراطی ملی گرا٬ همراه و هم پیمان شود که هیچ نسبتی با بنیادهای فکری و سیاسی حلقه ی نخست موسسین حزب عدالت و توسعه ندارد.

موسسین آکپارتی یا حزب عدالت و توسعه که همگی از شاگردان نجم الدین اربکان نخست وزیر فقید اسلام گرای ترکیه بودند٬ در قرائت اسلام سیاسی و اقتصاد لیبرال٬ دارای اشتراک نظر هستند و نسبت ناچیزی با ملی گرایی ترکی دارند. این در حالی است که در حال حاضر اردوغان ناچار شده با حزب حرکت ملی به رهبری دولت باغچلی٬ ائتلاف جمهور را تشکیل دهد. یعنی حزبی که به عنوان مهم ترین جریان رهبری و هدایت جریان راست افراطی ناسیونالیسم ترکی٬ فعال است. در دیگر سوی این میدان٬ حزب جمهوری خلق نیز به عنوان یک حزب سوسیال دموکرات و کمالیست که توسط آتاترک تاسیس شده٬ به لاییسم٬ کمالیسم و اندیشه های چپ گرایانه معتدل٬ بیشتر اهمیت می دهد تا ملی گرایی سنتی ترکی. اما این حزب نیز در موضع ضعف قرا گرفته و ناچار شده دقیقا مانند حزب حاکم٬ با حزب دیگری ائتلاف کند که نسبتی با بنیادهای فکری و ایدئولوژیکی حزب جمهوری خلق ندارد. این حزب در شرایطی مجبور به ائتلاف با حزب خوب شده که خانم مرال آکشنر به عنوان رهبر حزب خوب٬ پیش تر٬ از شاگردان و همراهان دولت باغچلی و از سران حزب حرکت ملی بوده و هنوز هم یکی از نمایندگان اندیشه ی راست افراطی ملی گرایی ترکی است که از لحاظ منش فکری و سیاسی٬ هیچ تفاوتی با حزب حرکت ملی ندارد و اگر به خاطر اختلافات داخلی نبود٬ خانم آکشنر ترجیح می داد به جای انشعاب و تاسیس یک حزب جدید٬ باغچلی را کنار زده و شخصا سکان رهبری حزب حرکت ملی را در دست بگیرد.

اصلی ترین مشکلات حزب جمهوری خلق

حزب جمهوری خلق در سال ۱۹۲۳ میلادی و همزمان با تاسیس جمهوری ترکیه توسط آتاترک تاسیس شده و نخستین و قدیمی ترین حزب تاریخ جمهوری است. این حزب فراز و نشیب های فراوانی را پشت سر گذاشته و به باور بسیاری از کارشناسان و تحلیل گران٬ دوران اوج خود را سپری کرده و وارد دوران فترت و ضعف شده و علاوه بر آن که استراتژی و برنامه روشنی برای آینده ترکیه ندارد٬ رهبر قدرتمند و تاثیرگذاری هم ندارد که بتواند در هماوردی با اردوغان٬ پیروز شود.

سران حزب جمهوری خلق از آغاز تاکنون:

۱.مصطفی کمال آتاترک از زمان تاسیس حزب در سال ۱۹۲۳ میلادی تا زمان مرگ آتاترک در سال ۱۹۳۸ میلادی و به مدت ۱۵ سال.

۲.جلال بایار در سال ۱۹۳۸ و به مدت کمتر از ۲ ماه.

۳.عصمت اینونو از سال ۱۹۳۸ میلادی تا سال ۱۹۷۲ میلادی و چند ماه پیش از مرگ اینونو و به مدت ۳۴ سال.

۴- کامل کرک اوغلو سال ۱۹۷۲ و به مدت ۶ روز.

۵- بلنت اجویت از سال ۱۹۷۲ تا زمان کودتای نظامی سال ۱۹۸۰ میلادی و به مدت ۸ سال.

۶- مصطفی اوستون داغ (به نمایندگیاز هیات نظامی) از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۱ میلادی. بعد از این دوره حزب جمهوری خلق بنا به سیاست فرماندهان نظامی که حکومت را در اخیتار گرفته بودند٬ تعطیل شده و یک دوره ی وقفه ۱۱ ساله را تجربه کرد.

۷.دنیز بایکال از سال ۱۹۹۲ میلادی و پس از بازگشایی حزب تا سال ۱۹۹۵ میلادی سکان رهبری حزب را به مدت ۳ سال در دست گرفت.

۸- حکمت چتین در سال ۱۹۹۵ میلادی و در یک دوره کوتاه٬ به مدت چند ماه هبر حزب شد.

۹- دنیز بایکال مجددا در اواخر سال ۱۹۹۵ تا سال ۱۹۹۹ میلادی کرسی رهبری حزب را در اختیار گرفت.

۱۰- جودت سلوی در سال ۱۹۹۹ میلادی در یک مدت کوتاه چند ماهه به وکالت٬ کرسی رهبری را در اخیتار گرفت.

۱۱- آلتان اویمن در سال ۱۹۹۹ میلادی تا ۲۰۰۰ میلادی رهبر حزب شد.

۱۲- دنیز بایکال در سال ۲۰۰۰ میلادی باز هم رهبر حزب جمهوری خلق شد و تا سال ۲۰۱۰ میلادی و تا زمانی که کاست ویدیویی روابط غیراخلاقی او منتشر شد٬ به مدت ۱۰ سال در این پست باقی ماند.

۱۳- جودت سلوی یک بار دیگر به وکالت از شورای مرکزی حزب و در یک دوره ۱۰ روزه بر کرسی رهبری نشست.

۱۴- کمال کلچداراوغلو در سال ۲۰۱۰ میلادی به عنوان رهبر حزب انتخاب شد و تاکنون در این پست انجام وظیفه می کند.

نگاهی به تاریخچه فوق٬ نشان می دهد که آتاترک و اینونو مجموعا نزدیک به نیم قرن٬ سکان رهبری حزب را در اختیار داشتند. از دید هواداران حزب جمهوری خلق٬ آنها هر دو٬ چهره های کاریزماتیک و قهرمان بودند و بر اساس تفکرات سنتی٬ علاوه بر رهبر٬ پدر حزب بودند. اما رهبران دیگر این لیست همچون دنیز بایکال٬ بلنت اجویت٬ کمال کلچداراوغلو و دیگران٬ همگی از افرادی بودند که از پله های پایین حزبی بالا آمده اند و همچون پدران تاریخی حزب٬ دارای کاریزما نیستند. مخصوصا با توجه به این که رسوایی اخلاقی دنیز بایکال٬ موجب خدشه درا شدن اعتماد٬ اعتیار و جایگاه حزب شده و این حزب نتوانسته در دوران اقتدار حزب عدالت و توسعه و در برابر هجمه های اردوغان٬ موضع قدرتمندانه ای بگیرد. در سالیان اخیر٬ بر سر مسائل مختلفی همچون رهبری حزب٬ دیدگاه های اقتصادی٬ اختلافات فکری کمالیست های چپگرا و ملی گرایان٬ مساله کردها و مسائلی از این دست٬ در داخل حزب اختلافات فراوانی بوجود آمده که موجب جداشدن تعدادی از کادرهای مهم از این حزب شده است. حزب جمهوری خلق٬ از منظر فکری٬ سیاسی و تنش های داخلی٬ با مشکلاتی روبرو است اما عامل مهمی همچون هجمه های سنگین و حملات رسانه ای آکپارتی علیه این حزب در تضعیف جایگاه آن٬ نقش مهمی ایفا کرده است. در چند سال اخیر٬ رجب طیب اردوغان رهبر حزب حاکم٬ بارها با اظهارات تحقیرآمیز و تکرار و بازتاب این اشهارات در رسانه های زنجیره ای وابسته هب دولت٬ به کمال کلچداراوغلو ضربه زده و او را به حاشیه رانده است.

حزب جمهوری خلق پس از انتخابات شهرداری ها

حزب دموکراتیک خلق ها به عنوان یکی از نهادهای اقماری پ.ک.ک٬ حزب خوب به عنوان یک حزب ملی گرای سنتیی و احزاب اسلام گرای سعهادت و وحدت بزرگ٬ هیچکدام به تنهایی و حتی همگی با هم٬ نمی توانند به اندازه حزب جمهوری خلق٬ در دموکراسی و ساختار سیاسی و حزبی ترکیه٬ نقش مخالف را بازی کنند. به همین خاطر٬ تضعیف و به حاشیه راندن این حزب٬ صدای مخالفین را در جامعه ترکیه خفه می کند و اثری از مخالفت با سیاست های حزب حاکم باقی نمی ماند. اما اگر این حزب قدیمی ترکیه بتواند در کلان شهرهایی همچون استانبول و آنکارا٬ ائتلاف اردوغان و باغچلی را شکست دهد٬ در آن صورت٬ یک بار دیگر٬ حزب جمهوری خلق خواهد توانست برای ارتقای نقش و میزان تاثیرگذاری خود٬ گام های تازه ای بردارد.

انتهای پیام/.