آیا آسمان ها، زمین و کوه ها نیز مانند انسان ها دارای قدرت تعقل و اختیار در انتخاب هستند؟

متن کامل پرسش
چرا قرآن درباره آسمان، زمین و کوه ها می فرماید که تعقل کردند؟ آیا مگر مخلوقات دیگر جز انسان دارای تعقل هستند؟!

پاسخ
از نظر قرآن کریم و بر اساس مبانی فلسفه و عرفان، تمام موجودات – چه انسان و چه غیر انسان – دارای شعور و ادراک هستند که البته با توجه به استعدادها و قابلیت هایی که از طرف خدا به آنها داده شده، این شعور و ادراک دارای درجات متفاوتی می باشد.
در همین راستا، آیات متعددی از قرآن بیان می دارند که تمام موجودات تسبیح گوی خداوند هستند؛ مانند: «آسمان های هفت گانه و زمین و کسانی که در آنها هستند، همه تسبیح او می گویند و هیچ موجودی نیست که تسبیح و حمد او نگوید، ولی شما تسبیح آنها را نمی فهمید، او بردبار و آمرزنده است».[۱]
در این آیه هر چند به صورت مستقیم به شعور و ادراک موجودات اشاره نشده است، اما روشن است که تسبیح و تحمید فرع بر شعور و ادراک است.[۲]
آیه ای دیگر بیان می کند آسمان و زمین از تحمل بار امانت الهی شانه خالی کردند: «ما به آسمان ها و زمین و کوه ها امانت را عرضه کردیم. همه از تحمل آن بازماندند و سخت بیمناک شدند، ولی انسان آن را برداشت. براستی که انسان بسیار ستم کار و نادان بود».[۳]
از این آیه نیز می توان شعور آسمان و زمین را به عنوان موجوداتی مادی استنباط کرد؛ زیرا شانه خالی کردن از تحمل بار امانت و نپذیرفتن آن، بدون ادراک و شعور نسبت به امانت مورد نظر، معنایی نخواهد داشت.
آیه دیگری هم داریم که امکان خشوع و خضوع کوه ها را مطرح می کند: «اگر این قرآن را بر کوهی نازل می کردیم، می دیدی که در برابر آن خاشع می شود و از خوف خدا می شکافد! اینها مثال هایی است که برای مردم می زنیم، شاید در آن بیندیشید».[۴]
عارفان و اهل معرفت نیز معتقدند که همه موجودات شعور دارند؛ آنان بر این باورند که عشق، حیات و شعور در تمام موجودات سریان دارد.[۵]

[۱]. اسراء، ۴۴٫
[۲]. ر. ک: چگونه جمادات و نباتات حضرت حق را تسبیح می کنند؟ // معنای دقیق کلماتی چون الحمد لله و سبحان الله و نیز تفاوتی که بین این دو وجود دارد را بیان نمائید. /// فرق تسبیح در سه آیه (اسرا، ۴۴ و شورا، ۵ و رعد، ۱۳) چیست؟

[۳]. احزاب، ۷۲٫
[۴]. حشر، ۲۱
[۵]. صدر المتألهین، المبدأ و المعاد، ص ۲۱۳۷، تهران، انجمن حکمت و فلسفه ایران، ۱۳۵۴ش؛ صدر المتألهین، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، ج ۷، ص ۱۵۳، بیروت، دار احیاء التراث، چاپ سوم، ۱۹۸۱م، جمعی از نویسندگان، دومین یادنامه علامه طباطبائی، ص۳۰، تهران، مؤسسه مطالعاتی و تحقیقات فرهنگی، چاپ اول، ۱۳۶۳ش.

بازدیدها: ۰

*

• برچسب ها : عرض امانت, آیه عرض امانت, قدرت تعقل و اختیار, شعور آسمان و زمین

https://shiastudies.com/fa/?p=۳۱۰۰۳

مطالب مرتبط

رحلت حضرت زینب سلام الله علیها

زندگی و شخصیت ام البنین: مادر شجاع و فداکار اهل بیت

ایام شهادت ام ابیها حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها، بر همه عاشقان اهل بیت تسلیت باد

سیره پیامبر(ص) در تبلیغ اسلام

آیا چشم زخم هم با اذن پروردگار است؟

یاد مرگ در زندگی چه تاثیراتی دارد ؟

• بهترین ها


• قدیمی ترین



• جدیدترین




• ورود

آخرین مطالب

خاطره هایی از لبنان / ۸

سقیفه و پیامدهای آن

تکفیر اهل قبله

خاطره هایی از لبنان / ۷

امام سجاد (ع) از کربلا تا شهادت

نامه ای سرگشاده به دختران بی حجاب وطنم

راز ناشناختگی برخی از امامان معصوم (ع)

شیعه در دوران خلافت بنی عباس

اهل سنّت و امام سجّاد علیه السلام

آنگاه هدایت شدم / ۵

مجمع جهانی شیعه شناسی

مجمع جهانی شیعه شناسی در سال ۱۳۸۲ توسط جمعی از فضلای حوزه و دانشگاه تاسیس شد. هدف از تاسیس این نهاد علمی و مستقل، معرفی مکتب تشییع و دفاع از حقانیت آن بود که در قالب آموزش، پژوهش، ترجمه و نشر، ارتباطات و تبلیغات اسلامی انجام گرفت و به سهم خود گامی در جهت این راه مبارک برداشت. این مرکز همچنان با قوت و قدرت به راه خود ادامه داده و چشم¬انداز روشنی برای آینده دارد.

درباره ما

معرفی مجمع

تاریخچه مجمع

فعالیت مجمع

چشم انداز مجمع

گزارش تصویری

راه های ارتباطی

آدرس : قم ، بلوار ۴۵ متری عماریاسر ، بین کوچه ۴ و ۶ ، مجمع جهانی شیعه شناسی

تلفن : ۳۷۷۱۳۷۷۳ ـ ۰۲۵

سایر زبان ها

العربیه

اردو

English

نقشه

تمامی حقوق سایت محفوظ و متعلق به مجمع جهانی شیعه شناسی می باشد.

https://shiastudies.com/fa/٪D۸٪A۲٪DB٪۸C٪D۸٪A۷-٪D۸٪A۲٪D۸٪B۳٪D۹٪۸۵٪D۸٪A۷٪D۹٪۸۶٪E۲٪۸۰٪۸C٪D۹٪۸۷٪D۸٪A۷٪D۸٪۸C-٪D۸٪B۲٪D۹٪۸۵٪DB٪۸C٪D۹٪۸۶-٪D۹٪۸۸-٪DA٪A۹٪D۹٪۸۸٪D۹٪۸۷٪E۲٪۸۰٪۸C٪E۲٪۸۰٪۸C٪D۹٪۸۷٪D۸٪A۷-٪D۹٪۸۶٪DB٪۸C٪D۸٪B۲-٪D۹٪۸۵٪D۸٪A۷٪D۹٪۸۶/