یک پژوهشگر کشوری خواستار اهتمام بیشتر مسئولان به ساماندهی آرامگاه «شارق یزدی» اولین شاعر سیاسی سرا و از مشروطه خواهان یزد در آرامستان تاریخی و نابسامان «جوی هرهر» این شهر شد.

به گزارش ایسنا، «غلامحسین شارق یزدی» در سال ۱۲۴۰ خورشیدی در یزد متولد شد، پدرش غلامرضا قناد فرزند محمدابراهیم از خادمان اهل بیت(ع) بود. وی تا سن ۲۰ سالگی علم کلام و خط شکسته را فرا گرفت و راهی دیار کرمان شد، سپس به تهران رفت و در آنجا لقب «شارق الملکی» را کسب کرد.

شارق پس از کسب این عنوان، به بندر لنگه رفت و در دستگاه حکومت آنجا مشغول به کار شد، اما به دنبال ترس فرماندار بندر لنگه از موقعیت خود، جان شارق به خطر افتاد و او برای نجات جان خود از سوء قصدها، ناگزیر به هندوستان گریخت و پس از مدتی دوباره به یزد بازگشت، اما در این مدت سفرهایی به ترکیه، سوریه، عراق، فلسطین و مکه داشت.

این شاعر یزدی در دفتر مشیرالممالک رییس مالیه (دارایی) فعالیت می کرد اما از آنجایی که روحیه ی آزادی خواهی و مردم دوستی اش اجازه نمی داد، از رییس ظالم و ستمگر مالیه جدا شد. شارق علاوه بر اقدامات قانونی و نامه پراکنی به دولت های وقت، دربارۀ اجحافات و تجاوزات مشیر و دیگر کارگزاران به حقوق دیگران، به امضای مستعار، مقالات شیوایی در روزنامۀ سفینۀ نجات یزد به مدیریت «محمدصادق سفینه» به چاپ رساند و افشاگر فعالیت های آنان شد.

این شاعر یزدی در سال ۱۳۲۷ هجری قمری همزمان با افتتاح عدلیۀ یزد در آنجا استخدام شد اما به علت محقق نشدن روحیۀ عدالت طلبی خود در سال ۱۲۹۰خورشیدی عدلیه را هم رها کرد و به وکالت و احقاق حق مردم پرداخت و سرانجام نیز در آبان سال ۱۳۰۷ خورشیدی جان به جان آفرین تسلیم کرد.

سبک اشعار شارق سبک «بازگشت» نام دارد و در دیوان غزلیاتش به اشعار و ابیات استوار بر محور حکمت، پند و اندرز بر می خوریم، بیاعتباری دنیا، شکایت از روزگار، توجه به مرگ، نکوهش مردم آزاری، نکوهش ریا و توجه به صبر از جمله مهمترین مواردی است که شارق به عنوان مضامین حکمی به آن ها پرداخته و با یادآوری هر کدام در مسیر هدایت و ارشاد مخاطبانش گام برداشته است.

«حسین مسرت» پژوهشگر برجسته یزد و کشور در گفت وگو با خبرنگار ایسنا، شارق یزدی را از نخستین شاعران مشروطهخواه عنوان می کند و می گوید: او نخستین فرد یزدی است که اصطلاحات سیاسی را به حوزه شعر وارد کرده و دیوان غزلی با یک هزار غزل و کتابی در مثنوی به نام «همایون کتاب» را سروده که اندیشه های عرفانی و اجتماعی اش را به قلم تحریر درآورده است.

وی اضافه می کند: تذکره شعرای یزد نیز که به همت شارق نگاشته شد اما در گذر ایام نابود و اثری از آن به جا نماند، حتی کتابخانه اش نیز به همین شکل از بین رفته است.

وی با بیان این که کتاب رباعیات شارق یزدی در سال ۱۲۹۹ شمسی در کرمان چاپ سنگی شده است، می گوید: آثار خطی او به غیر از تذکره شعرای یزد، در کتابخانه وزیری یزد قرار دارد از طرفی دیوان اشعارش نیز به همت و پیگیری فرزندش «فیض الله شارق» برای چاپ آماده شده بود که اجل مهلت نداد اما بعدها در سال ۱۳۷۱ دیوان کامل این شاعر با بیش از ۳۰ هزار بیت شعر به کوشش «اکبر قلمسیاه» به چاپ رسید.

مسرت شارق را در غزل پیرو شعرای بزرگی چون حافظ و در مثنوی پیرو مولانا می خواند و می گوید: یکی از مهمترین اشعار سیاسی که در روزنامۀ سفینه چاپ شده و اثری از آن در دیوانش نیست، به تشریح اوضاع زمان مشروطه با واژه های روزمره آن روزگار پرداخته که (عریضه داد به «کابینه» وزارت عشق / دل از تظاول زلف کج تو با عشاق/ «رییس مجلس» خوبان اجازه داده به چشم / که تا کند ز اسیران زلف، «استنطاق») ابیات آغازین آن هستند.

این پژوهشگر کشوری با اشاره به فرخی یزدی و شکوهی یزدی به عنوان شاگردان شارق، می گوید: قوام الشعرا و حاج قدسی یزدی، شاعر و وکیل عدلیۀ یزد در عصر قاجار نیز با شارق دمساز بوده اند لذا میتوان موقعیت اجتماعی بالای این شاعر سیاسی و عرفانی سرا را فهمید.

وی با بیان اینکه آرمگاه شارق یزدی در آرامستان نا بهسامان جوی هرهر یزد قرار دارد، نسبت به رسیدگی و معرفی آرامگاه این شاعر اظهار امیدواری می کند و می گوید: این شاعر یزدی به علت سرودن اشعار عرفانی و سیاسی قابل توجه و گام برداشتن در مسیر مشروطه اهمیت زیادی دارد.

مسرت در پایان اضافه می کند: شارق یزدی علاوه بر تربیت شاگردانی آزادی خواه، نخستین شاعر سیاسی سرای یزد به ویژه در زمان مشروطه بوده که به دلیل روحیه آزاده، دشمنان بارها قصد جان او را کرده اند.

قرار است که آیین نکوداشت این شاعر یزدی چهارشنبه هشتم آبان ۱۳۹۸ در تالار فرهنگ اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد برگزار شود.

انتهای پیام