ایسنا/اصفهان یک نویسنده و پژوهشگر گفت: آثار محمد رحیم اخوت، آیینه دقیقی است که بسیاری از ویژگی های فرهنگی، رفتاری مردم ایران و اصفهان را می توان در آن دید.

نوزدهمین نشست همداستان، ویژه برنامه گرامیداشت استاد محمدرحیم اخوت، به صورت آنلاین برگزار شد.

محمدرضا رهبری، نویسنده و پژوهشگر ضمن تسلیت درگذشت استاد محمد رحیم اخوت، گفت: اگر شخصیت محمد رحیم اخوت را در یک بعد و یک دوران زندگی او خلاصه کنیم، تحلیل اشتباهی از حضور ایشان در فضای فرهنگی شهر اصفهان خواهیم داشت.

او ادامه داد: اخوت در آغاز حکومت محمدرضا پهلوی به دنیا می آید و کودکی و نوجوانی ایشان مصادف با دورانی است که ایران تجربه های اولیه نو شدن را می گذراند، ضمن اینکه حکومت پهلوی دوم هنوز به قوام نرسیده، اما دوران جوانی او با دهه ۴۰ و آغاز انقلاب سفید مصادف می شود که دهه مهمی برای فرهنگ ما است و رویاهای ایران برای نو شدن و تجددخواهی، خود را در این دهه واضح نشان می دهد و اتفاقات ویژه در تئاتر و ادبیات رخ می دهد.

رهبری با بیان اینکه اخوت در این دهه شروع به نوشتن می کند، اظهار کرد: کار او با چاپ داستان در مجله فردوسی آغاز می شود و مجلات تهران تک داستان های او را چاپ می کنند.

سرپرست معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان با اشاره به اینکه در دهه ۵۰ محمد رحیم اخوت به بلوغ فکری رسیده و چند اثر از جمله داستان های کودک را منتشر کرده است، افزود: بعد از دگرگونی عمیق جامعه و انقلاب، استاد اخوت دچار دگرگونی فکری می شود که نتیجه آن دوری از فعالیت های سیاسی و اجتماعی است.

رهبری ادامه داد: او چند سالی به معلمی با چاشنی آرمان خواهی می پردازد که به ویژه در شرق اصفهان و شهرستان ورزنه شاهد فعالیت های فرهنگی ایشان هستیم.

این پژوهشگر با اشاره به تأثیر تغییرات اجتماعی در نگاه اخوت، گفت: در این دوره نگاه ایشان به فرهنگ از نگاه دهه ۴۰ که صحبت از ادبیات متعهد و داستان متعهد بود، دور می شود، ادبیات را به ذاته مورد توجه قرار می دهد و به آثار داستانی بیشتر توجه می کند، ضمن اینکه آثار کلاسیک دنیا و حتی شعر کلاسیک را مطالعه کرده و می شناسد.

او ادامه داد: اخوت نوشتن را در دهه ۶۰ و ۷۰ پیوسته ادامه می دهد و در دهه ۷۰ مجال و فرصتی برای انتشار آثار ایجاد می شود. اثری از او که در فضای فرهنگی شهر تأثیر زیادی گذاشت، کتاب« تعلیق» بود که نیمه دهه هفتاد منتشر و در محافل ادبی شهر خوب دیده شد.

این نویسنده گفت: نیاز زمانه او را به فکر راه اندازی یک محفل ادبی سوق داد که نزدیک به دو دهه در روزهای پنجشنبه دایر بود و به بررسی شعر و داستان می پرداخت.

او با بیان اینکه چاپ داستان در مجلات و محافل ادبی که در آن آثار مختلف نقد و بررسی می شود، دو رکن رشد دهنده ادبیات هستند، ادامه داد: این محفل که آزاداندیشی در آن به طور واضح وجود داشت و افراد با نظرات مختلف در آن حضور پیدا می کردند، از سال ۵۹ تا ۹۴ ادامه پیدا کرد و باعث رشد تعداد زیادی از نویسندگان اصفهانی و غیراصفهانی شد.

رهبری تصریح کرد: استمرار، بهره بردن از نقد جدی و دوری از نشست های محفلی بی حاصل، توجه به مبانی علمی و اصرار بر تنوع فکری و عقیدتی، باعث تأثیرگذاری این محفل شده بود، علاوه بر اینکه این محفل زمانی فعالیت می کرد که جلسات داستان خوانی خصوصی باب نبود.

او با اشاره به اهمیت این نسل از نویسندگان، گفت: از دلایل این اهمیت آن است که علی رغم فعالیت سیاسی در جوانی و حضور در بحبوحه تغییرات سیاسی، از سیاست زدگی در فرهنگ و ادبیات پرهیز می کنند، به سمت فرهنگ بومی می روند و سعی می کنند شهرهایی مثل اصفهان را بشناسند، فرهنگ آن را بشکافند و آن را در ادبیات منعکس کنند تا دستاوردهای آن را تداوم ببخشند.

رهبری با بیان اینکه اخوت در آثار خود به طور خاص به معماری و تاریخ توجه دارد، گفت: آثار او آیینه دقیقی است که بسیاری از ویژگی های فرهنگی، رفتاری مردم ایران و اصفهان را می توان در آن دید. ایشان در شناخت فرهنگ خودی و بومی تلاش می کرد.

وی با اشاره به تلاش محمدرحیم اخوت در شناخت فرهنگ بومی، تاکید کرد: زمان و مکان در آثار ایشان اهمیت دارد و این ها پیوندهایی هستند که نسبت ما را با داستان مشخص می کنند. مرگ، توجه به گذشته و اصفهان از جمله مواردی است که در آثار ایشان به چشم می خورد.

او با اشاره به نقش اخوت در فرهنگ اصفهان گفت: او صرفا به نویسندگی و چاپ کتاب اکتفا نکرد و در هر زمان کاری که درست می دانست را برای فرهنگ شهر انجام داد، از کار در عرصه تئاتر و برگزاری جلسات تا نویسندگی و برگزاری جشنواره، و همین باعث اهمیت این شخصیت در فضای فرهنگی اصفهان شده است.

انتهای پیام