ایسنا/اصفهان مهدی کیوان، اصفهان شناس و مدرس دانشگاه، در شب پایانی هفته فرهنگی اصفهان درباره تاریخ، تجدد، مدنیت و مسئولیت خطیر اصفهانی بودن، سخنانی را بیان کرد.

«درخت معجزه خشکیده است و کیمیای زمان، آتش نبوت را، بدل به خون و طلا کرده است و رنگ خون و طلا، بوی کشتزاران را، ز یاد بدبده های ترانه خوان برده است و آفتاب، مسیحای روشنایی نیست و ابرها، همه آبستن زمستان اند و جوی ها، همه در سیر بی تفاوت خویش، به رودخانۀ بی آفتاب می ریزند و کوچه ها، همه در رفتن مداومشان، به نا امیدی بن بست ها یقین دارند … چه روزگار غریبی است، سحر، پیامبر اندوه است و شب، مفسر نومیدی.»

این شعر نادر نادرپور، آغازگر سخنرانی آنلاین شب گذشتۀ مهدی کیوان، اصفهان شناس و مدرس تاریخ دانشگاه اصفهان به میزبانی عمارت هنرمند بود. او با رجوع به یک برش تاریخی از انقلاب مشروطه در سال ۱۲۸۵ تا انقلاب جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۷، زایش و پالایش مدرنیته تجددخواه را بررسی کرد و ابعاد مختلف آن را به چالش کشید.

کیوان تصریح کرد: اصفهان به دلیل شرایط استراتژیک و جریان داشتن رودخانه زاینده رود در آن، نسبت به سایر شهرهای ایران دوام بیشتری داشته و در سه دوره؛ «آل بویه»، «سلجوقیان» و «صفویه» که ایران به کشوری مرفه و ثروتمند تبدیل شده بود، خوش درخشیده است.

این مدرس دانشگاه، انقلاب مشروطه را نقطه عطفی در تاریخ اصفهان دانست و افزود: بازخوانی این برهه از تاریخ و بررسی ابعاد آن به منظور هشدار، اخطار و انذار به نسل جوان ضروری است با این هدف که آن ها اصفهان را بشناسند و مسئولیت اصفهانی بودن را درک کنند و با شناخت وظایف خود در قبال اصفهان، به آن عمل کنند.

او خاطر نشان کرد: سؤال «چرا دیگران پیشرفت کرده اند و ما به جایی نمی رسیم؟» آغاز مدنیت مدرن است. پس ازاین سؤال است که صاحبان اندیشه مداقه می کنند و زایش، در لایه های اجتماعی، به دست روشنفکرانی که باید در جامعه صاحب اثر بوده و سکان هدایت تعلیم و راهنمایی مردم را به دست گیرند، اتفاق می افتد.

کیوان با اشاره به از دست رفتن یک سوم خاک ایران به موجب جدایی هرات و بحرین در سال های گذشته، از لزوم تجلی تجدد در کنار مدنیت گفت و توضیح داد: عملکرد ایرانیان در همه عرصه های تاریخی همواره انفعالی بوده، به نحوی که ابتدا اجازه فعالیت و هر گونه رفتاری را به غیر داده و در انتها عکس العملی نشان داده است؛ چنان که پس از شکست در برابر روس ها نیز محصل به خارج از کشور فرستاد و حاصل آن ورود مدنیت تجددخواه به سرزمینمان بود.

این تاریخ پژوه، تجدد و مدنیت را فراتر از پیشرفت های ظاهری نظیر آسفالت خیابان و آوردن مترو … دانست و گفت: در ایران و اصفهان، خرابی خاصی وجود دارد و تا زمانی که این خرابی شناسایی و ترمیم نشود نباید انتظار روزهای روشن و بهتر را داشته باشیم.

او یادآور شد که تجدد در فکر و اندیشه تبلور می کند و تأکید کرد: عبور از سنت ها به معنای کنار گذاشتن آن ها نیست، بلکه باید سنت ها را شناخت، تکریم کرد و آنچه را که در زندگی امروز مؤثر نیست، در موزه قرار داد.

به عقیده این مدرس دانشگاه، منظر فرهنگی اصفهان خاستگاه تک ستاره هایی است که زود خاموش می شوند و آقا سیدعلی جناب روزنامه نگار، نمونه بارزی از این تک ستاره هاست که آغازگر تجدد در اصفهان بوده.

او پنج نسل را از انقلاب مشروطه تا انقلاب ۵۷ در سیر زایش، پالایش و بروز مدنیت تجددخواه در اصفهان مؤثر دانست و گفت: تمام تحصیل کردگان مدرن و روشنفکران این برهه زمانی، عالم زادگان و افرادی از ریشه و خانواده روحانیت بودند و امروز نیز، همه ما باید اهمیت و مسئولیت ایرانی و اصفهانی بودن را به جای بحث های بیهوده سیاسی به جوانان بیاموزیم تا با پرهیز از عملکرد انفعالی و نداشتن اندیشه، مانع از خاتمه یافتن زایش، با مرگ تک ستاره ها شویم.

انتهای پیام