Sharif | a deep search

دو معیار زمان آگاهی روحانیت

مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، ۱۴ تیر ۱۴۰۰ - ۰۹:۰۰

آیت الله علیدوست ضمن اشاره به دو معیار برای تشخیص زمان آگاه بودن یک فرد، اظهار کرد: انسان عالم به زمان، مثل کسی است که زره پوشیده و اگر حادثه ای بیاید آسیبی نمی بیند.

زمان،عالم،مالك،امام،صاحب،الزمان،نكته،انسان،حديث،دفاع،عليدوست ...

به گزارش خبرگزاری مهر، آیت الله علیدوست در نشست «روحانیت و زمان آگاهی» به ایراد سخنرانی پرداخت و اظهار داشت: در تراث دینی ما انسان ها خصوصا علما به تقسیماتی منقسم شدند؛ از جمله انسان صالح و غیرصالح، سعید و شقی و ….
از جمله تقسیماتی که ما داریم، تقسیم به انسان عالم به زمان، مالک زمان، صاحب زمان و انسانی که عبد زمان است.
لذا زمان آگاهی که در عنوان صحبت من می بینید، متخذ از روایات است.
زمان آگاهی یعنی «العالم بزمانه».
حالا سراغ روایت معروفی می رویم که کلینی از امام صادق (ع) روایت می کند: «العالم بزمانه لا تهجم علیه اللوابس».
مشکلات اشتباه برانگیز بر عالم به زمان هجوم نمی آورد.
این روایت، مفهوم نقض دارد؛ یعنی اگر کسی عالم به زمان نباشد، دچار این مشکل می شود.
وی افزود: حدیث دیگری داریم که کمتر معروف است، ولی بسیار شنیدنی است.
امیر حکمت و بیان می فرمایند عقل از آن روی بر هوا و هوس برتری داده شده که عقل تو را مالک زمان می کند، ولی هوا و هوس و بی خردی تو را بنده زمان می کند؛ یعنی اگر بخواهیم این حدیث را محور قرار دهیم، امام می خواهند بگویند انسان هایی داریم که مالک زمان هستند.
مالک زمان یعنی چه؟
انسان هایی هم داریم که عبد زمان هستند.
مالک چه خاصیتی دارد؟
مالک اختیار مملوک را دارد.
بنده اگر مالک این ساعت هستم، چون اختیار این ساعت را دارم، لذا من مالک می شوم و این ساعت، مملوک می شود.
حضرت می خواهند بفرمایند انسان عاقل مالک است و زمان مملوک اوست و در زمان تصرف می کند و به زمان شکل می دهد و در مقابل زمان فعال است.
آن کسی که خرد ندارد، بنده زمان است.
عالم به زمان کسی است که هجمه ها و شبهه ها به او هجوم نمی آورد، مثل کسی که زره پوشیده و اگر حادثه ای بیاید، آسیبی نمی بیند.
این حدیث دوم می گوید عالم به زمان، زمان را در اختیار می گیرد و به زمان شکل می دهد.
در واقع امام صادق (ع) می خواهند بفرمایند عالم به زمان تحت تأثیر زمان نیست، اما حدیث دوم می گوید عالم به زمان، زمان را شکل می دهد و جلوتر از زمان حرکت می کند.
آیت الله علیدوست گفت: ما در اوصاف امام زمان (عج) می گوئیم «صاحب الزمان».
امام عصر صاحب زمان هستند و از اوصاف معروف ایشان صاحب زمان است.
اینجا هم که امام می گویند عاقل، مالک الزمان است؛ یعنی صاحب الزمان است.
امام زمان (عج)، صاحب الزمان ثبوتی است، همه چیز دست او است، ولی مالک الزمانی که حضرت امیر می فرمایند، یعنی مالک الزمان اثباتا.
معنایش این نیست که یک عالم می تواند در عالم تکوین اثرگذار باشد، اما می تواند مسلط بر زمان باشد.
به هر حال علما تقسیم می شوند به عالمانی که زمان آگاه هستند، صاحب الزمان هستند و موثرند و در صحنه حضور دارند و عالمانی که آگاه به زمان نیستند.
رئیس انجمن فقه و حقوق اسلامی حوزه علمیه قم ادامه داد: نکته دومی که می خواهم بیان کنم، این است که نشانه انسان زمان شناس چیست؟
یک فاضل حوزوی می خواهد بداند عالم به زمان هستند یا نه.
ممکن است یک نشانه های ظاهری داشته باشد که چطور حرف می زند و … اما من دو نشانه مهم برای شما عرض می کنم که در طول تاریخ وقتی می خواهیم بگوییم یک شخصی عالم به زمان است، این دو نکته را می گفتیم.
وی اظهار داشت: اولین نشانه این است که عالم به زمان، مسائل معاصر خودش را خوب می شناسد و شبهه شناس است و دغدغه حل آنها را دارد.
عالم به زمان دنبال مسائل معاصر می رود و دغدغه حل آن را دارد و نمی گوید موسی به دین خودش، عیسی به دین خودش.
شیخ طوسی هزار سال قبل زندگی می کرد.
ایشان شنید یک طلبه نتوانسته مسئله تعارض روایات را حل کند، لذا کتاب تهذیب و استبصار را نوشت.
شیخ طوسی یک مرجع علی الاطلاق بود، اما رفت مسئله را پیدا کرد، به فکر حل شبهه افتاد و قلم به دست گرفت.
یک جای دیگر می بیند اهل سنت می گویند عالمان شیعه آماده خور هستند و چیزی از خودشان ندارند.
شیخ طوسی آمد کتاب مبسوط را نوشت.
این کتاب محشر است و هنوز هم خیلی از مسائلش جدید است.
تا می فهمید دارد یک هجمه ای انجام می شود، دست به قلم می شد.
در طول این هزار سال ما از این طور عالمان که مسئله شناس و شبهه شناس باشند، زیاد داشتیم.
آیت الله علیدوست اضافه کرد: نکته دوم که به کار شما هم می آید، بحث روشی است؛ یعنی روش حل مسئله.
یک وقت می بینید طرف مسئله شناس است، شبهه شناس است، ولی روشش غلط است.
من نسبت به ورود برخی نسبت به مسائل روز فقهی دغدغه مند هستم، ولی می بینم طرف وارد این فضاها شده است، ولی راهش غلط بوده است و چیزی از آن در نمی آید.
لذا روش و متد کار خیلی مهم است.
اگر انسان درست وارد نشود یا نتیجه مطلوب نمی گیرد یا نقض غرض است.
ما چقدر افرادی داشتیم از چیزی دفاع کردند، ولی بد دفاع کردند.
فردی می خواسته دفاع کند، ولی بد دفاع کرده است یا به مسئله ای ورود کرده، اما نتوانسته به نتیجه برسد؛ پس نکته دوم که بر آن اصرار دارم، روش و متد کار است.
این هم نکته مهمی است.