گذرگاه استراتژیک بین سوریه و عراق روز دوشنبه با حضور مقامات ارشد دو کشور بازگشایی شد گذرگاهی که در سوریه به «البوکمال» و در عراق به «القائم» معروف است. این گذرگاه مهم از اوایل بحران سوریه به دلیل تصرف مناطق اطراف آن از جانب نیروهای تکفیری تقریبا بسته بوده و از سال ۲۰۱۵ به صورت رسمی نقل و انتقال از آن صورت نمی گرفت. بازگشایی این محور راهبردی واجد پیام های مختلفی برای مقامات، تحلیل گران و فعالان عرصه بین الملل است که در هفته های اخیر به انحای مختلف به آن پرداخته اند اگر چه در واقع برای پرداختن به این موضوع باید مروری چند ساله بر تحولات سوریه و عراق داشت؛

از جدی ترین نگرانی هایی که غربی ها از سال های قبل داشتند و همزمان با تقویت اجزای محور مقاومت از آن گریزان بودند برقراری ارتباط زمینی بی واسطه بین کشورهای حوزه محور مقاومت و پایتخت های آن ها بود. حتی بسیاری بر این باورند که فتنه شام و نیز اشغال مناطقی از عراق توسط داعش، تماما توطئه های طراحی شده محور غربی-عبری برای عدم الحاق کشورهای محور مقاومت به یکدیگر، تضعیف و در نهایت از بین بردن این محور بوده است لذا در همه این سال ها تلاش کردند که تا حد ممکن از برقراری مسیرهایی که بی واسطه کشورهای محور مقاومت و نیروهای این جبهه قدرتمند را به هم متصل می کند، امتناع کنند.

با پدیدار شدن نشانه های پایان بحران سوریه و موفقیت های ارتش این کشور و هم پیمانانش در نابودی نیروهای تکفیری در مناطق مختلف سوریه، نگرانی جدی آمریکا حضور ایران و هم پیمانانش در مرز سوریه و عراق و رسیدن مرزهای این دو کشور بدون هیچگونه تهدید و نگرانی به یکدیگر بود؛ لذا در همان ایام عمده تمرکز کماندوهای اعزامی آمریکا به مرزهای عراق و سوریه و منطقه «التنف» محدود شد و آمریکایی ها اعلام کردند که در این محدوده هر نیرویی که وارد شود را مورد هدف قرار خواهند داد. در طرف مقابل نیروهای مقاومت که به اهمیت راهبردی اتصال مستقیم پایتخت های سوریه و عراق واقف بودند تمرکز خود را بر همین محور قرار دادند و در نهایت موفق به آزادی شهر البوکمال شدند که مدیریت میدانی و فرماندهی این عملیات را رزمندگان ایرانی بر عهده داشتند.

پس از تسلط محور مقاومت بر مرز دو کشور، آمریکایی ها این بار تمام تلاش خودشان را کردند که این گذرگاه به سمت بازگشایی و عادی سازی عبور و مرور نرود و در بیش از یک سال گذشته به دفعات اقدام به بمباران های کور یا حساب شده در نوار مرزی سوریه و عراق و در نزدیکی برخی از مراکز و ساختمان های احداث شده جدید کردند اما همه این سنگ اندازی های میدانی و فشارهای پشت پرده سیاسی (خصوصا به دولت عراق) در نهایت مثمرثمر نبود و دمشق و بغداد اعلام کردند که در بهره برداری از این مسیر جدی هستند.

اکنون و با بازگشایی رسمی گذرگاه البوکمال-القائم، از تهران با سپردی کردن مسافتی در حدود ۲ هزار کیلومتر و طی مسیری کمتر از دو شبانه روز می توان به سواحل مدیترانه در لبنان رسید این فاصله تا دمشق کوتاه تر نیز هست و آن ها که باید بدانند می دانند که این فاصله یعنی چه.

اکنون مقامات کشورهای منطقه و در راس آن ها مسئولین ایران و عراق باید از امکانی که فراهم شده و زمینه تردد تسهیل شده ای که به وجود آمده است کمال استفاده را در جهت توسعه صادرات و گسترش تعاملات اقتصادی خود با دولت و بخش خصوصی سوریه ببرند. خصوصا آنکه سوریه در شرایط ویژه ای قرار داشته و طبیعی است که نیاز جدی به بازسازی زیرساخت ها و نیز واردات کالاهای اساسی و مصرفی دارد لذا پیش از اینکه بازار این کشور به اشغال دولت ها و شرکت هایی در بیاید که خود عامل تخریب و عقب ماندگی سوریه در یک دهه اخیر بوده اند باید کشورها و شرکت های متعلق به محور مقاومت در این عرصه میدان داری کنند.

علاوه براین قطعا این گذرگاه، مسیری تضمین شده برای دور زدن تحریم ها و عاملی برای تداوم موفقیت جمهوری اسلامی ایران در غلبه بر جنگ اقتصادی دشمن هم خواهد بود. ضمن اینکه به طور سنتی مسیر سفر زمینی ایرانیان به سوریه از طریق ترکیه بوده است که به این ترتیب و به دلیل رویکرد ترکیه در قبال سوریه، نیاز کنونی به مسیر ترکیه از بین می رود.

محمدمهدی رحیمی

انتهای پیام/