به گزارش خبرنگار حوزه قرآن و عترت گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان، بعثت و آغاز پیامبری حضرت محمد مصطفی (ص) خاتم الانبیاء، روز ۲۷ رجب ۱۴ سال قبل از هجرت پیامبر (ص) بود. سرآغاز دین اسلام و مقدمه برچیدن شدن بت پرستی از مهم ترین رویداد های تاریخ بشریت است که در سرزمین حجاز به وقوع پیوست. روز بعثت از بزرگترین اعیاد مسلمانان به ویژه شیعیان است.

شب و روز مبعث دارای فضایل و اعمال بسیاری است؛ در ادامه گزیده ای از این اعمال آورده شده است:

اعمال شب بیست و هفتم رجب (شب بعثت نبی اکرم (ص))

اعمال شب مبعث یا «لیلة المحیا» ( شب احیا و شب زنده داری )؛

غسل کردن

زیارت امیرالمومنین (ع)

خواندن دوازده رکعت نماز که در هر رکعت سوره های حمد، فلق و ناس را یکبار و نیز اخلاص چهار بار خوانده می شود و بعد از اتمام نماز، گفته شود: «لا اله الا الله والله اکبر الحمدلله و سبحان الله ولا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم»

اعمال روز بیست و هفتم رجب روز مبعث

غسل کردن

روزه گرفتن

صلوات فرستادن

زیارت امیرالمومنین (ع)

زیارت پیامبر (ص)

خواندن دوازده رکعت نماز که در هر رکعت سوره حمد و یس را بخواند. پس از نماز، چهار بار سوره حمد را بخواند و سپس چهار بار بگوید: «لا اله الا الله والله اکبر والحمد لله وسبحان الله ولا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» و بعد چهار بار بگوید: « الله ربی لا اشرک به شیئا»

چند روایت از اعمال روز و شب عید مبعث

امام جواد (ع) درباره فضیلت و اعمال عید مبعث می فرماید:

همانا در رجب شبی بهتر از آنچه می تابد بر آن آفتاب و آن شب ۲۷ رجب است؛ در صبح آن پیغمبر خدا (ص) به رسالت مبعوث شده و برابر با اجر عمل ۶۰ سال عبادت است؛ اعمالی برای عید مبعث است؛ اول؛ بعد از بجا آوردن نماز عشاء و بر رختخواب رفتن در هر ساعتی که خواستی از شب تا پیش از نیمه آن بیدار شوید و ۱۲ رکعت نماز در هر رکعت حمد و سوره از سوره های کوچک مفصل (از سوره محمد تا آخر قرآن) بخوانید پس، چون سلام دادی در هر دو رکعتی و فارغ شدی از نماز ها می نشینی و بعد از سلام میخوانی حمد را هفت مرتبه و معوذتین را هفت مرتبه و توحید و کافرون و سوره قدر را و آیه الکرسی را هر کدام هفت مرتبه و باید دعایی را بعد از همه این دعا ها خواند که در مفاتیح الجنان به طور کامل توضیح داده شده است.

دوم؛ بجا آوردن غسل در شب و نیمه شب مبعث سوم؛ زیارت امیرالمؤ منین (ع) که افضل اعمال این شب است و از برای ایشان در این شب سه زیارت است که در مفاتیح الجنان آمده است.

بر اساس روایتی از شیخ طوسی در مصباح؛ اعمال عید مبعث شامل اول: غسل است؛

دوم؛ روزه و آن یکی از چهار روزی است که در تمام سال امتیاز دارد برای روزه گرفتن و برابر است با روزه هفتاد سال.

سوم؛ بسیار صلوات فرستادن

چهارم؛ زیارت حضرت رسول (ص) و امیرالمؤ منین (ع)

پنجم؛ و نیز شیخ طوسی روایت کرده از جناب ابوالقاسم حسین بن روح رحمه الله که فرموده بجا می آوری در این روز ۱۲ رکعت نماز، می خوانی در هر رکعت حمد و سوره ای که آسان باشد و تشهد می خوانی و سلام می دهی و می نشینی و می گویی بین هر دو رکعتی:

الحمد لله الذی لم یتخذ ولدا ولم یکن له شریک فی الملک

ولم یکن له ولی من الذل وکبره تکبیرا یا عدتی فی مدتی یا

صاحبی فی شدتی یا ولیی فی نعمتی یا غیاثی فی رغبتی یا

نجاحی فی حاجتی یا حافظی فی غیبتی یا کافی فی وحدتی یا

انسی فی وحشتی انت الساتر عورتی فلک الحمد وانت المقیل

عثرتی فلک الحمد وانت المنعش صرعتی فلک الحمد صل علی

محمد وآل محمد واستر عورتی وآمن روعتی واقلنی عثرتی

واصفح عن جرمی وتجاوز عن سیئاتی فی اصحاب الجنة وعد

الصدق الذی کانوا یوعدون

پس، چون فارغ شدی از نماز و دعا، می خوانی هر یک از حمد و اخلاص و معوذتین و قل یا ایها الکافرون و انا انزلناه و آیة الکرسی را هفت مرتبه و بعد می گویی لا اله الا الله والله اکبر وسبحان الله ولا حول ولا قوة الا بالله هفت مرتبه، و بعد می گویی هفت مرتبه «الله الله ربی لا اشرک به شیئا» و می خوانی هر دعا که خواهی.

مرحوم «کفعمی»، هم برای شب مبعث این دعا را نقل کرده است؛

اللهم انی اسئلک بالتجلی الاعظم فی هذه اللیلة من الشهر المعظم، والمرسل المکرم.

خدایا از تو خواهم به حق بزرگترین تجلی (تو) در این شب از این ماه بزرگ و به حق آن فرستاده گرامی

ان تصلی علی محمد وآله، وان تغفر لنا ما انت به منا اعلم، یا من یعلم ولا نعلم.

که درود فرستی بر محمد و آلش و بیامرزی برای ما آنچه را تو بدان از ما داناتری ای که می دانی و ما نمی دانیم

اللهم بارک لنا فی لیلتنا هذه، التی بشرف الرسالة فضلتها، وبکرامتک اجللتها، وبالمحل الشریف احللتها.

خدایا مبارک گردان بر ما در این شبی که به واسطه شرافت رسالت آن را فضیلت دادی و به کرامت خویش بزرگش کردی و به جای باشرافتی درش آوردی

اللهم فانا نسئلک بالمبعث الشریف، والسید اللطیف، والعنصرالعفیف.

خدایا پس از تو خواهیم به آن بعثت شریف و آن آقای با لطف و عنصر پارسا

ان تصلی علی محمد وآله، وان تجعل اعمالنا فی هذه اللیلة وفی سایر اللیالی مقبولة.

که درود فرستی بر محمد و آلش و قرار دهی اعمال ما را در این شب و در سایر شب ها پذیرفته درگاهت

و ذنوبنا مغفورة، وحسناتنا مشکورة، وسیئاتنا مستورة.

و گناهانمان را آمرزیده و نیکی هایمان را مورد قدردانی و بدی هایمان را پوشیده

و قلوبنا بحسن القول مسرورة، وارزاقنا من لدنک بالیسر مدرورة.

و د ل هامان را به گفتار نیک خرسند و روزی هایمان را از نزد خود به آسانی فراوان.

اللهم انک تری ولا تری، وانت بالمنظر الاعلی، وان الیک الرجعی والمنتهی.

خدایا تو می بینی، ولی خودت دیده نمی شوی و تو در بلندترین دیدگاهی و بطور مسلم بازگشت و پایان بسوی توست

و ان لک الممات والمحیا، وان لک الاخرة والاولی.

و مرگ و زندگی بدست توست و انجام و آغاز از آن توست

اللهم انا نعوذ بک ان نذل ونخزی، وان نأتی ما عنه تنهی.

خدایا ما به تو پناه می بریم از خوار شدن و رسوایی و دست زدن به کاری که تو آن را قدغن کرده ای

اللهم انا نسئلک الجنة برحمتک، ونستعیذ بک من النار، فاعذنا منها بقدرتک.

خدایا ما از تو درخواست بهشت را به رحمتت داریم و پناه جوییم به تو از آتش دوزخ پس ما را به قدرت خویش از آتش پناه ده

و نسئلک من الحور العین، فارزقنا بعزتک، واجعل اوسع ارزاقنا عند کبر سننا.

و از تو حورالعین درخواست کنیم پس به عزت خویش روزیمان گردان و وسیع ترین روزی ما را در هنگام پیری ما قرار ده

و احسن اعمالنا عند اقتراب اجالنا، واطل فی طاعتک وما یقرب الیک.

و بهترین اعمال ما را هنگام نزدیک شدن مرگمان مقرر دار و طولانی کن عمر ما را در طاعت خود و در آنچه موجب تقرب درگاهت شود

و یحظی عندک، ویزلف لدیک اعمارنا، واحسن فی جمیع احوالنا وامورنا معرفتنا.

و سبب بهره مندی نزد تو و نزدیکی تو گردد و در تمام احوال و کار های ما معرفتمان را کامل و نیکو گردان

و لا تکلنا الی احد من خلقک فیمن علینا، وتفضل علینا بجمیع حوائجنا للدنیا والاخرة.

و ما را به هیچ یک از خلق خود وامگذار که بر سر ما منت گذارد و بر ما تفضل فرما به برآوردن تمام حاجت های دنیا و آخرت ما

وابدا بابآئنا وابنآئنا، وجمیع اخواننا المؤمنین فی جمیع ما سئلناک لانفسنا، یا ارحم الراحمین.

و آغاز کن در تمام آنچه ما برای خودمان از توخواستیم برای پدران و فرزندانمان و همه برادران مؤمن ما ای مهربانترین مهربان ها

اللهم انا نسئلک باسمک العظیم، وملکک القدیم، ان تصلی علی محمد وآل محمد.

خدایا از تو خواهیم به حق نام بزرگت و فرمانروایی دیرینه ات که درود فرستی بر محمد و آل محمد

و ان تغفر لنا الذنب العظیم، انه لا یغفر العظیم الا العظیم.

و این که بیامرزی برای ما گناه بزرگ ما را که براستی نیامرزد بزرگ را مگر شخص بزرگ

اللهم وهذا رجب المکرم الذی اکرمتنا به، اول اشهر الحرم، اکرمتنا به من بین الامم، فلک الحمد یا ذا الجود والکرم.

خدایا این ماه رجب است که گرامی است و همان ماهی است که ما را بدان گرامی داشته نخستین ماه محترمی است که ما را از میان همه امت ها بدان گرامی داشتی پس ستایش خاص توست ای صاحب جود و بزرگواری

وأسئلک به وباسمک الاعظم الاعظم الاعظم، الاجل الاکرم، الذی خلقته فاستقر فی ظلک.

پس از تو خواهیم بدین ماه و به حق نام اعظم و … و اجل اکرم تو که آن را آفریدی و در سایه ات مستقر گردید

فلا یخرج منک الی غیرک، ان تصلی علی محمد واهل بیته الطاهرین.

و آن نام از تو به دیگری نرسد که درود فرستی بر محمد و خاندان پاک او

وان تجعلنا من العاملین فیه بطاعتک، والاملین فیه لشفاعتک.

و قرار دهی ما را از کسانی که در این ماه به طاعت تو عمل کنیم و آنان که در این ماه آرزوی شفاعت تو را دارند

اللهم اهدنا الی سوآء السبیل، واجعل مقیلنا عندک خیر مقیل، فی ظل ظلیل، وملک جزیل، فانک حسبنا ونعم الوکیل.

خدایا ما را به راه راست راهنمایی فرما و قرار ده جایگاه ما را در نزد خود بهترین جایگاه در سایه همیشگی رحمتت و سلطنت باعظمتت، زیرا که تو ما را کافی هستی و نیکو وکیلی هستی

اللهم اقلبنا مفلحین منجحین، غیر مغضوب علینا ولا ضآلین، برحمتک یا ارحم الراحمین.

خدایا ما را برگردان به حال رستگاری و کامیابی که نه در زمره غضب شدگان باشیم و نه از جمله گمراهان به رحمتت ای مهربانترین مهربانان

اللهم انی اسئلک بعزآئم مغفرتک، وبواجب رحمتک، السلامة من کل اثم، والغنیمة من کل بر، والفوز بالجنة، والنجاة من النار.

خدایا از تو خواهم به حق وسایل حتمی آمرزشت و به آن رحمتت که بر خویش واجب کردی که مرا از هر گناهی سالم داری و از هر نیکی بهره مند سازی و به بهشتم برسانی و از آتش دوزخ نجاتم بخشی

اللهم دعاک الداعون ودعوتک، وسئلک السآئلون وسئلتک، وطلب الیک الطالبون وطلبت الیک.

خدایا خوانندگان تو را خواندند و من نیز خواندمت و درخواست کنندگان از تو خواستند و من نیز از تو خواستم و جویندگان از تو جویا شدند و من هم تو را جویا شدم

اللهم انت الثقة والرجآء، والیک منتهی الرغبة والدعآء.

خدایا تویی مورد اعتماد و امید و بسوی توست آخرین مرحله میل و اشتیاق و دعا

اللهم فصل علی محمد وآله، واجعل الیقین فی قلبی، والنور فی بصری.

خدایا درود فرست بر محمد و آلش و بنه یقین را در دلم و روشنی در دیده ام

والنصیحة فی صدری، وذکرک باللیل والنهار علی لسانی، ورزقا واسعا غیر ممنون، ولا محظور فارزقنی.

و خیرخواهی در سینه ام و ذکر خود را در شب و روزبر زبانم و روزی وسیع بی منت و بی مانعی روزیم گردان

و بارک لی فیما رزقتنی، واجعل غنای فی نفسی، ورغبتی فیما عندک، برحمتک یا ارحم الراحمین؛ و در آنچه نصیبم کرده ای برکت ده و بی نیازی مرا در نفس خودم قرار ده و اشتیاقم را بدانچه نزد توست به رحمتت ای مهربانترین مهربانان.

سپس به سجده برو و ۱۰۰ مرتبه بگو:

الحمد لله الذی هدانا لمعرفته، وخصنا بولایته، ووفقنا لطاعته، شکرا شکرا.

ستایش خاص خدایی است که ما را به معرفت خویش راهنمایی کرد و به دوستی خویش مخصوص گردانید و به طاعتش موفق داشت خدا را شکر

آنگاه سر از سجده بردار و بگو:

اللهم انی قصدتک بحاجتی، واعتمدت علیک بمسئلتی، وتوجهت الیک بائمتی وسادتی.

خدایا من برای حاجتم تو را قصد کردم و در مورد خواسته ام بر تو اعتماد کردم و به وسیله پیشوایان و سرورانم بسوی تو رو آوردم

اللهم انفعنا بحبهم، واوردنا موردهم، وارزقنا مرافقتهم.

خدایا به دوستی ایشان مارا سودمند کن و در جایگاه آن ها واردمان کن و همنشینی ایشان را روزی ما گردان

وادخلنا الجنة فی زمرتهم، برحمتک یا ارحم الراحمین؛ و در زمره آنان ما را داخل بهشت گردان به رحمتت ای مهربانترین مهربانان

در روایتی امام صادق (ع) درباره اعمال عید مبعث فرمودند:در این روز گرفتن روزه و صلوت فرستان دارای فضیلت بسیار است.

زیارت رسول خدا و امیر المؤمنان (ع)، خواندن ۱۲ رکعت نماز از اعمال دیگر عید مبعث است.

در کتاب «اقبال» و در بعضی نسخه های «مصباح» آمده است که مستحب است در این روز این دعا را بخوانند:

یا من أمر بالعفو والتجاوز، وضمن نفسه العفو والتجاوز، یا من عفا وتجاوز اعف عنی وتجاوز یا کریم. اللٰهم وقد أکدی الطلب، وأعیت الحیلة والمذهب، ودرست الآمال، وانقطع الرجاء إلا منک وحدک لا شریک لک. ای آن که به عفو و گذشت فرمان داده و عفو و گذشت را بر عهده خویش ضمانت نموده است، ای آن که بخشید و در گذشت، مرا عفو کن و از من درگذر ای کریم. خدایا! طلب سخت شده و چاره جویی و راه یابی مرا به زحمت افکنده و آرزو ها کهنه گشته و رشته امید جز از تو که یگانه ای و شریکی نداری بریده شده است.

اللٰهم إنی أجد سبل المطالب إلیک مشرعة، ومناهل الرجاء لدیک مترعة، وأبواب الدعاء لمن دعاک مفتحة، والاستعانة لمن استعان بک مباحة، وأعلم أنک لداعیک بموضع إجابة، و للصارخ إلیک بمرصد إغاثة، وأن فی اللهف إلیٰ جودک والضمان بعدتک عوضا من منع الباخلین؛ ومندوحة عما فی أیدی المستأثرین، وأنک لاتحتجب عن خلقک إلا أن تحجبهم الأعمال دونک.

خدایا! من راه های خواهش را به سوی تو باز می یابم و چشمه سار های امید نزد تو پرآب است و در های دعا را برای هرکه به درگاهت دعا کند گشوده ای و یاری ات آن را که از تو یاری خواهد فراهم است و می دانم که برای آن که تو را خواند در جایگاه اجابتی و برای فریادکننده ات درصدد فریادرسی هستی و همانا در طمع ورزیدن به بخششت و اعتماد به وعده ات جایگزینی است برای دریغ ورزی بخیلان؛ و گشایشی است از آنچه در دست ثروت اندوزان است، تو از بندگانت در پرده نمی روی، جز اینکه کردارشان بین تو و ایشان پرده می افکند.

وقد علمت أن أفضل زاد الراحل إلیک عزم إرادة یختارک بها وقد ناجاک بعزم الإرادة قلبی، وأسألک بکل دعوة دعاک بها راج بلغته أمله، أو صارخ إلیک أغثت صرخته، أو ملهوف مکروب فرجت کربه، أو مذنب خاطئ غفرت له، أو معافی أتممت نعمتک علیه، أو فقیر أهدیت غناک إلیه، و لتلک الدعوة علیک حق وعندک منزلة إلا صلیت علیٰ محمد وآل محمد وقضیت حوائجی حوائج الدنیا والآخرة.

و هرآینه دانستم که برترین توشه کوچ کننده به سویت، اراده نیرومندی است که بدان تو را برمی گزیند و با همین اراده نیرومند دلم با تو مناجات کرده و از تو می خواهم هر دعایی را که تو را به آن خواند امیدواری که او را به آرزویش رساندی، یا فریادکشی به درگاهت که به دادش رسیدی، یا دل سوخته غم زده ای که اندوهش را زدودی، یا گنه کار خطاکاری که او را آمرزیدی، یا تندرستی که نعمت خویش را بر او تمام کردی، یا بی چیزی که توانگری ات را به او هدیه دادی و چنین دعایی را بر تو حقی است و نزدت مقامی، به حق این دعا بر محمد و خاندان محمد درود فرست و حاجات دنیا و آخرتم را برآور.

وهٰذا رجب المرجب المکرم الذی أکرمتنا به أول أشهر الحرم أکرمتنا به من بین الأمم، یا ذا الجود والکرم فنسألک به وباسمک الأعظم الأعظم الأعظم، الأجل الأکرم الذی خلقته فاستقر فی ظلک فلا یخرج منک إلیٰ غیرک أن تصلی علیٰ محمد وأهل بیته الطاهرین وتجعلنا من العاملین فیه بطاعتک، والآملین فیه بشفاعتک.

این رجب مرجب مکرم است که ما را به آن گرامی داشتی، نخستین ماه های حرام است که ما را به خاطر آن از بین ملت ها اکرام نمودی، ای دارای جود و کرم، از تو درخواست می کنیم به حق ماه رجب و به نام بزرگ تر بزرگ تر بزرگ تر باشکوه و گرامی تری که آن را آفریدی پس در سایه ات استقرار یافت و جلوه اش از تو به دیگری نمی رسد، بر محمد و اهل بیت پاکش درود فرستی و ما را در این ماه از عاملین به طاعتت و آرزومندان شفاعتت قرار دهی.

اللٰهم واهدنا إلیٰ سواء السبیل، واجعل مقیلنا عندک خیر مقیل فی ظل ظلیل، فإنک حسبنا و نعم الوکیل، والسلام علیٰ عباده المصطفین وصلواته علیهم أجمعین.

خدایا! ما را به راه راست هدایت فرما و استراحتگاه ما را در سایه سار همیشگی ات نزد خویش بهترین استراحتگاه قرار ده که تو ما را بسی و چه نیکو کارگشایی هستی و سلام و درود بر همه بندگان برگزیده اش.

اللٰهم وبارک لنا فی یومنا هٰذا الذی فضلته، وبکرامتک جللته، وبالمنزل العظیم الأعلیٰ أنزلته، صل علیٰ من فیه إلیٰ عبادک أرسلته، وبالمحل الکریم أحللته.

خدایا! به ما در این روز برکت ده، روزی که آن را برتری دادی و به کرامتت بزرگ نمودی و به جایگاه بزرگ و برتر وارد ساختی، بر آن که در این روز به سوی بندگانت فرستادی و او را به مقام با کرامتی برآوردی درود فرست.

اللٰهم صل علیه صلاة دائمة تکون لک شکرا، ولنا ذخرا، واجعل لنا من أمرنا یسرا، واختم لنا بالسعادة إلیٰ منتهیٰ آجالنا، وقد قبلت الیسیر من أعمالنا، وبلغتنا برحمتک أفضل آمالنا، إنک علیٰ کل شیء قدیر، وصلی اللٰه علیٰ محمد وآله وسلم.

خدایا! بر او درود فرست، درودی همیشگی که برای تو سپاس و برای ما ذخیره ای باشد و در کارمان آسانی قرار ده و پایان عمرمان را به سعادت و نیکبختی ختم کن، در حالی که اعمال اندک ما را پذیرفته و با رحمت بی کرانت ما را به برترین آرزوهایمان رسانده باشی که تو بر هر چیز توانایی و درود و سلام خدا بر محمد و خاندانش باد.

مؤلف گوید: این دعا را امام موسی بن جعفر (ع) در آن روزی که آن جناب را به جانب بغداد حرکت دادند بر زبان جاری ساخت و آن روز، روز بیست وهفتم رجب بود و این دعا از دعا های برگزیده ماه رجب است.

انتهای پیام/