پاداش کسی که دل مردم را شاد کند
به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، در اندیشه دینی کمک مادی و معنوی به نیازمندان، درماندگان و گرفتاران، عرصه ای است که هر فردی توفیق انجام آن را ندارد مگر آنکه خداوند توفیق آن را نصیب فرد کند؛ از این روست که امام حسین (ع) در یک روایت فرمود: «بدانید که نیازمندی های مردم به شما از نعمت های الهی بر شماست؛ پس، از این نعمت ها خسته نشوید که هر آینه به سوی دیگران سوق یابد؛ اعلموا ان حوائج الناس الیکم من نعم الله علیکم، فلا تملوا النعم فتحول الی غیرکم» (مستدرک الوسائل، ج ۱۲، ص ۲۰۹) حال این یاری چه در بعد کمک مالی باشد و چه در حد زدودن غم از دل بندگان خدا و شاد کردن آن ها باشد، توفیقی از جانب خداست.
از دیگر سو یاری رسانی به همنوعان یکی از ارزش های صفاتی محسوب می شود که موجبات رشد روحی انسان را فراهم می آورد؛ زیرا در این نوع ارزش ها ویژگی برتری به نام ایثار و از خودگذشتگی نهفته است. امام کاظم علیه السلام در اهمیت آن فرمود: «خداوند در زمین بندگانی دارد که برای برآوردن نیاز های مردم می کوشند؛ اینان ایمنی یافتگان روز قیامتند؛ إن لله عبادا فی الأرض یسعون فی حوائج الناس هم الآمنون یوم القیامة» (الکافی، ج ۲، ص ۱۹۷) نکته قابل توجه در این روایت، قرارگیری آن دسته از افرادی که در برآوردن نیاز های مردم در تلاشند، در زمره عباد الله است که این خود مقامی بزرگ محسوب می شود.
متأسفانه دنیای مادی امروز، کمک رسانی به نیازمندان را تحت برنامه های محدود، در اختیار دولت ها قرار می دهد و افراد، کمتر مسئولیتی برای خود قائلند، در حالی که در اسلام چنین نیست؛ همه کسانی که توانایی دارند، در برابر مشکلات ونیازهای حاجتمندان مسئولیت دارند تا آن جا که پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله در حدیث معروفی می فرماید: «سوگند به کسی که جان محمد در دست قدرت اوست کسی که شب سیر بخوابد و برادر مسلمانش (یا فرمود: همسایه مسلمانش) گرسنه باشد به من (که پیغمبر اسلام) ایمان نیاورده است؛ والذی نفس محمد بیده لا یومن بی عبد یبیت شبعان وأخوه أو قال جاره المسلم جائع». (الأمالی (للطوسی)، ص۵۹۸)
بنابراین تشویق نسبت به یاری همنوعان همواره یک ارزش معنوی در قاموس سیره اهل بیت وحی شناخته می شود تا حدی که گاهی اثرات معنوی آن را متذکر می شدند. در بخشی از توصیه های امیرالمؤمنین(ع) خطاب به جناب کمیل، آن حضرت برخی از اثرات معنوی شاد کردن دل مردم را اینگونه بیان می فرماید: «سوگند به خدایی که تمام صداها را می شنود، هر کس دلی را شاد کند، خداوند از آن شادی لطفی برای او قرار دهد که به هنگام مصیبت چون آب زلالی بر او باریدن گرفته و تلخی مصیبت را بزداید چنان که شتر غریبه را از چراگاه دور کنند؛ فوالذی وسع سمعه الأصوات، ما من أحد أودع قلبا سرورا إلا و خلق الله له من ذلک السرور لطفا، فإذا نزلت به نائبة جری إلیها کالماء فی انحداره حتی یطردها عنه، کما تطرد غریبة الإبل.»
این فراز نشان می دهد کسانی که نسبت به همنوعان بی تفاوتند و کاری برای حل مشکلات دیگران انجام نمی دهند از حقیقت اسلام دورند. همچنین کسانی که برای انجام حوائج مردم تلاش می کنند و از خود غافلند آن ها نیز بیگانه اند؛ مسلمان واقعی کسی است که هم به اصلاح خویش بپردازد و هم به حل مشکلات مردم توجه کند.
همچنین امیرالمؤمنین(ع) در بیانی دیگر اثر معنوی یاری به مردم و شاد کردن دل آنها را در کفاره گناهان بشمرده و فرمودند: «از جمله کفاره های گناهان بزرگ، به فریاد بیچاره و مظلوم رسیدن و تسلی دادن به افراد غمگین است؛ من کفارات الذنوب العظام، إغاثة الملهوف و التنفیس عن المکروب» (حکمت۲۴ نهج البلاغه)
ذکر این نکته ضروری است که شاد کردن دیگران به قیمت ریختن آبروی دیگران و یا در صورت کلی، عبور از خط قرمزهای اخلاقی و رفتاری نه تنها ثمرات مثبتی به همراه ندارد بلکه گاهی بروز چنین رفتارهایی تبعات بسیار منفی برای فرد به همراه خواهد داشت. بنابراین متفکران و اندیشمندان جامعه باید به فکر الگوهای شادی آفرین برای جامعه آن هم مبتنی بر مبانی اخلاقی باشند.
از دیگر سو یاری رسانی به همنوعان یکی از ارزش های صفاتی محسوب می شود که موجبات رشد روحی انسان را فراهم می آورد؛ زیرا در این نوع ارزش ها ویژگی برتری به نام ایثار و از خودگذشتگی نهفته است. امام کاظم علیه السلام در اهمیت آن فرمود: «خداوند در زمین بندگانی دارد که برای برآوردن نیاز های مردم می کوشند؛ اینان ایمنی یافتگان روز قیامتند؛ إن لله عبادا فی الأرض یسعون فی حوائج الناس هم الآمنون یوم القیامة» (الکافی، ج ۲، ص ۱۹۷) نکته قابل توجه در این روایت، قرارگیری آن دسته از افرادی که در برآوردن نیاز های مردم در تلاشند، در زمره عباد الله است که این خود مقامی بزرگ محسوب می شود.
متأسفانه دنیای مادی امروز، کمک رسانی به نیازمندان را تحت برنامه های محدود، در اختیار دولت ها قرار می دهد و افراد، کمتر مسئولیتی برای خود قائلند، در حالی که در اسلام چنین نیست؛ همه کسانی که توانایی دارند، در برابر مشکلات ونیازهای حاجتمندان مسئولیت دارند تا آن جا که پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله در حدیث معروفی می فرماید: «سوگند به کسی که جان محمد در دست قدرت اوست کسی که شب سیر بخوابد و برادر مسلمانش (یا فرمود: همسایه مسلمانش) گرسنه باشد به من (که پیغمبر اسلام) ایمان نیاورده است؛ والذی نفس محمد بیده لا یومن بی عبد یبیت شبعان وأخوه أو قال جاره المسلم جائع». (الأمالی (للطوسی)، ص۵۹۸)
بنابراین تشویق نسبت به یاری همنوعان همواره یک ارزش معنوی در قاموس سیره اهل بیت وحی شناخته می شود تا حدی که گاهی اثرات معنوی آن را متذکر می شدند. در بخشی از توصیه های امیرالمؤمنین(ع) خطاب به جناب کمیل، آن حضرت برخی از اثرات معنوی شاد کردن دل مردم را اینگونه بیان می فرماید: «سوگند به خدایی که تمام صداها را می شنود، هر کس دلی را شاد کند، خداوند از آن شادی لطفی برای او قرار دهد که به هنگام مصیبت چون آب زلالی بر او باریدن گرفته و تلخی مصیبت را بزداید چنان که شتر غریبه را از چراگاه دور کنند؛ فوالذی وسع سمعه الأصوات، ما من أحد أودع قلبا سرورا إلا و خلق الله له من ذلک السرور لطفا، فإذا نزلت به نائبة جری إلیها کالماء فی انحداره حتی یطردها عنه، کما تطرد غریبة الإبل.»
این فراز نشان می دهد کسانی که نسبت به همنوعان بی تفاوتند و کاری برای حل مشکلات دیگران انجام نمی دهند از حقیقت اسلام دورند. همچنین کسانی که برای انجام حوائج مردم تلاش می کنند و از خود غافلند آن ها نیز بیگانه اند؛ مسلمان واقعی کسی است که هم به اصلاح خویش بپردازد و هم به حل مشکلات مردم توجه کند.
همچنین امیرالمؤمنین(ع) در بیانی دیگر اثر معنوی یاری به مردم و شاد کردن دل آنها را در کفاره گناهان بشمرده و فرمودند: «از جمله کفاره های گناهان بزرگ، به فریاد بیچاره و مظلوم رسیدن و تسلی دادن به افراد غمگین است؛ من کفارات الذنوب العظام، إغاثة الملهوف و التنفیس عن المکروب» (حکمت۲۴ نهج البلاغه)
ذکر این نکته ضروری است که شاد کردن دیگران به قیمت ریختن آبروی دیگران و یا در صورت کلی، عبور از خط قرمزهای اخلاقی و رفتاری نه تنها ثمرات مثبتی به همراه ندارد بلکه گاهی بروز چنین رفتارهایی تبعات بسیار منفی برای فرد به همراه خواهد داشت. بنابراین متفکران و اندیشمندان جامعه باید به فکر الگوهای شادی آفرین برای جامعه آن هم مبتنی بر مبانی اخلاقی باشند.
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «پاداش کسی که دل مردم را شاد کند» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.