جشن تیرگان یزد؛ آیینی آمیخته با خشکسالی و آرش کمانگیر



ایسنا/یزد مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری یزد در مورد جشن تیرگان گفت: جشن تیرگان یزد که همراه با آیین خاصی گرامی داشته می شود، افسانه هایی مربوط به آرش کمانگیر و خشکسالی دارد.

«سیدمطصطفی فاطمی» در نشست آنلاین با یونسکو که در خصوص جشن تیرگان برگزار شد، با بیان این که یزد شرایط متفاوتی به علت همزیستی مسلمانان، زرتشتیان و یهودیان دارد، اظهار کرد: به همین دلیل، مراسم ها و آیین ها در یزد با شکوه خاصی برگزار می شود و زندگی در تاریخ و روایت و افسانه، جذابیت و همگرایی خوبی در بین اقوام مختلف این شهر دارد.

وی با اشاره به برگزاری مراسم های عزاداری تاسوعا و عاشورا با حضور زرتشتیان، اضافه کرد: همچنین آیین ها و جشن های ایرانی از جمله جشن های شکرگزاری برداشت محصول مربوط به مهر و مرتبط به جشن مهرگان، جشن نوروز، مراسمهای شب یلدا و همچنین آیین هایی مانند جشن تیرگان در جای جای استان همچون مراسم های عزاداری محرم با حضور اقوام مختلف برگزار می شود.

وی افزود: در جشن تیرگان یزد، آیین خاصی وجود دارد و افسانه های این جشن، یکی مربوط به آرش کمانگیر و دیگری مربوط به خشکسالی است.

فاطمی در خصوص این آیین و افسانه های مربوط به آن تصریح کرد: روایتی که در یزد مشهود است، مربوط به جشن و شکرگزاری بارش باران در دهم تیرماه پس از هفت سال خشکسالی در زمان پادشاهی فیروز است که مردم یزد به مناسبت این باران، جشن و شادی کردند و در شادی باران به هم آب می پاشیدند.

وی ادامه داد: یک روز قبل از جشن تیرگان، در روز نهم تیرماه آیین بافت دستبند تیرگان متشکل از هفت رنگ رنگین کمان و هفت نخ برگزار میشود که نشانه رنگین کمان و از طرفی نشانه تیر آرش کمانگیر است که در روز ایزدباران به دست خانواده بسته می شود و مراسم هایی جشنخوانی (نیایش همگانی) و در کنار آن مراسم چک و دوله که همان جشن کوزه است، برگزار می شود.

وی در خصوص مراسم جشن کوزه نیز گفت: همه افراد، اسامی خود را درون کوزه یا دولچه می اندازند و بزرگان خانواده شعرهایی را خوانده و اسم هر فرد که از کوزه بیرون بیاید، شعر برای وی محسوب می شود، البته این آیین تغییر کرده و به جای اسامی، اشعار را درون کوزه گذاشته و هر فرد شعر خود را بیرون می آورد.

فاطمی در مورد مراسم دوم ایین تیرگان تصریح کرد: مراسم دوم که مربوط به ۱۹ تیرماه است، مراسمی است که دستبند باز شده و به باد سپرده می شود که عموما این اقدام را در کنار بادگیرها، پشت بام ها و سایر موارد رها می کنند و به باد می سپارند که این ۹ روز به میزان روزشماری است که تیر آرش کمانگیر حرکت کرده و به کمک باد، مرز ایران و توران را مشخص می کند.

وی با بیان این که جشن های متعددی در یزد برگزار می شود، تصریح کرد: این ایین مربوط به ادیان و افراد متعدد است و این تنوع جذابیت های خاص خود را دارد و ایین های متفاوتی را در طول تاریخ شکل گرفته و نمود پیدا کرده است.

این مسئول افزود: بیشتر این محل، محل هایی که جوی آب دارد، کنار آن ها این مراسم برگزار میشود به طور مثال در کنار محله قاسم آباد جوی آبی بود که این مراسم در آنجا هم برگزار میشد.

وی با اشاره به این که روستاهای سراسر یزد و تمام محلات مانند قاسم آباد، رحمت آباد، کوچه بیوک، نرسی آباد، اهرستان، اله آباد زارچ و دیگر استان ها پاس داشته می شود.

فاطمی با اشاره به این که کرونا منجر به محدودیت در برگزاری این آیین شده است، گفت: به علت کرونا این مراسم با محدودیت برگزار شده است.

مدیر کل میراث فرهنگی استان در پایان خاطرنشان کرد: مراسم روز باد، امروز هم برگزار می شود اما برخی آن را به آب می سپارند.

انتهای پیام
گفتگو با هوش مصنوعی

💬 سلام! می‌خوای درباره‌ی «جشن تیرگان یزد؛ آیینی آمیخته با خشکسالی و آرش کمانگیر» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.