خبرگزاری مهر، گروه استان ها - سید احمد میرعمادی*: انسان در زندگی، برای رسیدن به موفقیت و غلبه بر مشکلات و سختی ها و فتح قله های پیشرفت و تعالی، نیازمند اعتماد به نفس، تلاش و کوشش و توکل بر خدا است، یعنی انسان برای موفقیت باید هم از عوامل طبیعی و اسباب مادی همچون اعتماد به نفس و تلاش و کوشش بهره ببرد و هم باید به نیروی غیبی و قدرت بی انتهای خدای متعال تکیه کند و از او کمک بگیرد.

با توجه به محدودیت ها و ضعف هایی که انسان دارد به تنهایی قادر به عبور از موانع و بحران ها در زندگی نیست، از این رو «توکل بر خدا» در نظام هستی از جایگاه خاصی برخوردار است و در آرامش بخشی و امید آفرینی زندگی انسان تأثیر شگرفی دارد.



مرحوم نراقی می فرماید: توکل عبارت است از اعتماد کردن بر خدا و مطمئن بودن دل بنده در جمیع امور به خدا و حواله کردن همه کارهای خود به پروردگار و بیزار شدن از هر حول و قوه ای غیر از خدا و تکیه بر حول و قوه الهی.



شهید مطهری می فرماید: توکل تضمین الهی برای کسی است که حامی و پشتیبان حق است یعنی اگر به راه خدا بروید، از نوعی حمایت و پشتیبانی الهی برخوردار خواهید شد.



پس کسی که توکل بر خدا دارد، بر علم، حکمت، قدرت و تدبیر الهی در عالم هستی اعتقاد دارد و با این اعتماد و اعتقاد، در تمام حالات و رفتار خود حضور آگاهانه و قدرتمند خدا را در زندگی احساس می کند و در حوادث سخت زندگی، خدا را به عنوان تکیه گاه مطمئن و پشتوانه قوی می بیند، از این رو هرگز دچار شک و تردید، اضطراب و ترس نمی شود و کارهایی که از مدیریت و توان او خارج است به خدا واگذار می کند، در نتیجه از آرامش و امید زندگی برخوردار است. در قرآن کریم، بسیار زیبا به آثار و نتایج سودمند توکل بر خدا در زندگی اشاره شده است.

در سوره طلاق آیه ۳ می فرماید: «ومن یتوکل علی الله فهو حسبه ۚ إن الله بالغ أمره ۚ قد جعل الله لکل شیء قدرا» هرکس بر خدا توکل کند، خدا او را کفایت می کند، خداوند فرمان خود را به انجام می رساند و برای هر چیزی اندازه ای قرار داده است.



در آیه ۳ سوره احزاب می فرماید: «و توکل علی الله ۚ و کفی بالله وکیلا» بر خدا توکل کن، همین بس که خداوند حافظ، مدافع و کارساز انسان باشد، در این دو آیه به کفایت کردن خداوند بر بندگان و کارسازی الهی تصریح شده است.



در آیه ۵۱ سوره توبه به اثر توکل اطمینان و آرامش بخشی نفس انسان اشاره می کند و می فرماید: «قل لن یصیبنا إلا ما کتب الله لنا هو مولانا ۚ وعلی الله فلیتوکل المؤمنون» بگو هیچ حادثه ای برای ما رخ نمی دهد مگر آنچه خداوند برای ما مقرر داشته است، او پشتیبان و مولای ما است و مؤمنان باید تنها بر خدا توکل کنند.



در سوره شعرا آیه ۲۱۷ به اثر دیگر توکل در احساس توانمندی و داشتن پشتوانه قوی در کارها اشاره می کند و می فرماید: «و توکل علی العزیز الرحیم» بر خداوند توانا و شکست ناپذیر و مهربان توکل کن، تکیه روی دو صفت عزت و رحمت برای نشان دادن توانمندی خدا بر مشکلات و سختی ها و مهربانی و عطوفت بر مؤمنان برای نجات و رهایی است.



در آیات دیگر، آثار و نتایج توکل را در تضمین آرامش و امید و تضمین مصالح و منافع بندگان را بیان داشته است که در فرصت دیگر به آن پرداخته خواهد شد.