در تحریم صنعت حمل و نقل هوایی ایران از سوی کشورهای غربی و عدم امکان خرید هواپیما از کمپانی هایی نظیر بوئینگ و ایرباس و با توجه به ارتباط مناسب سیاسی ایران و روسیه، می توان برای نوسازی ناوگان مسافری سراغ هواپیماهای روسی هم رفت.

در تحریم صنعت حمل و نقل هوایی کشور از سوی کشورهای غربی و عدم امکان خرید هواپیما از کمپانی هایی نظیر بوئینگ و ایرباس و با توجه به ارتباط مناسب سیاسی ایران و روسیه، می توان برای نوسازی ناوگان مسافری سراغ هواپیماهای روسی هم رفت.

کشور روسیه از گذشته به عنوان یک ابر قدرت در زمینه ساخت هواپیمای جنگنده شناخته میشد ، اما هواپیماهای مسافری آن، به خوشنامی جنگندههای این کشور نبوده است.

حدود ۲۰ سال پیش، روسیه با هدف تبدیل شدن به یک بازیگر مهم در عرصه هواپیماهای تجاری، عملیات طراحی و ساخت یک جت منطقهای با ظرفیت تقریبی ۹۰ نفر را با مدیریت شرکت هواپیمایی سوخو آغاز کرد.

این هواپیما که سوخو سوپرجت ۱۰۰ نامگذاری شد ، در سال ۲۰۰۸ میلادی اولین پرواز مسافربری خود را انجام داد و در فرآیند تولید انبوه آن، شرکت سوخو توانست تا سال ۲۰۱۸، سفارش ساخت ۳۰۱ فروند از این جت مسافری را بگیرد.

در حال حاضر و با توجه به نیاز کشورمان به نوسازی و تجهیز ناوگان هوایی، برقراری یک رابطه راهبردی با شرکتهای هواپیمایی روسیه با توجه به توان مهندسی و وجود روابط مناسب سیاسی میان دو کشور ایران و روسیه، میتواند موجب بهبود صنعت هواپیمایی کشور شود.

کشور روسیه همواره یک سازنده مطرح در زمینه هواپیما به ویژه هواپیماهای جنگنده به حساب میآمد و همواره در یک رقابت فناورانه با جنگندههای آمریکایی بوده است؛ جنگندههای نام آشنای روسی سوخو و میگ در ایران و بسیاری از دیگر کشورها شناخته شده و در نیروهای هوایی کشورهای چین، هند، مصر، عراق، مالزی، اوکراین، چک، آذربایجان، ایران و دیگر کشورها استفاده شده و میشوند.

با وجود آوازه هواپیماهای جنگی روسیه در جهان، اما هواپیماهای مسافری روسیه نتوانستهاند تاکنون خود را به عنوان یک تولیدکننده مطرح در عرصه بینالمللی مطرح کنند.

سوخو در سوپرجت ۱۰۰ (SSJ۱۰۰) با استفاده از پیش طرح خود و مشاورهٔ مقطعی از شرکت آمریکایی بوئینگ، کار طراحی را آغاز و پس از ساخت نمونه ها و آزمایش موفقیتآمیز آن ها، تولید انبوه را آغاز کرد و اولین پرواز این هواپیما در ۱۹ می ۲۰۰۸ را با موفقیت انجام داد.

شرکت سوخو در طراحی و ساخت سوپرجت ۱۰۰ از همکاری و مشارکت شرکتهای غربی و آمریکایی استفاده کرد، به طوری که می توان این هواپیما را یک محصول مشترک شرقی و غربی به حساب آورد.

دو شرکت ساتورن و سنیکما در زمینه ساخت موتور هواپیمای سوخو، شرکت لیبهر آلمان در زمینه سیستم کنترل پرواز، شرکت تالس فرانسه در زمینه تجهیزات اویونیک، شرکت سفران فرانسه در زمینه ارابه های فرود و شرکت پارکر آمریکا در زمینه سیستمهای هیدرولیک هواپیما مشارکت داشتهاند.

از سال ۲۰۰۸ میلادی تاکنون تعداد پنج حادثه برای این هواپیما گزارش شده است که فقط دو مورد از آنها همراه با تلفات انسانی بوده است؛ آخرین سانحه سوپرجت ۱۰۰ مربوط به هواپیمای متعلق به خطوط هوایی ایرفلوت بود که در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸ و در فرودگاه بین المللی شرمتیوو روسیه اتفاق افتاد، این هواپیما ۳۰ دقیقه پس از آغاز پرواز با اعلام وضعیت اضطراری تصمیم به بازگشت به فرودگاه شرمتیوو گرفت اما در زمان فرود تعادل خود را از دست داده و پس از برخورد انتهای هواپیما با زمین، هواپیما دچار آتشسوزی میشود، در اثر این حادثه، ۴۱ نفر از ۷۸ مسافر این هواپیما کشته میشوند.

نقص فنی هواپیما، کافی نبودن تخصص حرفه ای خلبانان و کارمندان برج پرواز و شرایط بد آب و هوایی از علل سانحه هوایی در فرودگاه شرمیتوو مسکو اعلام شد.

روسیه در سالهای اخیر توجه ویژهای برای نقشآفرینی در عرصه ساخت هواپیماهای مسافربری داشته و در حال حاضر شرکت هواپیمایی متحده (UAC) روسیه در حال طراحی، ساخت و بهرهبرداری از ۵ هواپیمای مسافری با مدیریت شرکتهای سوخو، میگ، ایلیوشین، ایرکوت و یک همکاری مشترک با شرکت هواپیمایی تجاری چین (СОМАС) است.

شرکت هواپیمایی متحده روسیه در سال ۲۰۰۶ میلادی و با دستور ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و از ادغام شرکت های ایلیوشین، سوخو، میگ، یاکوولف، ایرکوت، توپلف، تاپو و برییف ایجاد شد.

این فعالیتها نشانگر اهتمام روسیه برای حضور قدرتمند و جدی در عرصه هواپیماهای مسافری است که میتواند نوید دهنده موفقیتهای روسیه در ساخت هواپیماهای تجاری با استفاده از تجارب ساخت جنگندههای نظامی باشد.

اما در ایران با توجه به سقوط چندین هواپیمای توپولف روسی در سالهای اخیر، فضای سنگینی علیه صنعت هواپیمایی روسیه به وجود آمد، این جو بدبینی حتی در اظهارت برخی مسئولان نیز دیده میشود، به طوری که اخیرا یکی از نمایندگان مجلس پیشنهاد خرید هواپیماهای دست دوم اروپایی را به جای خرید هواپیماهای نو و جدید روسی مطرح کرده است.

با توجه به ظرفیتهای کشور روسیه در زمینه صنعت هواپیمایی و از طرفی نیاز کشور به نوسازی و تجهیز ناوگان هوایی و همچنین وجود روابط مناسب سیاسی میان دو کشور ایران و روسیه و نقش ویژه روسیه در دوران تحریم، ایجاد یک رابطه راهبردی با شرکتهای هواپیمایی روسیه، میتواند موجب ارتقاء صنعت هواپیمایی هم از لحاظ تامین هواپیما و هم از لحاظ تولید مشترک قطعات هواپیمایی برای کشورمان شود.

کسرا آصفی/ کارشناس اقتصادی

انتهای پیام/ب