شریف | یه جستجوی عمیق

نامهای خدا از نظر احادیث

بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم مفتاح کل کتاب .
بسم الله الرحمن الرحیم سرآغاز هر نوشته ای است .

کل أمر ذی بال لا یبدأ فیه ببسم الله [ الرحمن] .حدیث الرحیم أقطع .
هر کار مهمی که با بسم الله الرحمن الرحیم آغاز نشود ، بی فرجام است .

کنز العمال به نقل از سلیمان بن بریده از پدرش از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :

أ لا انبئک بآیة لم تنزل علی أحد بعد سلیمان بن داود غیری؟ بسم الله الرحمن الرحیم
آیا تو را از آیه ای آگاه نکنم که بعد از سلیمان بن داود بر احدی جز من نازل نشده است؟ آن بسم الله الرحمن الرحیم است .

امام صادق علیه السلام :

لا تدع بسـم الله الرحمن الرحیم و إن کان بعده شعر .
گفتن بسم الله الرحمن الرحیم را ترک نکن، حتی اگر پس از آن شعری باشد.

امام صادق علیه السلام :

لربما ترک بعض شیعتنا فی افتتاح أمره بسم الله الرحمن الرحیم ، فیمتحنه الله بمکروه لینبهه علی شکر الله تبارک و تعالی و الثناء علیه .
گاه فردی از شیعیان ما کار خود را با بسم الله الرحمن الرحیم آغاز نمی کند و بدان سبب خداوند عز و جل او را
به گرفتاری و امری ناخوشایند مبتلا می کند ، تا او را به ذکر سپاس و ستایش خداوند تبارک و تعالی متنبه سازد .

تفسیر نامهای خدا

امام صادق علیه السلام :

الله مشتق من إله ، و إله یقتضی مألوها ، و الاسم غیر المسمی ، فمن عبد الاسم دون المعنی فقد کفر و لم یعبد شیئا ، و من عبد الاسم و المعنی فقد أشرک و عبد الاثنین ، و من عبد المعنی دون الاسم فذاک التوحید .
الله ، مشتق از اله (شیدایی یا تحیر) است و اله مقتضی و مستلزم وجود مألوه (معبودی) می باشد و نام غیر از صاحب نام است ؛ پس ، هر کس تنها نام را بپرستد ، کافر است و چیزی را عبادت نکرده است و هر کس نام و معنا ، هر دو ، را بپرستد ، شرک ورزیده و دوگانه پرست شده است و هر کس تنها معنا (صاحب نام) را بپرستد ، نه نام را ، این یکتا پرستی است .

امام رضا علیه السلام :

أسماؤه تعبیر ، و أفعاله تفهیم ، و ذاته حقیقة .
نامهای او تعبیر [ی از او ]است و افعالش تفهیم و ذاتش حقیقت .

اسم اعظم خدا

امام باقر علیه السلام :

إن اسم الله الأعظم علی ثلاثة و سبعین حرفا ، و إنما کان عند آصف منها حرف واحد فتکلم به فخسف بالأرض ما بینه و بین سریر بلقیس حتی تناول السریر بیده ، ثم عادت الأرض کما کانت أسرع من طرفة العین ، و نحن عندنا من الاسم الأعظم اثنان و سبعون حرفا ، و حرف عند الله تبارک و تعالی استأثر به فی علم الغیب عنده ، و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم .
نام اعظم خدا هفتاد و سه حرف است که آصف یک حرف آن را می دانست و آن را به زبان آورد ؛ پس ، هر آنچه میان آصف و تخت بلقیس بود در کام زمین فرو رفت و آصف دست دراز کرد و تخت را برداشت و سپس زمین به حال نخست برگشت و این همه در یک چشم بر هم زدن رخ داد . هفتاد و دو حرف از اسم اعظم نزد ماست و یک حرف نزد خداوند تبارک و تعالی می باشد و آن را به علم غیب خود ویژه گردانیده است و هیچ قدرت و توانی جز از خدای بلند مرتبه بزرگ نیست .

امام صادق علیه السلام :

اسم الله الأعظم مقطع فی ام الکتاب .
اسم اعظم خداوند ، در ام الکتاب (سوره فاتحه) مندرج است .

امام صادق علیه السلام :

إن الله عز و جل جعل اسمه الأعظم علی ثلاثة و سبعین حرفا ، فأعطی آدم منها خمسة و عشرین حرفا ، و أعطی نوحا منها خمسة و عشرین حرفا ، و أعطی منها إبراهیم ثمانیة أحرف ، و أعطی موسی منها أربعة أحرف ، و أعطی عیسی منها حرفین و کان یحیی بهما الموتی و یبرئ الأکمه و الأبرص ، و أعطی محمدا اثنین و سبعین حرفا ، و احتجب حرفا لئلا یعلم ما فی نفسه و یعلم ما فی نفس العباد .
خداوند عز و جل اسم اعظم خود را بر هفتاد و سه حرف نهاد ؛ از آن شمار، بیست و پنج حرف به آدم داد و بیست و پنج حرف به نوح و هشت حرف به ابراهیم و چهار حرف به موسی و دو حرف به عیسی که به کمک آن دو، مردگان را زنده می کرد و کوران مادر زاد و مبتلایان به پیسی را شفا می بخشید و هفتاد و دو حرف به محمد داد و یک حرف را دریغ داشت ، تا از آنچه در ذات اوست بر کسی معلوم نشود ، در حالی که او از آنچه درون بندگان می گذرد آگاه است .

امام عسکری علیه السلام :

بسم الله الرحمن الرحیم أقرب إلی اسم الله الأعظم من سواد العین إلی بیاضها .
بسم الله الرحمن الرحیم ، به نام اعظم خدا، نزدیکتر از سیاهی چشم به سفیدی آن است .

الکنی و الألقاب به نقل از سعد خفاف :

لزاذان أبی عمرة ـ : یا زاذان ، إنک لتقرأ القرآن فتحسن قراءته، فعلی من قرأت ؟ قال : فتبسم ثم قال : إن أمیر المؤمنین علیه السلام مر بی و أنا انشد الشعر ، و کان لی حلق حسن فأعجبه صوتی ، فقال : یا زاذان ، فهلا بالقرآن ؟ ! قلت : یا أمیر المؤمنین ، و کیف لی بالقرآن ؟ ! فو الله ما أقرأ منه إلا بقدر ما اصلی به . قال : فادن منی ، فدنوت منه فتکلم فی اذنی بکلام ما عرفته و لا علمت ما یقول ، ثم قال : افتح فاک ، فتفل فی فی ، فو الله ما زالت قدمی من عنده حتی حفظت القرآن بإعرابه و همزه ، و ما احتجت أن أسأل عنه أحدا بعد موقفی ذلک . قال سعد : فقصصت قصة زاذان علی أبی جعفر علیه السلام قال : صدق زاذان ، إن أمیر المؤمنین دعا لزاذان بالاسم الأعظم الذی لا یرد .
به ابو عمره زادان گفتم : ای زادان! تو نیکو قرآن قرائت می کنی ، نزد چه کسی قرائت آموخته ای؟ زادان تبسمی کرد و گفت : روزی در حال خواندن شعری بودم که امیر المؤمنین علیه السلام بر من گذشت . من صدایی خوش داشتم . حضرت از صدای من خوشش آمد و فرمود : ای زادان! چرا قرآن تلاوت نمی کنی؟ عرض کردم : یا امیر المؤمنین! چگونه قرآن بخوانم؟ به خدا سوگند از قرآن چیزی بیش از همان مقدار که در نماز می خوانم ، نمی دانم . حضرت فرمود : نزدیک من آی . من به ایشان نزدیک شدم . پس ، در گوش من سخنی گفت که نفهمیدم چه بود و چه گفت . سپس فرمود : دهانت را باز کن و آب مبارک دهانش را در دهانم گذاشت . به خدا قسم هنوز از نزد آن حضرت قدمی بر نداشته بودم که قرآن را با اعراب و قرائتش از بر بودم و از آن پس هرگز نیازی پیدا نکردم که از کسی چیزی درباره قرآن بپرسممن این داستان زادان را برای امام باقر علیه السلام بازگو کردم ، حضرت فرمود : زادان راست گفته است . امیر المؤمنین علیه السلام با نام اعظم برای زادان دعا کرد و چنین دعایی هرگز رد نمی شود .