به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، راهبردی که کافران از یهود علیه مسلمانان در طول تاریخ داشتند، دشمنی بی وقفه بوده است. خداوند در این باره فرمود «لتجدن أشد الناس عداوة للذین آمنوا الیهود والذین أشرکوا …»؛ یقینا سرسخت ترین مردم را در کینه و دشمنی نسبت به مؤمنان، یهودیان و مشرکان خواهی یافت. اما ماجرای یهودیان شبه جزیره محدود به دوران هجرت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله به مدینه نبود بلکه داستان آنان به گذشته های دور بلکه قبل از ولادت آن حضرت باز می گردد.

یهودیان بنا بر پیش بینی هایی که از تورات داشتند، سال ها در انتظار خاتم الأنبیاء بودند. گروهی از آنان در پی دشمنی بودند و بنا بر عادت دیرینه شان در قتل انبیاء، قصد داشتند پیامبر را از میان بردارند و گروه اندکی از یهودیان با هدف ایمان به رسول آخرالزمان، انتظار ولادت و بعثت ایشان را می کشیدند.

این ماجرا با تمام حواشی که داشت، جلو رفت تا زمانی که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله مقتدرانه به مدینه هجرت کرد و حکومت اسلامی را تشکیل داد. در آن زمان سه قبیله از یهودیان به نام های بنی نضیر، بنی قریظه و بنی قینقاع به آن دیار هجرت کردند و در آنجا ساکن شدند و با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پیمان عدم تعرض بستند، اما بعد از جنگ احد گروهی از آنان با مشرکان مکه همراه شد و علیه مسلمانان توطئه کردند، پیامبر اطلاع یافت و با آنان برخورد کرد و آن یهودیان را از شهر و دیارشان اخراج کرد. سوره حشر درباره تقابل یهودیان بنی نضیر با سپاهیان اسلام است. در آیات ابتدایی این سوره خداوند درباره علت شکست یهودیان بنی نضیر می فرماید:

«هو الذی أخرج الذین کفروا من أهل الکتاب من دیارهم لأول الحشر ما ظننتم أن یخرجوا و ظنوا أنهم مانعتهم حصونهم من الله فأتاهم الله من حیث لم یحتسبوا ۖ و قذف فی قلوبهم الرعب ۚ یخربون بیوتهم بأیدیهم وأیدی المؤمنین فاعتبروا یا أولی الأبصار؛ یعنی«اوست که کافران از اهل کتاب را در نخستین بیرون راندن دسته جمعی از خانه هایشان بیرون راند. [شما اهل ایمان] رفتنشان را گمان نمی بردید، و خودشان پنداشتند که حصارها و دژهای استوارشان در برابر خدا [از تبعید و در به دری آنان] جلوگیری خواهد کرد، اما [اراده] خدا از آنجا که گمان نمی کردند به سراغشان آمد و در دل هایشان رعب و ترس افکند، به گونه ای که خانه هایشان را به دست خود و به دست مؤمنان ویران کردند. پس ای صاحبان بینش و بصیرت عبرت بگیرید.

منظور از «الحشر» در اینجا اجتماع و حرکت مسلمانان از مدینه به سوی قلعه های یهود، و یا اجتماع یهود برای مبارزه با مسلمین است. آنها چنان مغرور و از خود راضی بودند که تکیه گاهشان دژهای نیرومند و قدرت ظاهری شان بود، اما از آنجا که خدا می خواست بر همه روشن کرد که چیزی در برابر اراده او قدرت مقاومت ندارد، حتی بدون آن که جنگی رخ دهد، آنها را از آن سرزمین بیرون راند. خداوند این لشکر نامرئی، یعنی لشکر ترس را که در بسیاری از جنگ ها به یاری مؤمنان می فرستاد، بر قلب آنها چیره کرد و مجال هرگونه حرکت و مقابله را از آنها سلب کرد. آنها خود را برای مقابله با لشکر برون آماده کرده بودند، بی خبر از آن که خداوند لشکری از درون به سراغشان می فرستد. (تفسیر نمونه آیت الله مکارم)

در قرآن، بارها ترس در دل دشمن، به عنوان یکی از امدادهای الهی شمرده شده است، ازجمله: «قذف فی قلوبهم الرعب » (۲۶ احزاب)، «سنلقی فی قلوب الذین کفروا الرعب»۲ (۱۵۱ آل عمران)، «سألقی فی قلوب الذین کفروا الرعب»۳ (۱۲ انفال). پس ترس، سبب فرار دشمن و پیروزی مسلمانان بدون خونریزی می شود.

در مجموع، این آیات چند پیام مهم در بر دارد:

۱- قهر خداوند نسبت به یهودیان پیمان شکن کافر، حکیمانه است، آنجا که فرمود «العزیز الحکیم؛هو الذی أخرج » او که در نهایت عزت و اقتدار و حکمت است، یهودیان را خارج کرد و از همین فراز بر می آید که نشانه عزت خداوند، تار و مار شدن یهودیان پیمان شکن و توطئه گر است.

۲- تمام پیروزی ها را از خدا بدانیم

۳- حساب توطئه گران اهل کتاب از حساب بقیه آنان جداست، لذا فرمود الذین کفروا من أهل الکتاب؛ یعنی کافران از اهل کتاب اقدام به توطئه کردند.

۴- محاسبات و تجهزات کفار در برابر اراده الهی، ناکارآمد و بی فایده است، آنجا که فرمود «و ظنوا أنهم مانعتهم حصونهممن الله»؛ یعنی گمان کردند که دژهای آنان در برابر خدا مانع و حفاظ ایجاد می کند.

۵- در جنگ و جهاد با کفار، تمام محاسبات نباید بر اساس تجهیزات و امکانات مادی باشد، از این جهت فرمود «فأتاهم الله من حیث لم یحتسبوا»؛ یعنی [اراده] خدا از آنجا که گمان نمی کردند به سراغشان آمد.

۶- خداوند هم سبب ساز است و هم سبب سوز، ترس را سبب قرار می دهد و دژها را از سببیت می اندازد. (تفسیر نور حجت الاسلام قرائتی)

------------------

پاورقی:

۱- و أنزل الذین ظاهروهم من أهل الکتاب من صیاصیهم وقذف فی قلوبهم الرعب فریقا تقتلون وتأسرون فریقا؛ و [خدا] کسانی را از اهل کتاب که گروه های دشمن را پشتیبانی کردند از قلعه های محکم و استوارشان پایین کشید و در دل هایشان ترس و بیم افکند، گروهی را می کشتید و گروهی را اسیر می کردید.

۲- سنلقی فی قلوب الذین کفروا الرعب بما أشرکوا بالله ما لم ینزل به سلطانا ۖ ومأواهم النار ۚ وبئس مثوی الظالمین؛ به زودی در دل های کافران ترس می اندازیم؛ زیرا چیزی را که خدا بر [حقانیت] آن دلیلی نازل نکرده، شریک خدا قرار داده اند، و جایگاهشان آتش است؛ و بد است جایگاه ستمکاران. (۱۵۱ آل عمران)

۳- إذ یوحی ربک إلی الملائکة أنی معکم فثبتوا الذین آمنوا ۚ سألقی فی قلوب الذین کفروا الرعب فاضربوا فوق الأعناق واضربوا منهم کل بنان؛ [یاد کن] هنگامی را که پروردگارت به فرشتگان وحی کرد که من با شمایم، پس مؤمنان را [برای نبرد با دشمن] ثابت قدم دارید، [و] به زودی در دل کافران ترس می اندازم، پس سرهایشان را در هم کوبید و همه انگشتانشان را قطع کنید.

انتهای پیام/