شریف | یه جستجوی عمیق

الصبر ان یحتمل الرجل ما ینوبه، و یـکظم ما یغضبـه.

[ غرر الحکم، چاپ دانشگاه تهران، ج ۲ / ۱۸۷۴]

امام علی علیه السلام فرمود: صبر آن است که انسان مصیبتی را که به او می رسد تحمل کند و خشم خود را فرو برد.

۲. ریشه صبر

اصل الصبر حسن الیقین بالله .

[ غرر الحکم، ۲ / ۳۱۸۴]

امام علی علیه السلام فرمود: ریشـه صــبر، ایمان نیکو و عقیده استوار به خداوند است.

۳. اقسام صبر

الصبر، اما صبر عـلی المصیبـة، أو عـلی الطـاعـة، أو عن المعصیة وهذا القسم الثالث أعلی درجة من القسمین الاولین.

[ میزان الحکمه، نشر دفتر تبلیغات اسلامی، ۵/۱۰۱۰۱]

از امام علی علیه السلام است که فرمود: صبر یا بر مصیبت است، یا بر اطاعت خدا، یا در مقابل معصیت است، که قسم سوم از دو قسم قبلی با ارزش تر است.

۴. انگیزه های صبر

عن رسول الله صلی الله علیه و آله قال:

الصبر علی اربع شعب: الشـوق و الشـفـقة والزهادة، و الترقب، فمن اشتاق الی الجنة سلا عن الشـهوات، و من اشفق عن النار رجع عن المحرمات، و من زهـد فی الدنیا تـهاون بالمصیبات، و من ارتقب الموت سـارع فی الخیرات.

[ میزان الحکمة، ۵/۱۰۱۳۳]

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: صبر چهار شعبه دارد: اشتیاق، هراس، وارستگی، و انتظار. پس هر کس مشتاق بهشت است باید از شهوات بیرون برود. و کسی که از آتش می ترسد باید از گناهان برگردد، و کسی که نسبت به دنیا زهد می ورزد، باید گرفتاری را سبک بشمارد، و کسی که در انتظار مرگ است باید در کارهای خوب بشتابد.

۵. جایگاه صبر

الصبر فی الامور بمنزلة الرأس من الجسد فاذا فارق الرأس الجسد فسد الجسد فاذا فارق الصبر الامور فسدت الامور.

[ بحارالانوار، نشر کتابفروشی اسلامیه، ۷۱/۷۳]

امام علی علیه السلام فرمود: صبر در کارها همانند سر در بدن است، همانطور که وقتی سر از بدن جدا شود، بدن فاسد می شود، هنـگامی هـم که صبر از کارها جـدا شود کـارها تبـاه می شـود.

۶. حکومت صبر

علیک بالعلم فان العلم خلیل المؤمن، والحلم وزیره، والعـقل دلیله، والعـمل قیمه، والرفـق ابـوه، واللـین اخـوه، والصبر امیر جنوده.

[ نهج الفصاحه، نشر سازمان انتشارات جاویدان، ح ۱۹۶۱]

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: بر توباد علم، که علم دوست مؤمن است، وبردباری وزیر مؤمن است، وخرد راهنمای اوست، وعمل سرپرست او، ومدارا کردن پدر او، وملایمت برادر او، وصبر امیر سپاهیان اوست.

۷. صبر دشمن سختیها

اقوی عدو الشدآئد الصبر.

[ غرر الحکم، ۲/۲۹۰۸]

امام علی علیه السلام فرمود: قویترین دشمن سختیها صبر و شکیبایی در برابر آنهاست.

۸. صبر، ستون ایمان

الـزمـوا الصـبر فانه دعامة الایمان وملاک الامور.

[ غرر الحکم، ۲/۲۵۴۲]

امام علی علیه السلام فرمود: همیشه همراه صبر و شکیبائی باشید که آن ستون ایمان و قوام کارهاست.

۹. صبر، دژ استوار

علیک بالصبر، فانه حصن حصین و عبادة المؤقنین.

[ غرر الحکم، ۴/۶۱۳۴]

امام علی علیه السلام فرمود: بر تو باد به صبر، که صبر دژی استوار است، و عبـادت اهـل یقـین بـه شـمار می رود.

۱۰. صبر، سلاح مؤمن

نعم سلاح المؤمن الصبر و الدعآء.

[ نهج الفصاحه، ۳۱۲۸]

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: چه نیکو سلاحی است صبر و دعا برای مؤمن.

۱۱. رابطه صبر و دیـن

ایها الناس علیکم بالصبر فانه لادین لمن لا صبرله.

[ بحارالانوار، ۷۱/۹۲]

امام علی علیه السلام فرمود: مردم! بر شما باد صبر و شکیبائی، چون کسی که صــبر نداشـته باشد، دین نخواهـد داشت.

۱۲. صبر و ایمان

الایمان نصفان، نصف فی الصبر و نصف فی الشکر.

[ نهج الفصاحه /۱۰۷۰]

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ایمان دو نیمه دارد، نیمی از آن در صبر است، و نیمی از آن در شکر نهفته است.

۱۳. صبر و بهشت

عن ابی جعفر علیه السلام قال:

الجنة محفوفة بالمکاره و الصبر فمن صبر علی المکاره فی الدنیا دخل الجنة، و جهنم محفوفة باللذات و الشهوات، فمن اعطی نفسه لذتها و شهوتها دخل النـار.

[ اصول کافی، ج ۲/۷۳، ح ۷، مکتبة الاسلامیة، تهران ۱۳۸۸ ه]

امام باقر علیه السلام فرمود: بهشت آمیخته به سختیها و صبر و بردباری است، پس هر کس در دنیا بر سختی ها شکیبا و صبور باشد، وارد بهشت می شود، و جهنم آمیخته به شهوات و خوشگذرانیهاست. پس هر کس خواسته ها و شهوات نفس خود را تأمین کند، وارد آتش می شود.

۱۴. صبر در گرفتاریها

لایـذوق المرء من حقیقة الایمـان حتی یکون فیه ثـلاث خصال: الفقه فی الدین و الصبر علی المصائب و حسن التقدیر فی المعاش.

[ بحارالانوار، ۷۱/۸۵]

امام علی علیه السلام فرمود: مرد حقیقت ایمان را نمی چشد تا اینکه دارای سه خـصلت شـود:

۱ ـ به مسائل دینی آگاهی کامل داشته باشد.

۲ ـ در گرفتاریها صبور باشد.

۳ ـ در زندگی حساب و اندازه داشته باشد.

۱۵. صبر و پیروزی

الصبر کفیل بالظفر.

[ غرر الحکم، ۱/۷۶۰]

امام علی علیه السلام فرمود: صبر ضامن پیروزی است.

صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند بر اثر صبر نوبت ظفر آید

۱۶. صبر و فقر

الصبر جنة من الفاقة.

امام علی علیه السلام فرمود: صــبر و بردبـاری سپری در برابر فقر است.

۱۷. صبــر

عن علی علیه السلام:

الصبر احسن حلل الایمان و اشرف خـلائق الانسـان.

[ غرر الحکم، ۲/۱۸۹۳]

از امام علی علیه السلام است که فرمود: صــبر، بهترین جـامه های ایمـان و از برترین ویژگیهای اخلاقی انسان است.

۱۸. صبر، گنج بهشتی

قال النبی صلی الله علیه و آله:

الصبر کنز من کنوز الجنة.

[ بحارالانوار، ۸۲/۱۳۷]

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: صـبر و شـکیبـائی گنجی از گنجهای بهشت است.

۱۹. صبر، صفت انبیاء علیهم السلام

ان الصبر و حسن الخلق و البر و الحلم من اخلاق الانبیآء.

[ بحارالانوار، ۷۱/۹۲]

امام علی علیه السلام فرمود: صبر و شکیبائی و اخلاق نیکو و حلم و بردباری از اخـلاق پیـامـبران اسـت.

۲۰. صبر، صفت مؤمن

قال ابو عبد الله علیه السلام:

المؤمن صبور فی الشدائد، وقور فی الزلازل، قنـوع بمـا اوتی، لایعـظم علیه المصـائب…

[ بحارالانوار، ۸۲/۱۳۳]

امام صادق علیه السلام فرمود: مؤمن در سختیها صبور و در مقابل اضطرابها باوقار است، بدانچه به او داده شده قانع است، و گرفتاریها نزد او بزرگ نیست.

۲۱. صبر، بهترین عبادت

افضل العبـادة الصـبر و الصمت و انتظار الفرج.

[ بحارالانوار، ۷۱/۹۶]

امام علی علیه السلام فرمود: برترین پرستش خدا صبر و شکیبائی، سکوت و انتظار فرج است.

۲۲. ثواب صبر

ثواب الصبر اعلی الثواب.

[ غرر الحکم، ۳/۴۶۹۴]

امام علی علیه السلام فرمود: پاداش صبر، بالاترین پاداشهاست.

۲۳. صبر فقراء

الصـبر حـسن ولکن فی الفقراء احسن.

[ نهج الفصاحه، ۲۰۰۶]

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: صبر نیکوست ولی در فقراء نیکوتر است.

۲۴. صـبر محبوبترین جرعه

ما من جرعة احب الی الله من جرعة غیظ کظمها رجل، او جرعة صبر علی مصیبة.

[ نهج الفصاحه، ۲۵۶۴]

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هیچ جرعه ای از جرعه خشمی که مردی فرو برد، یا جرعه صبری که بر مصیبتی نوشیده شود، پیش خدا محبوبتر نیست.

۲۵. نتیجـه صبر و شکیبائی

ان صبرت ادرکت بصبرک منازل الابرار و ان جزعت اوردک جزعک عذاب النار.

[ غرر الحکم، ۳/۳۷۱۳]

امام علی علیه السلام فرمود: اگر صبر کنی به مقام و منزلت نیکان می رسی، و اگر بی تابی کنی، آن تو را به آتش وارد می کند.

۲۶. عاقبت صبر

قال الصادق علیه السلام:

الصبر یعقب خیرا، فاصبروا تظفروا.

[ بحارالانوار، ۷۱/۹۶]

امام صادق علیه السلام فرمود: عاقبت صبر و شکیبائی خیر است، بنابراین صبر کنید، تا پیروز شوید.

صبر تلخ است ولیکن عاقبت میوه شیرین دهد پر منفعت

۲۷. صبر مقدمه رستگاری

انک لن تدرک ما تحب من ربک الا بالصبر عما تشتهی.

[ غرر الحکم، ۳/۳۷۹۴]

امام علی علیه السلام فرمود: تو به آنچه که دوست داری از پروردگارت بتو برسد (بهشت) دست نمی یابی مگر اینکه در مقابل خواسته های نفسانی مقاومت کنی.

۲۸. صبر و پیروزی

من رکب مرکب الصبر اهتدی الی مضمار النصر.

[ بحارالانوار، ۷۸/۷۹]

امام علی علیه السلام فرمود: کسی که بر مرکب صبر و بردباری سوار شد به میدان پیروزی خواهد رسید.

۲۹. نتیجه بی صبری

عن الباقر علیه السلام قال:

من صبر و استـرجع و حـمد الله عند المصیـبة فقد رضی بما صنع الله ، و وقع اجره علی الله و من لم یفعل ذلک جری علیه القضآء و هو ذمیم و احبط الله اجـره.

[ بحارالانوار، ۷۱/۹۶]

بحارالانوار، ۷۱/۹۶ کسی که صبر کند، و کلمه استرجاع، یعنی ( انا لله وانا الیه راجعون ) بگوید و هنگام گرفتاری خدا را ستایش کند، پس او از کار خدا خشنود است و اجرش با خداست و کسی که این چنین نکند، سرنوشت او تغییر نمی کند و مذمت می شود و پاداش او هم از بین می رود.

۳۰. صبر، مایه عزت

عن ابی حمزة الثمالی:

عن ابی جعفر الباقر علیه السلام قال: سمعته یقول: من صبر علی مصیبة زاده الله عز و جلعزا علی عزه و ادخله جنته مع محمد و اهل بیته.

[ بحارالانوار، ۸۲/۱۲۸]

ابوحمزه ثمالی از امام باقر علیه السلام نقل می کند که فرمود: کسی که در مقابل مصیبت شکیبائی ورزد، خداوند عز و جل بر عزت او می افزاید و او را با حضرت محمد صلی الله علیه و آله و خاندانش وارد بهشت می کند.

۳۱. نشانه های صبور

ان النبی صلی الله علیه و آله قال:

علامة الصابر فی ثلاث: اولها، ان لایکسل، والثانیة، ان لایضجر، والثالثة، ان لایشکو من ربه عز و جل لانه اذا کسل فقد ضیع الحق و اذا ضجر لم یؤد الشکر، واذا شکا من ربه عز و جل فقد عصاه.

[ بحارالانوار،۷۱/۸۶]

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: نشانه انسان صبور در سه چیز است:

۱ ـ اینکه کسل نمی شود.

۲ ـ دل تنگ نمی شود.

۳ ـ از پروردگارش شکایت نمی کند.

چرا که وقتی کسل شود، حق را ضایع و تباه خواهد کرد، و هنگامی که دلتنگ شد، سپاسگزاری نمی کند و وقتی که از پروردگارش شکایت کند، گناه خواهد کرد.

۳۲. پیروزی صبور

لایعدم الصـبور الظـفر و ان طـال بـه الزمـان.

[ میزان الحکمة ۵/۱۰۰۷۰]

امام علی علیه السلام فرمود: انسان صبور و شکیبا پیروزی را از دست نمی دهد، اگر چه زمان آن طولانی شود.

۳۳. مجاهد صبور

من صبر علی طاعة الله و عن معاصیه فهو المجاهد الصبور .

[ غرر الحکم، ۵/۹۱۹۰]

امام علی علیه السلام فرمود: کسی که در اطاعت خدا و کناره گیری از گناهان صبر و شکیبائی داشته باشد، او مجاهد بسیار صبوری است.

۳۴. مقاومـت در برابر گرفتاریها

لاینعم بنعیم الاخرة الا من صبر علی بلاء الدنیا.

[ غرر الحکم، ۶/۱۰۷۵۲]

امام علی علیه السلام فرمود: تنها کسی به نعمت های آخرت می رسد، که در مقابل گرفتاریهای دنیا صبر و شکیبائی داشته باشد.

۳۵. صبر شیعیان

قال الصادق علیه السلام:

نحن صبر و شیعتنا اصبر منا، قلت: جعلت فداک، کیف صار شیعتکم اصبر منکم؟ قال: لانا نصبر علی ما نعلم و شیعتنا یصبرون علی مالایعلمون.

[ بحارالانوار،۷۱/۸۰]

امام صادق علیه السلام فرمود: ما خاندان، صبور و شکیبائیم و شیعیان ما، از ما هم شکیباترند. گفتم: جانم به فدایت، چگونه شیعیان شما از شما شکیباترند؟ فرمود: چون صبر ما بر چیزی است که می دانیم. اما شیعیان ما صبر و شکیبائی می ورزند بر چیزی که نمی دانند.

۳۶. شیرینی صبر

حلاوة الظفر تمحو مرارة الصبر.

[ غرر الحکم، ۳/۴۸۸۲]

امام علی علیه السلام فرمود: شیرینی پیروزی، تلخی صبر را محو می کند.

۳۷. صبر آسان تر