به گزارش مشرق، آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب در ابتدای جلسه درس خارج فقه ۹۸/۱۱/۱۴ به شرح حدیثی از امام صادق (علیه السلام) پرداختند که در آن مردمی که از خواب برمی خیزند و روز خود را شروع می کنند به سه گروه تقسیم می شوند. در این حدیث خواندن نماز شب و ذکر خدا معیار گروهی است که خیر و سود دارند و معصیت الهی و گناه معیار گروهی است که شر و زیان دارند.

بیشتر بخوانید: ۲ اتفاق خوب در دیدار امسال مداحان با رهبر انقلاب

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.

و بالاسناد قال: حدثنا الحسین بن احمد بن ادریس قال: حدثنا ابی قال: حدثنی محمد بن علی، عن محمد بن الحسین بن ابی الخطاب، عن ابی داود المسترق و اسمه سلیمان بن سفیان، قال: قال الصادق جعفر بن محمد (علیهماالسلام):یقوم الناس عن فرشهم علی ثلاثة اصناف: فصنف له و لا علیه، و صنف علیه و لا له، و صنف لا له و لا علیه؛ فاما الصنف الذی له و لا علیه فهو الذی یقوم من منامه و یتوضأ و یصلی و یذکر الله (عز و جل)، و الصنف الذی علیه و لا له فهو الذی لم یزل فی معصیة الله حتی قام فذلک الذی علیه و لا له، و الصنف الذی لا له و لا علیه فهو الذی لا یزال نائما حتی یصبح فذلک الذی لا له و لا علیه. (امالی طوسی، مجلس پانزدهم، ص ۴۳۱ و ۴۳۲)

عن ابی داود المسترق قال: قال الصادق جعفر بن محمد (علیهماالسلام): یقوم الناس عن فرشهم علی ثلاثة اصناف: فصنف له و لا علیه، و صنف علیه و لا له، و صنف لا له و لا علیه

شما که صبح از خواب بیدار می شوید و از بستر خود بیرون می آیید، سه جور هستید؛ [یعنی] مردم دنیا که صبح از خواب برمی خیزند بر سه نوعند: یک دسته هستند که این بیدار شدن از خواب و بیرون آمدن از بستر برای آنها خیر است و شری ندارد؛ به «له» آنها است و «علیه» آنها نیست؛ این، یک صنف. یک دسته دیگر هستند که بیرون آمدنشان از بستر، علیه آنها است و به نفعشان نیست؛ «له» آنها نیست. یک دسته ی دیگری هم هستند که [وقتی] از خواب بلند می شوند و از رختخواب بیرون می آیند، این بیرون آمدن، نه «له» آنها است، نه «علیه» آنها است. پس [مردم] سه جور هستند.

فاما الصنف الذی له و لا علیه فهو الذی یقوم من منامه و یتوضأ و یصلی و یذکر الله (عز و جل)

ظاهرا از ادامه ی حدیث این جور فهمیده می شود که مراد از «یصلی»، صلاة صبح نیست؛ چون آن صنف سوم را هم در آنجا ذکر می کند که خب نماز صبح باید بخواند، اگر نخواند که [کلا] علیه است؛ پس بنابراین، اینجا مراد از نمازی که خوانده می شود، نماز صبح نیست، نماز یا نافله ی صبح است یا نافله ی شب است که این بیدار شدن، به نفع او است، به ضرر او نیست. [این] خیلی مهم است.

نقل کردند از قول مرحوم آقای طباطبائی (رضوان الله علیه) که ایشان اوایلی که وارد نجف شده بودند، با مرحوم حاج میرزا علی آقای قاضی تازه آشنا شده بودند؛ یک روز ایشان را در کوچه می بیند و حاج میرزا علی آقای قاضی آن عارف بزرگ نامدار(رضوان الله تعالی علیه) به او می گوید که پسرم! اگر دنیا می خواهی، نماز شب بخوان؛ اگر آخرت می خواهی، نماز شب بخوان! نماز شب و تهجد این جوری است. برای امثال ماها که روز مشغولیم و گرفتاریم و مشکلات داریم و سر و کله به این بزن، کار با آن بکن، در بین این همه گرفتاری ها، در محیط زندگی سخت است اگر بخواهیم یک رابطه ی خوبی، یک استغاثه ای، یک تضرعی داشته باشیم؛ چاره منحصر است در همین که انسان سحر بلند شود؛ این [عبارت] ظاهرا آن سحر را بیان می کند. این، یک صنف.

و الصنف الذی علیه و لا له فهو الذی لم یزل فی معصیة الله حتی قام فذلک الذی علیه و لا له

[دسته ی بعدی] در خواب و در بستر خواب هم با معصیت الهی-حالا معصیت های قلبی، جوارحی،(۲) جوانحی(۳)- مشغول است تا بلند می شود که این بیدار شدن، به ضرر او است؛ چون بیدار هم که بشود، آن معصیت را ادامه می دهد.

و الصنف الذی لا له و لا علیه فهو الذی لا یزال نائما حتی یصبح فذلک الذی لا له و لا علیه

[دسته ی سوم] که این بیدار شدن نه به نفعش است، نه به ضررش است، می خوابد تا صبح -حالا علی الظاهر مراد از صبح، اول اذان است، اول فجر است؛ اما حالا یک خرده دست کم بگیریم، بگوییم که مثلا [اینجا] صبح یعنی همین بین الطلوعین از خواب پا می شود- [بعد] نماز صبحش را می خواند، اما «لا له و لا علیه»؛ یک فریضه ای است که بر عهده ی او است، واجب است، باید به جا بیاورد، آن را به جا می آورد، [اما] دیگر خیری از این بلند شدن نمی بیند.

سخنان کامل رهبر انقلاب را در فیلم زیر تماشا کنید.