نظریات و رهنمودهای بزرگان جهان ائمه معصومین سلام الله علیهم در رابطه با عفت، عفاف و حیا
۱۹ فروردین ۱۳۹۴ 0
عناوین
تشويق به عفّت ترغيب به عفّت از شكم بارگیريشه عفّت
جانمايه عفّت ميوه عفّت شاخه های عفّت
تشويق به عفّت :
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
إن الله یحب الحیی المتعفف و یبغض البذی السائل الملحف .
خداوند شخص با حیای با مناعت طبع را دوست دارد و از سائل وقیح سمج نفرت دارد.
( الأمالی للطوسی : ۳۹/۴۳ )
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
ثلاثة کلهم حق علی الله عونه :
الغازی فی سبیل الله و المکاتب الذی یرید الأداء و الناکح الذی یرید التعفف .
سه نفرند که خداوند حتما کمکشان می کند :
جنگاور در راه خدا و بنده مکاتبی که بخواهد بهای آزادی خود را بپردازد و کسی که به قصد عفت ورزی از گناه ازدواج کند.
( سنن ابن ماجة : ۲/۸۴۱/۲۵۱۸ )
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
إن الله یحب عبده المؤمن الفقیر المتعفف أبا العیال .
خداوند، بنده مؤمن تهیدست عفیف عیالوار خود را دوست دارد.
( سنن ابن ماجة : ۲/۸۳۸/۴۱۲۱ )
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
من طالب حقا فلیطلبه فی عفاف واف ، أو غیر واف .
کسی که حقی را مطالبه می کند ، باید آن را با عفت و مناعت طبع مطالبه نماید ، عفت کامل یا ناقص . [ هنگام مطالبه حق خود به گناه نیفتد . ]
( سنن ابن ماجة : ۲/۸۰۹/۲۴۲۱ )
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله ـ در این دعا ـ می خواند :
اللهم ! إنی أسألک الهدی و التقی و العفاف و الغنی .
بار خدایا ! من از تو راهنمایی و پرهیزگاری و عفت و بی نیازی مسألت دارم .
( سنن الترمذی : ۵/۵۲۲/۳۴۸۹ )
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله ـ پس از آن که هر چه را [ از بیت المال ] نزد آن حضرت بود ، به خواهش انصار به آنها داد و دیگر چیزی باقی نماند ـ فرمود :
ما یکون عندی من خیر، فلن أدخره عنکم
و من یستعفف ، یعفه الله
و من یستغن ، یغنه الله .
آن چه از مال و دارایی نزد من باشد ، هرگز از شما مخفی و دریغ نمی دارم .
هر که پاکدامنی و مناعت جوید، خداوند او را پاکدامن و با مناعت گرداند
و هر که بی نیازی طلبد ، خداوند بی نیازش گرداند .
( سنن أبی داوود : ۲/۱۲۷/۱۶۴۴ )
کتاب من لا یحضره الفقیه:
کانت امرأة علی عهد داوود علیه السلام یأتیها رجل یستکرهها علی نفسها .
فألقی الله عز و جل فی قلبها ، فقالت له : إنک لا تأتینی مرة إلا و عند أهلک من یأتیهم .
قال : فذهب إلی أهله . فوجد عند أهله رجلا .
فأتی به داوود علیه السلام ، فقال: یا نبی الله ! اتی إلی ما لم یؤت إلی أحد .
قال : و ما ذاک ؟
قال : وجدت هذا الرجل عند أهلی .
فأوحی الله تعالی إلی داوود علیه السلام : قل له : کما تدین ، تدان .
در روزگار داوود علیه السلام زنی بود که مردی نزد او می رفت و به زور از وی کام می گرفت .
خداوند عز و جل در دل آن زن چنین افکند ،که به آن مرد بگوید : هر بار که تو نزد من می آیی ، مردی هم به سراغ زن تو می رود .
آن مرد سراغ زن خود رفت . دید مردی پیش اوست .
او را نزد داوود علیه السلام آورد و گفت : ای پیامبر خدا ! بلایی سرم آمده که بر سر احدی نیامده است .
داود علیه السلام فرمود: آن بلا چیست ؟
مرد گفت : این مرد را پیش زنم یافتم .
پس خداوند متعال به داوود علیه السلام وحی فرمود که : به او بگو: از هر دست بدهی ، از همان دست پس می گیری.
( کتاب من لا یحضره الفقیه : ۴/۲۱/۴۹۸۶ )
أفضل العبادة ، العفاف .
برترین عبادت ، عفت است.
( الکافی : ۲/۷۹/۳ )
ألا و إن لکل مأموم إماما یقتدی به و یستضیء بنور علمه .
ألا و إن إمامکم قد اکتفی من دنیاه بطمریه و من طعمه بقرصیه .
ألا و إنکم لا تقدرون علی ذلک و لکن أعینونی بورع و اجتهاد و عفة و سداد
هان هر پیروی را پیشوایی است که به او اقتدا می کند و از نور دانشش پرتو می گیرد .
بدانید که پیشوای شما از دنیای خود به دو جامه کهنه و فرسوده و از خوراکش به دو گرده نان بسنده کرده است .
البته شما از عهده چنین کاری بر نمی آیید ، اما با پارسایی و سخت کوشی [ در عبادت ] و عفت و درستکاری مرا یاری رسانید.
( نهج البلاغة : الکتاب ۴۵ )
ما المجاهد الشهید فی سبیل الله ، بأعظم أجرا ممن قدر فعف .
لکاد العفیف أن یکون ملکا من الملائکة .
کسی که در راه خدا جهاد کند و شهید شود ، اجرش بزرگتر از کسی نیست که بتواند گناه کند و عفت ورزد .
انسان پاکدامن نزدیک است که فرشته ای از فرشتگان خدا شود.
( نهج البلاغة : الحکمة ۴۷۴ )
العفة ، شیمة الأکیاس ، الشره ، سجیة الأرجاس .
عفت ، خوی زیرکان است .
سیری نا پذیری ، خصلت پلیدان است.
( غرر الحکم: ۷۲۹ـ۷۳۰ )
العفة ، رأس کل خیر .
عفت ، در رأس همه خوبیهاست.
(غرر الحکم : ۱۱۶۸ )
العفة ، أفضل الفتوة .
عفت ، برترین جوانمردی است.
(غرر الحکم : ۵۲۹ )
العفاف ، أفضل شیمة .
عفت ، برترین خصلت است.
( غرر الحکم : ۵۶۷ )
العفاف ، یصون النفس و ینزهها عن الدنایا .
عفت، نفس را مصون می دارد و آن را از پستیها دور نگه می دارد.
(غرر الحکم : ۱۹۸۹ )
العفاف ، زهادة .
(غرر الحکم : ۳۵ )
العفاف ، زینة الفقر .
عفت ( مناعت طبع ) ، زیور ناداری است.
( نهج البلاغة : الحکمة ۶۸ )
علیک بالعفاف ؛
فإنه أفضل ، شیم الأشراف .
بر تو باد عفت ؛
که آن برترین خوی مردمان شرافتمند است.
(غرر الحکم : ۶۱۲۲ )
العفاف ، أشرف الأشراف .
عفت ، شریفترین صفات شریف است.
(غرر الحکم : ۱۵۱۱ )
زکاة الجمال ، العفاف .
زکات زیبایی ، عفت است .
(غرر الحکم : ۵۴۴۹ )
فإنها نعم القرین .
بر تو باد عفت ؛
که نیکو همدمی است.
(غرر الحکم : ۶۰۹۹ )
امام علی علیه السلام ـ در توصیف پرهیزگاران ـ فرمود :
حاجاتهم ، خفیفة و أنفسهم ، عفیفة .
نیازهایشان ، سبک است و جانهایشان ، عفیف و با مناعت.
( نهج البلاغة : الخطبة ۱۹۳ )
الحرفة مع العفة ، خیر من الغنی مع الفجور .
تنگدستی همراه با عفت ، بهتر از توانگری توأم با زشت کاری است.
( نهج البلاغة: الکتاب۳۱ )
عفوا عن نساء الناس ، تعف نساؤکم .
نسبت به زنان مردم عفت ورزید ، تا نسبت به زنان شما عفت ورزند.
( الخصال : ۵۵/۷۵ )
ترغيب به عفّت از شكم بارگی و شهوترانی :
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
أحب العفاف إلی الله تعالی ، عفاف البطن و الفرج .
محبوبترین عفت نزد خداوند متعال ، عفت شکم و شرمگاه است .
( تنبیه الخواطر : ۲/۳۰ )
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
أکثر ما تلج به امتی النار الأجوفان :
البطن و الفرج .
بیشتر امت من به سبب دو میان تهی به آتش می روند :
شکم و شرمگاه.
( الکافی : ۲/۷۹/۵ )
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
ثلاث أخافهن علی امتی من بعدی :
الضلالة بعد المعرفة و مضلات الفتن و شهوة البطن و الفرج .
بعد از مرگم ، از سه چیز بر امتم بیم دارم :
گمراهی بعد از شناخت ، فتنه های گمراه کننده و شهوت شکم و شرمگاه.
( الکافی : ۲/۷۹/۶ )
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
إن موسی صلی الله علیه و سلم آجر نفسه ثمانی سنین أو عشرا علی عفة فرجه و طعام بطنه .
موسی علیه السلام در قبال پاک نگه داشتن شرمگاه و غذای شکمش خود را به مدت هشت یا ده سال به مزدوری درآورد.
( سنن ابن ماجة : ۲/۸۱۷/۲۴۴۴ )
إذا أراد الله بعبد خیرا ، أعف بطنه و فرجه .
هر گاه خداوند خوبی بنده ای را بخواهد ، شکم و شرمگاه او را پاک نگه می دارد.
( غرر الحکم : ۴۱۱۴ )
ما عبد الله بشیء أفضل من عفة بطن و فرج .
خداوند به چیزی برتر از عفت شکم و شرمگاه عبادت نشده است.
( الکافی : ۲/۷۹/۱ )
الکافی : امام باقر علیه السلام ـ خطاب به مردی که عرض کرد: من در کار عبادت ضعیف هستم و کم روزه می گیرم ، اما امیدوارم [و سعی می کنم ] که جز حلال نخورم ـ فرمود :
أی الاجتهاد أفضل من عفة بطن و فرج ؟
چه کوشش و عبادتی بهتر از عفت شکم و شرمگاه است؟
در نقل کتاب محاسن نقل شده است:
قلیل الصلاة قلیل الصـوم و لکن أرجو أن لا آکل إلا حلالا و لا أنکح إلا حلالا .
فقال : و أی جهاد أفضل من عفة بطن و فرج ؟
کم نماز و کم روزه هستم . ولی امیدوارم [ و سعی می کنم ] که جز حلال نخورم و جز با حلال [ خود ]نزدیکی نکنم .
حضرت فرمود: چه جهادی برتر از پاک نگه داشتن شکم و شرمگاه است؟
( الکافی : ۲/۷۹/۴- المحاسن : ۱/۴۵۵/۱۰۵۲ )
ريشه عفّت :
أصل العفاف ، القناعة و ثمرتها ، قلة الأحزان .
ریشه عفت ، قناعت است و میوه اش ، کم شدن اندوهها.
( مطالب السؤول : ۵۰ )
من قنعت نفسه ، أعانته علی النزاهة و العفاف
هر که نفسش قانع شد، او را در راه پاکی و عفت کمک کرد.
( غرر الحکم : ۸۶۶۳ )
الرضا بالکفاف ، یؤدی إلی العفـاف .
خرسند بودن به کفاف ، منجر به عفاف (عفت از مال حرام ) می شود.
(غرر الحکم : ۱۵۱۲ )
قدر الرجل ، علی قدر همته ··· و عفته ، علی قدر غیرته .
ارزش و اندازه مرد ، به اندازه همت اوست··· و پاکدامنی او ، به اندازه غیرتش.
( نهج البلاغة : الحکمة ۴۷ )
دلیل غیرة الرجل ، عفته .
دلیل غیرت مرد ، عفت اوست.
(غرر الحکم : ۵۱۰۴ )
من عقل ، عف .
هر که خردمند باشد، خویشتندار گردد.
(غرر الحکم : ۷۶۴۶ )
جانمايه عفّت :
الصبر عن الشهوة ، عفة و عن الغضب ، نجدة .
خویشتنداری از شهوت ، عفت است و خویشتنداری از خشم ، شجاعت.
(غرر الحکم : ۱۹۲۷ )
الفضائل ، أربعة أجناس :
أحدها ، الحکمة و قوامها فی الفکرة
و الثانی ، العفة و قوامها فی الشهوة
و الثالث ، القوة و قوامها فی الغضب
و الرابع ، العدل و قوامه فی اعتدال قوی النفس .
فضایل چهار گونه اند :
اول ، حکمت که جانمایه آن اندیشه است .
دوم ، عفت که جانمایه اش شهوت است .
سوم ، قدرت که جانمایه اش خشم است .
و چهارم ، عدالت که جانمایه اش اعتدال قوای نفس است .
( بحار الأنوار : ۷۸/۸۱/۶۸ )
ميوه عفّت :
العفة ، تضعف الشهوة .
عفت ، شهوت را ناتوان می کند.
(غرر الحکم : ۲۱۴۸ )
ثمرة العفة ، القناعة .
میوه عفت ، قناعت است.
(غرر الحکم : ۴۶۳۷ )
ثمرة العفة ، الصیانة .
میوه پاکدامنی ، مصونیت یافتن است.
(غرر الحکم : ۴۵۹۳ )
من عف ، خف وزره و عظم عند الله قدره .
هر که عفت ورزد، بار گناهانش سبک شود و منزلتش نزد خداوند بالا رود.
(غرر الحکم : ۸۵۹۷ )
من عفت أطرافه ، حسنت أوصـافه .
هر که اعضا و جوارحش را پاک نگه دارد ، اوصاف و اخلاقش نیکو گردد.
(غرر الحکم : ۹۰۵۰)
لم یتحل بالعفة ، من اشتهی ما لا یجد .
هر که آنچه را نمی یابد بخواهد، به زیور عفت و مناعت آراسته نباشد.
(غرر الحکم : ۷۵۵۲ )
دوری از آلودگیها ، نشانه پاکدامنی است.
(غرر الحکم : ۸۳۱ )
بالعفاف ، تزکو الأعمال .
با عفت است که اعمال پاکیزه می شود ( رشد می یابد و پاداش آنها زیاد می گردد . )
( غرر الحکم : ۴۲۳۸ )
من اتحف العفة و القناعة ، حالفه العز
به هر کس تحفه پاکدامنی و قناعت پیشکش شد ، عزت و سرافرازی هم پیمان او گشت.
(غرر الحکم : ۹۱۸۵ )
شاخه های عفّت :
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله :
أما العفاف فیتشعب منه ، الرضا و الاستکانة و الحظ و الراحة و التفقد و الخشوع و التذکر و التفکر و الجود و السخاء .
فهذا ما یتشعب للعاقل بعفافه رضی بالله و بقسمه .
آنچه از عفت منشعب می شود ، خشنودی است و خضوع و بهره مندی و آسایش و دلجویی و فروتنی و تذکر و تفکر و بخشندگی و سخاوت .
اینها خصالی است که به سبب پارسایی برای خردمندی که از خدا و قسمت او خشنود است حاصل می شود.
( تحف العقول : ۱۷ )
بزرگترين عفّت :
القناعة ، أفضل العفتین .
قناعت ، برترین دو عفت است.
(غرر الحکم : ۱۶۸۵ )
ألا و إن القناعة و غلبة الشهوة ،من أکبر العفاف .
بدانید که قناعت و چیره گشتن بر شهوت ، بزرگترین عفت است .
(غرر الحکم : ۲۷۶۰ )
علی قدر العفة ، تکون القناعة .
قناعت ، هم سنگ عفت است.
( غرر الحکم : ۶۱۷۹ )
ینبغی لمن عرف نفسه ، أن یلزم القناعة و العفة .
کسی که خود را بشناسد ، باید به قناعت و عفت چنگ زند.
(غرر الحکم : ۱۰۹۲۷ )
امام علی علیه السلام ـ در سفارش به محمد بن ابی بکر آن گاه که او را به حکومت مصر گماشت ـ فرمود :
یا محمد بن أبی بکر ! اعلم أن أفضل العفة ، الورع فی دین الله و العمل بطاعته
و إنی اوصیک بتقوی الله ، فیأمر سرک و علانیتک .
ای محمد بن ابی بکر! بدان که برترین عفت، داشتن ورع در دین خداست و عمل به فرمانهای او
و من تو را سفارش می کنم که در کار نهان و آشکار و درون و برونت ، از خدا پروا کنی .
( بحار الأنوار : ۷۷/۳۹۰/۱۱ )
میزان الحکمه،جلد هفتم.
میزان الحکمه جلد هفتم عفت عفت در آیات و روایات حدیث درباره عفاف حدیث عفاف بی عفتی
کانال قرآن و حدیث را درشبکه های اجتماعی دنبال کنید.
مطالب مرتبط
https://ahlolbait.com/content/۵۰۰۹/
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «نظریات و رهنمودهای بزرگان جهان ائمه معصومین سلام الله علیهم در رابطه با عفت، عفاف و حیا» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.