امام شهید، زمانشناسترین مرد زمان خود
به گزارش مشرق، سید حسین خاتمی خوانساری فعال رسانه در تلگرام نوشت:
پیام رهبر معظم انقلاب آیت الله سیدمجتبی خامنه ای در اربعین رهبر عزیز و شهیدمان حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنه ای (ره) نه یک پیام تسلیت و تعزیت بلکه یک حرکت به سوی شناخت ناشناخته ها است. شناخت زوایایی از زندگی قائد شهید که باید رسم انسانیت برای همه ما باشد. نکاتی که از زندگی، روش و منش ایشان در پیام رهبر معظم انقلاب آمده هم یک مدح صرف نیست بلکه ترسیم حقایقی است که تنها به چشم های ریزبین نمایان شده؛ نکاتی که در پیام آمده بود هر کدام بحثی جداگانه را می طلبد تا ضمن شناخت بیشتر رهبر شهید، الگویی برای مردم جهان و رهبران تاریخ ترسیم شود.
آنچه که رهبر معظم انقلاب مرقوم فرمودند این چنین می باشد که: «صحبت از مردی است که آنقدر که مشهور بود، شناخته نشد. همه می دانند که قائد شهید ما، فقیهی زمان شناس و بصیر، مجاهدی خستگی ناپذیر و، چون کوه استوار و محکم، عالمی عامل و ربانی، اهل ذکر و تهجد و تضرع به درگاه ربوبی و توسل به ذوات مقدسه معصومین صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین و از عمق جان، مؤمن به وعده های الهی بودند. از خصوصیات دیگر ایشان ایران دوستی و تلاش مستمر برای استقلال هرچه بیشتر ایران عزیز بود که در کنار آن بر وحدت کلمه و انسجام ملی تأکید داشتند. ایشان عمری را در تلاش برای برپائی نظام اسلامی و قوام و بقاء آن طی کردند و در عین حال جمهوری اسلامی بدون مردم از نظر ایشان بی معنا می نمود …» اولین و مهمترین خصوصیت رهبر شهید «زمان شناس» بودن ایشان است که در پیام رهبر انقلاب مورد تاکید قرار گرفته است.
زمان شناس بودن همان موضوعی است که امام خمینی (ره) و برخی علمای شیعه آن را جزو شرایط اصلی و حساس مرجعیت و ولایت فقیه آوردند. اهتمام به همین این اصل بود که توانسته در قرون متمادی اهل مکتب را از گزند حوادث ناگوار و طاقت فرسا مصون نگاه دارد، علم و عمل را تقویت کند و تفکراتی قوی را بنیان بگذارد. چه بسیار بودند مکتب ها و حکومت هایی که می خواستند اصول دینی را در جامعه شان پیاده کنند و حق مردم را از ظالمان بستانند، اما به واسطه نشناختن مقتضیات روز و نیازمندی های زمان، دچار ضعف گردیده و رفته رفته زائل شدند. این حکومت ها و قدرت ها با نشناختن وظایف و تکالیف شان نتوانستند در احقاق حق مردم و جلوگیری از ظلم و ستم به مظلومان و تقویت بنیان های فکری، علمی و عملی خودشان به رشد و بالندگی برسند و با ظهور قدرتی به روز و پیش رو کنار زده شدند. این در حالیست که امامین انقلاب زمان شناس بودن را اولین شاخصه یک رهبر و حکومت دینی می دانستند و با همین زمان شناسی شان ایران و انقلاب مردمی اش را به قدرتی بالا و مورد احترام رساندند. قدرتی نشأت گرفته از دستورات اسلام و اهل بیت (ع) که در تمام جنبه ها ظهور و بروز پیدا کرده است و در یکی دو موضوع متوقف نشده.
آیات و روایات زمان شناسی
زمان شناسی در فرهنگ اسلامی مفهومی بسیار عمیق تر از صرف «مدیریت زمان» یا آگاهی از ساعت و تاریخ است. زمان شناسی به معنای شناخت دقیق مقتضیات، نیازها، چالش ها و فرصت های عصر و زمانه خود است. امام صادق (ع) در روایتی گهربار می فرمایند: «العالم بزمانه، لا تهجم علیه اللوابس»؛ یعنی کسی که زمان خود را بشناسد، آماج شبهات و اشتباهات قرار نمی گیرد. (تحف العقول، ص ۳۵۶) این شناخت، آدمی را از غفلت از توانایی های خویش بازمی دارد و زمان را به عنوان سرمایه ای الهی تلقی می کند؛ سرمایه ای که باید از آن بهره مند شد. خداوند متعال در قرآن کریم به زمان و زمانه سوگند یاد کرده است. سوره «والعصر» گواهی روشن بر این مطلب است که تمام سرمایه های انسانی در معرض خسران است، مگر کسانی که ایمان آورده، عمل صالح انجام دهند و یکدیگر را به حق و صبر توصیه کنند. سوگند به «عصر» (که هم به معنای زمان به طور مطلق است و هم به معنای عصر ظهور پیامبر و عصر هر پیامبری که مردم در آن زندگی می کنند.) خود نشان دهنده اهمیت زمان شناسی است. همچنین سوگند به «اللیل» (شب) و «الصبح» (صبح) در آیات ۱۷ و ۱۸ سوره تکویر نیز بر این معنا تأکید دارد.
منابع اسلامی مملو از آیات و روایاتی است که بر ضرورت شناخت زمان و مقتضیات آن تأکید دارند. در قرآن کریم، یکی از برجسته ترین مفاهیم مرتبط با زمان شناسی، عبرت گیری از تاریخ و سرگذشت پیشینیان است. خداوند بارها و بارها از مؤمنان می خواهد که در زمین سیر کنند و ببینند عاقبت کسانی که پیش از آنان بودند چگونه بود. «قل سیروا فی الأرض ثم انظروا کیف کان عاقبة المکذبین» (انعام/۱۱) این سیر در زمین و مطالعه تاریخ، بخشی اساسی از زمان شناسی است؛ چرا که شناخت گذشته، کلید فهم زمان حال و ترسیم آینده است. تفکر در حالات گذشتگان و در نظر گرفتن سنت های الهی در تاریخ، از سفارشات مؤکد اسلامی به شمار می آید. در روایات نیز سخن از زمان شناسی بسیار است. امام علی (ع) در نهج البلاغه فرمایشی دارند که: «قد أصبحنا فی زمان عنود و دهر کنود یعد فیه المحسن مسیئا»؛ ما به زمانی در آمده ایم کینه توز و روزگاری ناسپاس، که نیکوکار در آن، بدکار به شمار آید. از آنچه آموخته ایم، بهره نمی گیریم و از آنچه نمی دانیم نمی پرسیم. از حوادث باک نداریم تا آن گاه که ما را در خود فرو گیرد. (نهج البلاغه، خطبه ۳۲) این کلام امام نشان می دهد که شناخت زمان تنها به دانستن زمانه نیست، بلکه شناخت آفات، خطرات و تحولات فکری و فرهنگی حاکم بر جامعه نیز هست. ایشان در روایت دیگری می فرمایند: «إذا استولی الفساد علی الزمان و أهله ثم أحسن الظن رجل برجل فقد غر»؛ یعنی اگر در زمانی فساد حاکم باشد، حسن ظن به افراد خلاف عقل است و موجب فریب می شود. این روایت به وضوح نشان می دهد که نوع روابط و تعاملات انسان ها، باید متناسب با شرایط زمانی شان تنظیم گردد و از همه مهمتر باید توجه داشته باشید با چه کسانی در این زمان طرف هستید. نکته ظریف دیگری که در روایات به آن اشاره شده این است که زمان به خودی خود فاسد نمی شود، زیرا زمان امری است که از گردش زمین به دور خورشید حاصل می شود. آنچه فساد می پذیرد، «زمانیات» هستند یعنی انسان ها و جوامعی که در ظرف زمان زندگی می کنند. سید رضی (ره) در این باره می فرماید: مردم می گویند زمانه فاسد شده است، در حالی که خودشان فاسد شده اند!
آری، جمهوری اسلامی با نگاه به ظرفیت و استعداد مردم ایران فهمید که می تواند در تمام موضوعات دینی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، نظامی و … رشد کند و در هر کدام به بالاترین قدرت برسد. در میان این تلاش و تحرک و زمان شناسی، دشمن شناسی امامین انقلاب هم در بالاترین سطح خود قرار داشت. همانطور که در روایت مولای متقیان علی (ع) آمد، در زمانی که برخی کشورها شرارت می کنند و زمین را به فساد کشیده اند نباید به آنها حسن ظن داشت. باید با ساخت قدرت در مقابل شان ایستاد. قدرتی که باید در دل ها و جان ها رسوخ کند و مشت های امت را گره کند و در دهان دشمن انسانیت و عدالت کوباند.
*بازنشر مطالب شبکه های اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکه ها منتشر می شود.
پیام رهبر معظم انقلاب آیت الله سیدمجتبی خامنه ای در اربعین رهبر عزیز و شهیدمان حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنه ای (ره) نه یک پیام تسلیت و تعزیت بلکه یک حرکت به سوی شناخت ناشناخته ها است. شناخت زوایایی از زندگی قائد شهید که باید رسم انسانیت برای همه ما باشد. نکاتی که از زندگی، روش و منش ایشان در پیام رهبر معظم انقلاب آمده هم یک مدح صرف نیست بلکه ترسیم حقایقی است که تنها به چشم های ریزبین نمایان شده؛ نکاتی که در پیام آمده بود هر کدام بحثی جداگانه را می طلبد تا ضمن شناخت بیشتر رهبر شهید، الگویی برای مردم جهان و رهبران تاریخ ترسیم شود.
آنچه که رهبر معظم انقلاب مرقوم فرمودند این چنین می باشد که: «صحبت از مردی است که آنقدر که مشهور بود، شناخته نشد. همه می دانند که قائد شهید ما، فقیهی زمان شناس و بصیر، مجاهدی خستگی ناپذیر و، چون کوه استوار و محکم، عالمی عامل و ربانی، اهل ذکر و تهجد و تضرع به درگاه ربوبی و توسل به ذوات مقدسه معصومین صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین و از عمق جان، مؤمن به وعده های الهی بودند. از خصوصیات دیگر ایشان ایران دوستی و تلاش مستمر برای استقلال هرچه بیشتر ایران عزیز بود که در کنار آن بر وحدت کلمه و انسجام ملی تأکید داشتند. ایشان عمری را در تلاش برای برپائی نظام اسلامی و قوام و بقاء آن طی کردند و در عین حال جمهوری اسلامی بدون مردم از نظر ایشان بی معنا می نمود …» اولین و مهمترین خصوصیت رهبر شهید «زمان شناس» بودن ایشان است که در پیام رهبر انقلاب مورد تاکید قرار گرفته است.
زمان شناس بودن همان موضوعی است که امام خمینی (ره) و برخی علمای شیعه آن را جزو شرایط اصلی و حساس مرجعیت و ولایت فقیه آوردند. اهتمام به همین این اصل بود که توانسته در قرون متمادی اهل مکتب را از گزند حوادث ناگوار و طاقت فرسا مصون نگاه دارد، علم و عمل را تقویت کند و تفکراتی قوی را بنیان بگذارد. چه بسیار بودند مکتب ها و حکومت هایی که می خواستند اصول دینی را در جامعه شان پیاده کنند و حق مردم را از ظالمان بستانند، اما به واسطه نشناختن مقتضیات روز و نیازمندی های زمان، دچار ضعف گردیده و رفته رفته زائل شدند. این حکومت ها و قدرت ها با نشناختن وظایف و تکالیف شان نتوانستند در احقاق حق مردم و جلوگیری از ظلم و ستم به مظلومان و تقویت بنیان های فکری، علمی و عملی خودشان به رشد و بالندگی برسند و با ظهور قدرتی به روز و پیش رو کنار زده شدند. این در حالیست که امامین انقلاب زمان شناس بودن را اولین شاخصه یک رهبر و حکومت دینی می دانستند و با همین زمان شناسی شان ایران و انقلاب مردمی اش را به قدرتی بالا و مورد احترام رساندند. قدرتی نشأت گرفته از دستورات اسلام و اهل بیت (ع) که در تمام جنبه ها ظهور و بروز پیدا کرده است و در یکی دو موضوع متوقف نشده.
آیات و روایات زمان شناسی
زمان شناسی در فرهنگ اسلامی مفهومی بسیار عمیق تر از صرف «مدیریت زمان» یا آگاهی از ساعت و تاریخ است. زمان شناسی به معنای شناخت دقیق مقتضیات، نیازها، چالش ها و فرصت های عصر و زمانه خود است. امام صادق (ع) در روایتی گهربار می فرمایند: «العالم بزمانه، لا تهجم علیه اللوابس»؛ یعنی کسی که زمان خود را بشناسد، آماج شبهات و اشتباهات قرار نمی گیرد. (تحف العقول، ص ۳۵۶) این شناخت، آدمی را از غفلت از توانایی های خویش بازمی دارد و زمان را به عنوان سرمایه ای الهی تلقی می کند؛ سرمایه ای که باید از آن بهره مند شد. خداوند متعال در قرآن کریم به زمان و زمانه سوگند یاد کرده است. سوره «والعصر» گواهی روشن بر این مطلب است که تمام سرمایه های انسانی در معرض خسران است، مگر کسانی که ایمان آورده، عمل صالح انجام دهند و یکدیگر را به حق و صبر توصیه کنند. سوگند به «عصر» (که هم به معنای زمان به طور مطلق است و هم به معنای عصر ظهور پیامبر و عصر هر پیامبری که مردم در آن زندگی می کنند.) خود نشان دهنده اهمیت زمان شناسی است. همچنین سوگند به «اللیل» (شب) و «الصبح» (صبح) در آیات ۱۷ و ۱۸ سوره تکویر نیز بر این معنا تأکید دارد.
منابع اسلامی مملو از آیات و روایاتی است که بر ضرورت شناخت زمان و مقتضیات آن تأکید دارند. در قرآن کریم، یکی از برجسته ترین مفاهیم مرتبط با زمان شناسی، عبرت گیری از تاریخ و سرگذشت پیشینیان است. خداوند بارها و بارها از مؤمنان می خواهد که در زمین سیر کنند و ببینند عاقبت کسانی که پیش از آنان بودند چگونه بود. «قل سیروا فی الأرض ثم انظروا کیف کان عاقبة المکذبین» (انعام/۱۱) این سیر در زمین و مطالعه تاریخ، بخشی اساسی از زمان شناسی است؛ چرا که شناخت گذشته، کلید فهم زمان حال و ترسیم آینده است. تفکر در حالات گذشتگان و در نظر گرفتن سنت های الهی در تاریخ، از سفارشات مؤکد اسلامی به شمار می آید. در روایات نیز سخن از زمان شناسی بسیار است. امام علی (ع) در نهج البلاغه فرمایشی دارند که: «قد أصبحنا فی زمان عنود و دهر کنود یعد فیه المحسن مسیئا»؛ ما به زمانی در آمده ایم کینه توز و روزگاری ناسپاس، که نیکوکار در آن، بدکار به شمار آید. از آنچه آموخته ایم، بهره نمی گیریم و از آنچه نمی دانیم نمی پرسیم. از حوادث باک نداریم تا آن گاه که ما را در خود فرو گیرد. (نهج البلاغه، خطبه ۳۲) این کلام امام نشان می دهد که شناخت زمان تنها به دانستن زمانه نیست، بلکه شناخت آفات، خطرات و تحولات فکری و فرهنگی حاکم بر جامعه نیز هست. ایشان در روایت دیگری می فرمایند: «إذا استولی الفساد علی الزمان و أهله ثم أحسن الظن رجل برجل فقد غر»؛ یعنی اگر در زمانی فساد حاکم باشد، حسن ظن به افراد خلاف عقل است و موجب فریب می شود. این روایت به وضوح نشان می دهد که نوع روابط و تعاملات انسان ها، باید متناسب با شرایط زمانی شان تنظیم گردد و از همه مهمتر باید توجه داشته باشید با چه کسانی در این زمان طرف هستید. نکته ظریف دیگری که در روایات به آن اشاره شده این است که زمان به خودی خود فاسد نمی شود، زیرا زمان امری است که از گردش زمین به دور خورشید حاصل می شود. آنچه فساد می پذیرد، «زمانیات» هستند یعنی انسان ها و جوامعی که در ظرف زمان زندگی می کنند. سید رضی (ره) در این باره می فرماید: مردم می گویند زمانه فاسد شده است، در حالی که خودشان فاسد شده اند!
آری، جمهوری اسلامی با نگاه به ظرفیت و استعداد مردم ایران فهمید که می تواند در تمام موضوعات دینی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، نظامی و … رشد کند و در هر کدام به بالاترین قدرت برسد. در میان این تلاش و تحرک و زمان شناسی، دشمن شناسی امامین انقلاب هم در بالاترین سطح خود قرار داشت. همانطور که در روایت مولای متقیان علی (ع) آمد، در زمانی که برخی کشورها شرارت می کنند و زمین را به فساد کشیده اند نباید به آنها حسن ظن داشت. باید با ساخت قدرت در مقابل شان ایستاد. قدرتی که باید در دل ها و جان ها رسوخ کند و مشت های امت را گره کند و در دهان دشمن انسانیت و عدالت کوباند.
*بازنشر مطالب شبکه های اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکه ها منتشر می شود.
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «امام شهید، زمان شناس ترین مرد زمان خود» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.