به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «زبان شناسی پیکرهای در عمل» تألیف ویلیام کرافورد و انیکو سزومی با ترجمه محسن نوبخت توسط انتشارات سمت منتشر شد. این کتاب را می توان نخستین منبع در زبان فارسی در زمینۀ زبان شناسی پیکره ای دانست. این کتاب گام به گام دانشجویان علاقه مند به این حوزه را با شیوۀ انجام پروژه های پیکره ای آشنا می کند. درست است که این رویکرد در زبان شناسی مطرح شد و رشد کرد اما نتایج حاصل از این حوزه را می توان در رشته ها و پژوهش های مختلفی ازجمله سبک شناسی، آموزش زبان، مطالعات ادبی و حتی تحلیل های سیاسی به کار گرفت.

یکی از شیوه های درک تحلیل زبان شناختی و زبان از طریق زبان شناسی پیکره ای صورت می گیرد. زبان شناسی پیکره ای به بررسی این مسئله می پردازد که زبان در بافت های مشخص عملا چگونه به کار می رود و چگونه کاربرد زبان از بافتی به بافت دیگر تغییر می کند. بنابراین، زبان شناسی پیکره ای با بررسی حجم زیادی از متونی که در موقعیت مشابهی تولید شده اند گوناگونی و کاربرد زبان را توصیف می کند.

پیکره در زبان شناسی پیکره ای نقشی محوری ایفا می کند. پیکره مجموعه ای زبانی با ویژگی نماینده بودن است که می توان از آن برای اظهارنظر دربارۀ کاربردهای زبان استفاده کرد. زبان شناسی پیکره ای به دنبال درک این مسئله است که افراد چگونه از زبان در بافت های گوناگون استفاده می کنند. پیکره مجموعه ای نسبتا بزرگ از نمونه هایی (یا به زبان پیکره ای، متن هایی) با ویژگی های بافتی یا موقعیتی مشابه است. بنابراین، در این رویکرد متون به صورت جمعی بررسی می شوند تا بتوان به درکی از نحوۀ کاربرد زبان در بافت های مختلف رسید. نتیجۀ چنین تحلیلی رسیدن به مجموعه ای از الگوهای زبانی تکرارشونده در پیکره است و می توانند توضیحی دربارۀ کاربردهای زبانی ارائه دهند یا مبنایی برای تحلیل های زبانی بعدی قرار گیرند.

تحقیق پیکره بنیاد نیز دارای ویژگی های زیر است:

· مبتنی بر تجربه است و الگوهای واقعی به کاررفته در متون زبان طبیعی را بررسی می کند.

· مجموعه ای بزرگ و روشمند از متون واقعی به نام «پیکره» را به عنوان مبنای تحلیل به کار می گیرد.

· تحلیل های پیکره ای از رایانه ها به دو روش خودکار و تعاملی بهره می برند.

· هم به تکنیک های تحلیلی کمی و هم کیفی متکی است.

کتاب «زبان شناسی پیکره ای در عمل» به سه بخش اصلی تقسیم شده است. در بخش اول، مفهوم پیکره و زبان شناسی پیکره ای، به عنوان رهیافتی در بررسی زبان و مرتبط با تحلیل زبان واقعی و موثق، معرفی می شود. در ادامه، در فصل دوم چارچوب تحلیلی سیاق برای تفسیر یافته های پیکره ای مطرح می شود. بخش دوم و سوم کتاب، نحوۀ استفاده از پیکره های موجود بررسی می شود. از این رو، در فصل سوم مجموعه ای از ابزارهای جست وجو و واحدهای زبانی معرفی می شود که می تواند مبنایی برای تحلیل پیکره های از پیش موجود باشد.

سپس دوازده پروژه مختلف با استفاده از پیکره های موجود برخط ارائه می شود تا بتوان به معرفی مبانی کار با پیکره ها، تفسیر داده ها و یافته های پژوهش پرداخت (فصل ۴). پس از بررسی مسائل مربوط به تحلیل پیکره و چارچوب تحلیلی، خوانندگان آماده خواهند بود تا پیکرۀ خود را طراحی کنند و مطالعۀ تحقیقی خود را انجام دهند. بخش سوم کتاب مراحل ساخت پیکره را آموزش می دهد (فصل ۵) و سپس به بررسی شیوه های آماری در تفسیر داده ها می پردازد (فصل ۶ و ۷). فصل ۸ به بررسی گام به گام نگارش و ارائۀ تحقیق می پردازد. از آنجا که این کتاب مقدماتی حاوی مبانی انجام تحقیق پیکره ای است، به بسیاری از مسائل جاری و مطرح در تحقیقات زبان شناسی پیکره ای پرداخته نمی شود. در فصل ۹، در مورد برخی از این مسائل بحث می شود با این امید که این کتاب به قدر کافی زبان شناسی پیکره ای را به مخاطبان آموزش دهد تا بتوانند تحقیقات پیشرفته تری در این زمینه انجام دهند.

محسن نوبخت، دارای مدرک دکتری زبان شناسی همگانی است. از دیگر ترجمه های منتشر شده نوبخت می توان به این عناوین اشاره کرد: «ایدئولوژی و گفتمان» نوشته تئون ای ون دایک، «زبان، بافت و متن: ابعاد زبان از منظر نشانه شناسی اجتماعی» نوشته مایکل هلیدی و رقیه حسن، «آشنایی با نشانه شناسی اجتماعی» نوشته تئوون لیوون و «نشانه ها: درآمدی بر نشانه شناسی» نوشته تامس آلبرت سیبیاک.