ایسنا/خراسان رضوی مردم منطقه خراسان و کاشمر طبق یک سنت دیرینه در شب چله به عنوان طولانی ترین شب سال، آداب و رسوم خاصی دارند از شب نشینی با حضور افراد بزرگ فامیل تا خواندن اشعار حافظ و شب چلگی و خوانچهبران خانواده داماد برای خانواده عروس همه و همه برای آغاز جشن رویش و رسیدن به روشنایی است.

در همین خصوص یک پژوهشگر بومی منطقه ترشیز در گفت وگو با ایسنا عنوان کرد: شب اول دی ماه، اولین شب آغاز چله بزرگ زمستان است و تا دهم بهمن به مدت چهل روز ادامه دارد . در این نخستین شبی که در آن مردم فصل پاییز را پشت سر گذاشته و می خواهند با فصل سرد زمستان روبرو شوند مردم کاشمر و اکثر روستاهای آن آداب و رسومی دارند که خوشبختانه هنوز این آداب و رسوم کم و بیش به اجرا در می آید.

وی ادامه داد: مردم کاشمر عقیده دارند هر یک از میوه ها، خواص مخصوص دارند و هر نوع میوهای که در شب چله بخورند خواص و فایده آن تا سال آینده همان وقت در بدن آن ها خواهد ماند و آن ها را از گزند بسیاری از حشرات و جانوران و حتی بعضی بیماری ها نیز حفظ خواهد کرد.

این پژوهشگر بومی منطقه ترشیز اظهار کرد: در روستاها از میان انواع میوهها، هندوانه بیش از میوه های دیگر مورد توجه است، قبل از اینکه فصل این میوه تمام شود، روستاییان چند هندوانه بالای کاه می گذاشتند تا سالم بماند و یا اینکه در تور کرده و از سقف اتاق یا زیر زمین برای شب چله آویزان می کردند.

وی گفت: کاشمریها برای هندوانه خواص زیادی ذکر می کنند و عقیده دارند هندوانه گرمی مغز و سوزندگی جگر را دفع می کند و عقیده دارند هر کس در شب چله هندوانه بخورد، جگرش لک بر نمی دارد و در تابستان سال بعد گرما در او تاثیر نخواهد کرد و اگر کرم روده داشته باشد، کرم روده دفع خواهد گردید.

خلیلی اظهار کرد: از میوه های دیگر شب چله انار، گلابی، به و هویچ است، مردم منطقه اعتقاد دارند هر کس این میوه ها را در شب چله بخورد از نیش عقرب و زنبور در امان خواهد ماند، همچنین هر کس در شب چله انگور بخورد، گرمازده نخواهد شد و اگر حلوا ارده بخورد درد چشم نمی گیرد، اگر سیر ترشی بخورد تا سال آینده درد مفاصل نخواهد گرفت.

وی همچنین بیان کرد: در روستاهای کاشمر مرسوم بود در روز آخر آذر که شب آن چله است، از سوی خانواده داماد برای نامزدش خوانچه ببرند، این گونه که هفت سینی آماده میکردند، هفت پارچه الوان در یک سینی، هندوانه، یکی سیب قرمز، یکی گلابی، یکی انار، یکی هم برنج و گوشت یکی دیگر لباس از قبیل پارچه پیراهن، چادر، گردنبند یا انگشتری طلا، این هفت سینی را هفت نفر بر روی سر گذاشته و به خانه عروس میبردند.

این پژوهشگر بومی منطقه ترشیز افزود: جلو درب منزل عروس اسپند دود میکردند و به هر نفر که سینی برداشته بود، یک عدد دستمال که خود عروس بافته بود با یک جفت جوراب می دادند و در یکی از این سینی ها یک دست لباس برای داماد گذاشته و به خانه داماد می فرستادند و داماد، پدر، مادر، خواهر و برادرانش را دعوت می کردند که شب چله برای شام به خانه عروس بیایند که از طرف خانواده داماد نیز پذیرفته شده و می آمدند.

وی مطرح کرد: روستاییان کاشمر همان طور که به پیشواز ماه محرم و رمضان و عید نوروز می روند به استقبال زمستان نیز می روند، پشت بام های اتاق و آغل و طویله گوسفند و گاو را گل اندود می کنند که در کاشمر به گل اندود کردن «کاه گل» می گویند.

خلیلی ادامه داد: بردن گندم و جو به آسیاب و آرد کردن آن ها برای زمستان خود و دام ها، آوردن کاه و علوفه یونجه برای دام ها و ذخیره علوفه برای زمستان به خصوص در روزهای بارانی و برفی، خریداری زغال و نفت برای کرسی و چراغ، آوردن کنده، شاخه و بوته برای پخت نان و گرم شدن، رفتن به شهر و خریداری قند، چای، کبریت، روغن و لباس گرم و کفش و کلاه، کشتن گوسفندهای پرواری و قرمه کردن گوشت آن ها برای زمستان، آماده کردن طویله و آغل برای دام ها از دیگر کارهایی است که برای استقبال از زمستان انجام میدادند.

وی عنوان کرد: جوانان و نوجوانان و حتی مردها چون روزها کوتاه و سرد است و شب ها بلند، به صورت دسته جمعی با هم قرار می گذارند که هر شب به خانه یکی بروند و به هر خانه که رفتند به طور معمول بزرگ خانواده پدر یا پدربزرگ نیز حضور دارد.

خلیلی افزود: شب نشینی شب چله مردم کاشمر نیز با نی نوازی و دوبیتی خوانی همراه است، بدین ترتیب که اگر کسی نواختن نی را بلد بود می زد و شخص خوش صدای مجلس نیز دوبیتی می خواند که به این خواندن، کله فریادی هم می گفتند.

وی گفت: در کاشمر نیز قرائت دیوان حافظ، طوفان کربلا، مختارنامه، امیر ارسلان، امیر حمزه، و یوسف و زلیخا رونق داشت، آغاز کتابخوانی اگرچه در شب چله بود اما در ادامه آن در شب های بعد بخشی از شب نشینی مردم را به خود اختصاص می داد.

انتهای پیام