فکر می کنید تصاویر گورستان های مخوف که قبرها در دود محو شده اند، فقط ساخته و پرداخته ذهن کارگردانان فیلم های ترسناک است؟

مشابه این صحنه را می توانید در گورستان امامیه تبریز و محل دفن شخصیت های برجسته فرهنگی و سیاسی ببینید، اینجا تکه ای دیگر از تاریخ فراموش شده ی تبریز است که گویا کسی قصد حرف زدن در این مورد و مرمت قبور قدیمی آن را ندارد.

این گورستان، قدمتی ۱۲۰ ساله دارد و زمین آن که بیرون از تبریز و در جایی به نام «یانیخ تپه» قرار داشته، متعلق به بانو «نورالسلطنه»، دختر مظفرالدین شاه و همسر «سید کاظم امامی طباطبایی» است.

زمین این گورستان در سال ۱۲۷۵ به نام گورستان مسلمانان وقف شد، بسیاری از بزرگان از جمله خانواده امامی ها در این گورستان دفن شدهاند، مزار تعداد زیادی از شهدای مشروطه مثل «ابراهیم قافقایچی» که در عاشورای ۱۳۳۰ قمری در میدان دانشسرای تبریز اعدام شد هم در گورستان امامیه قرار دارد. همچنین «میرزا آقا فرشی»، برادرش «غلام حسین فرشی» و «میرزا علی اکبر سراج» مدیر مسئول روزنامه تکامل از سران مشروطیت نیز در این گورستان دفن شده است.

پیکر افراد مشهوری چون «صمد بهرنگی»، «آیت الله توتونچی غروی»، «میرزا عباسقلی واعظ چرندابی» و «آقا میرزا حسین واعظ» نیز در گورستان امامیه به خاک سپرده شده است.

بررسی های میدانی ایسنا از این گورستان قدیمی نشان می دهد که قبور تخریب شده و به سر و سامان دادن اساسی نیاز دارد.

تصاویر و فیلم های پیوستی این گزارش در روز پنجشنبه، بیستم تیر ماه ثبت شده اند، این مستندات تخریب بسیاری از سنگ مزارها را نشان می دهد.

به محض ورود به این گورستان، بوی دود توجه حاضران را به خود جلب می کند، کمی جلوتر سیاهی ناشی از سوختگی در کنار برخی مزارها کاملا مشهود بوده و شعله بی جانی هنوز در جاهای دیگر در حال سوختن است.

حاضران معتقدند که این زبانه های خفیف آتش ناشی از حرارت هوا و ته سیگارها است، اما دود ناشی از این آتش، علاوه بر آلوده کردن هوا، چهره سنگ قبرها و محیط را هم تخریب می کند.

برای راه رفتن در این گورستان باید احتیاط کنید چرا که هر لحظه امکان دارد پای شما در یکی از گورهای روباز که سنگ قبر آن تخریب شده است، گیر کند.

نکته تاسف برانگیز دیگر در این گورستان، گمنامی شخصیت های تاریخی برجسته همچون شهدای مشروطه و هشت سال دفاع مقدس، خاندان فرشی و صمد بهرنگی است، شاید بتوان گفت این ها دو بار مرده اند، یک بار به مرگ طبیعی و بار دگیر در یاد مسئولانی که ترجیح می دهند تا قبور این شخصیت ها با هیچ نام و نشانی مشخص نشود.

تعدای از افرادی که برای سر زدن به امواتشان به این گورستان آمده اند از جولان زنده هایی که پیش از مرگ مرده اند در این مکان خبر می دهند و می گویند، شب ها این مکان به پناهگاهی برای معتادان تبدیل شده است.

یک پژوهشگر مسائل تاریخی با ارائه مطالبی در خصوص تاریخچه گورستان امامیه تبریز به ایسنا میگوید: شهرداری در طی ۱۰ سال اخیر اجازه دفن در این گورستان را نداده است و به نظر میرسد که پس از گذشت چند ۱۰ سال، شاید یکی از برنامههای شهرداری تبریز، تبدیل این گورستان به پارک باشد که در این صورت، این گورستان به عنوان هویت تبریز از بین خواهد رفت.

وی ادامه داد: چنین اتفاقاتی در تبریز در روزگاران گذشته رخ داده و یکی از گورستانهای این شهر در سال ۱۳۰۸ توسط «میرزا محمد علی خان تربیت» تخریب شده است.

کریم میمنت نژاد اضافه می کند: گورستان های تاریخی در استانبول جزو جاذبه های گردشگری بوده و علاوه بر شخصیتهای مدفون در این گورستان، نوع سنگها، رسمالخطها و سنگ نوشتهها نیز حائز اهمیت هستند و اهل تحقیق به این منابع مراجعه میکنند.

مدیرعامل سازمان آرمستان های شهرداری تبریز نیز در خصوص برنامه های این سازمان برای مرمت قبور و ساماندهی گورستان امامیه تبریز به ایسنا میگوید: این گورستان متروکه به شمار آمده و طبق دستور قضایی هیچ دفن جدیدی در آن انجام نمیشود.

وی اضافه کرد: طبق دستور ویژه شهردار کلانشهر تبریز هماهنگی های لازم برای ساماندهی اساسی این گورستان با شهرداری منطقه سه انجام شده و کل قبور این گورستان که شامل قبور مشروطه خواهان نیز است، به طور اساسی ساماندهی میشود.

احد فلاح ادامه داد: برنامه ای در حال حاضر برای تبدیل این گورستان به پارک نداریم و مقرر شده است پس از هماهنگی با داوود طالب نژاد، شهردار منطقه سه تبریز به تازگی اقدامات لازم در این خصوص را انجام دهیم.

وی تاکید می کند: اگر قرار باشد که این گورستان به پارک تبدیل شود، این کار با حفظ قبور انجام می شود.

گورستان امامیه تبریز به ویژه ضلع جنوبی آن به علت فرصت سوزی مسئولان امر و عملی نشدن شعارها، تبدیل به مخروبهای متروکه شده است؛ ضلع جنوبی این گورستان که به علت خیابان کشی، بیرون از گورستان قرار گرفته، تبدیل به زباله دانی شده و سنگ مزارهای آن با انبوهی از علف های هرز پوشانده شده است و به زحمت میتوان تشخیص داد که سنگ مزاری در اینجا قرار دارد.

خواندن اسامی سنگ قبرها در این قسمت از گورستان که بی شباهت به گودال نیست، سخت بوده و سنگ مزارها بر اثر ترک خوردگی، در حال نابودی هستند.

با توجه به قدمت این گورستان و مدفون بودن بسیاری از شخصیت های مهم در این مکان، اندکی توجه از سوی مسئولان ذی ربط می تواند این گورستان قدیمی را به یکی از جاذبه های تاریخی مهم برای گردشگران تبدیل کند.

گزارش از نسرین سوار، خبرنگار ایسنا در آذربایجان شرقی



انتهای پیام