به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، حرکت کاروان حسینی به سوی کربلا دارای مفاهیمی درس آموز برای پیروان اهل بیت وحی(ع) و حتی برای تمام آزادگان عالم است. این مفاهیم به قدری گسترده است که می توان گفت کربلا، چشمه ارزش هاست که در هر زمان و مکانی نیازمندان و طالبان حق را سیراب می کند. تجربه ثابت کرده هرگاه جامعه مسلمین از آموزه های عاشورایی فاصله گرفته، در آماج تیرهای فتنه های دشمن قرار گرفته است و هرگاه به سوی چشمه زلال معارف عاشورایی حرکت کرده، به عزت و سرافرازی دست یافته است. بنابراین اندیشمندان با مطالعه عبرت گونه از جریان کاروان حسینی به سوی کربلا و وقایع عاشورا می توانند جامعه را از جهات مختلف مصون نگه دارند و به سوی ارزش ها سوق دهند همچنان که امام خمینی(ره) در بیانی مشهور فرمودند: «این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است».

با توجه به مفاهیم نهفته در ماجرای قیام امام حسین و واقعه کربلا، مهم ترین آموزه های آن را در مفاهیمی مثل تبعیت، اطاعت و همراهی با ولی عالم، تسلیم محض بودن در پیشگاه امام عصر، سرسپردگی و دلدادگی به آستان مقدس خلیفة الله، اعتماد به امام حی، جانبازی در راه حق و حقیقت با محوریت امام عالم، ستیز و نبرد با دشمنان حریم ولایت تا پای جان و دیگر گزاره هایی که هر کدام از آن ها برای دل بریدن از دنیا و پیوستن به کاروان بسوی ظهور ضروری است.

نمونه این ماجرا را در یک نقل تاریخی از واقعه شب عاشورا می خوانیم، آن زمان که امام حسین(ع) چراغ ها را خاموش کرد و اصحاب خویش را به ترک کاروان دعوت کرد. آزمونی سخت که تنها اندک افرادی از آن سرافراز بیرون آمدند و دلاورانه و جوانمردانه بر سر عهد خویش ایستادند.

در این باره امام سجاد(ع) می فرماید: «بعد از اینکه عمر بن سعد برگشت، دم غروب بود که حسین یارانش را جمع کرد، من مریض بودم خودم را نزدیک حسین رساندم تا [سخنانش] بشنوم، شنیدم پدرم به یارانش می گفت: ستایش می کنم به بهترین ستایش خدایی را که برتر و بلند مرتبه است و در راحتی و سختی او را سپاس می گویم، خدایا تو را سپاس می گویم از آنکه ما را با نبوت [فرستادن پیامبرت] گرامی داشته ای و قرآن را به ما آموختی و ما را در دین فقیه و دانا کرده ای و گوشها و چشمها و قلبها را برای ما قرار داده و ما را از مشرکین قرار نداده ای.

من یارانی برتر و بهتر از یاران خویش، و أهل بیتی نیکوکارتر و پرهیزکارتر از اهل بیت خود نمی شناسم، خداوند به همه شما جزای خیر عطا کند؛ فإنی لا أعلم أصحابا أوفی و لا خیرا من أصحابی و لا أهل بیت أبر و لا أوصل من أهل بیتی فجزاکم الله عنی خیرا.

آگاه باشید، گمان می کنم فردا روز [برخورد] ما با این دشمنان است. نظرم اینست که شما همگی بروید. از ناحیه من عهدی بر گردن شما نیست؛ ألا و إنی لأظن أنه آخر منی ذمام هذا اللیل قد غشیکم فاتخذوه جملا.

شما را [تاریکی شب] [از دید دشمن] می پوشاند، آن را مرکب خود قرار دهید [و بروید]. هر مردی از شما دست یکی از مردان أهل بیتم را بگیرد و در آبادی ها و شهرهایتان پراکنده شوید، تا اینکه خداوند گشایشی ایجاد کند. این قوم [سپاه عمر بن سعد] مرا می طلبند و اگر به من دست یابند از تعقیب دیگران صرف نظر می کنند.

[ابتدا] عباس بن علی سخن را آغاز کرد و گفت: چرا این کار را بکنیم؟ آیا برای اینکه بعد از تو باقی بمانیم؟! لم نفعل ذلک لنبقی بعدک خدا هرگز چنین روزی را نیاورد. بعد برادران و فرزندان [حسین علیه السلام] و فرزندان برادرش [حسن علیه السلام] و دو پسر عبد الله بن جعفر [محمد و عبد الله] به همین نحو یا مانند آن سخن گفتند.»

نکته جالب توجه در این روایت شریف، آغاز به سخن حضرت عباس(ع) و ابراز وفاداری اش نسبت به آستان مقدس امام حسین(ع) بود. چرا که در برخی نقل های تاریخی آغازکننده کلام را افرادی مثل حبیب و زهیر و … معرفی کرده اند. این مسئله نشان می دهد اصحاب امام حسین(ع) در صحنه های سخت نبرد، چشم شان به شاگرد اول حریم اهل بیت عصمت و طهارت(ع) بود و از او رفتار در قبال امام را می آموختند.

منابع:

الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد شیخ مفید،ج۲، ص۹۱

وقعة الطف، ص ۱۹۸