آموزش خشت زنی کودکان ابرکوهی در روز کودک و میراث فرهنگی



هم زمان با هفته ملی کودک و روز کودک و میراث فرهنگی، تعدادی از دانشآموزان ابرکوهی در کنار یخچال خشتی این شهر با نحوه تهیه خشت به عنوان یکی از مصالح اصلی ساختمان سازی در روزگاران قدیم آشنا شدند.

به گزارش ایسنا، ۸۰ دانشآموز ابرکوهی هم زمان با هفته ملی کودک در این شهر تاریخی که آثار و ابنیه بسیار کهن و ساخته شده از خشت و گل دارد، در قالب برنامهای متفاوت و در راستای پیوندی نو با میراث و تمدن کهن خود، با مراحل تهیه خشت خام آشنا شدند.

استاد «غلامحسین امیدوارپناه» یکی از معدود اساتید حرفه ای کار خشت زنی در ابرکوه با همکاری تعدادی از نیروهای امانی میراث فرهنگی شهرستان در قالب این برنامه به دانش آموزان و تعداد ۴۰ نفر از گردشگران چینی در این زمینه آموزشهایی را ارائه کرد.

وی به آنها آموزش داد که خشت در قدیم یکی از مصالح اصلی ساختمانسازی بوده و غالبا به شکل مربع و با استفاده از گل و قالب تهیه می شده است.

امیدوارپناه که هم اکنون ۶۵ ساله است، خشت زنی را از پدر خود آموخته و حدود ۵۰ سال است خشت مورد نیاز ساخت بناهای گلی و همچنین مرمت و بازسازی قلعه ها، سقف و دیوار خانه های قدیمی را در کنار سایر افراد مشغول در این حرفه، تأمین می کند.

وی که دستانش خالق خشت هایی از جنس تاریخ و هویت میراثی ابرکوه است، هم اکنون در کارگاهی که در روستای احمدآباد واقع شده، در کنار کشاورزی به تولید خشت نیز مشغول است و چون می تواند در یک روز تعداد هزار قطعه خشت بزند، به عنوان استاد حرفه ای این شغل مطرح است.

امیدوارپناه که فقط خشت خام تولید می کند، در گفتوگو با ایسنا می گوید:، خشت پخته شده و حرارت دیده در ابرکوه تنها برای تزئین دیوارها، پنجره ها و پرچین ها استفاده می شود و برای ساخت سازه های خشتی، همین خشت خام مورد استفاده قرار می گرفته است.

وی خاطرنشان میکند: مراحل تهیه خشت به این صورت است که ابتدا گل را با مقداری آب مخلوط کرده و آن قدر این دو ماده را با هم مخلوط میکنند که از حالت رقیق بودن خارج شود و بتوان آن را در قالب قرار داد، البته وقتی گل آماده شد، مقداری آب نیز به دیواره های قالب می زنند تا گل به آن نچسبد.

امیدوارپناه ادامه میدهد: قالب را روی زمین گذاشته و گل را در آن می ریزند و با کف دست شروع به صاف و یکدست کردن آن می کنند به طوری که گل کاملا شکل قالب را به خود میگیرد. سپس قالب را برمی دارند به طوری که گل ها که اکنون شکل مربعی به خود گرفته بر زمین بماند.

این استاد خشتزنی بر نظم و ترتیب قرار گرفتن خشت ها در کنار یکدیگر تأکید و اضافه میکند: کار قالب زنی که تمام شد، خشت ها به مدت ۲ روز در آفتاب می ماند تا نم اولیه از آن گرفته شود و بتوان آن را جابجا کرد.

به گفته وی، برای این که همه سطوح خشت به صورت یکنواخت خشک شود، آن ها را به صورت ایستاده و با حالت مارپیچ یا زیگزاک کنار هم قرار می دهیم.

وی اضافه میکند: یک یا دو روز بعد و در صورت خشک شدن کامل خشت ها می توان آن ها را از فضای باز به انبار منتقل کرد.

امیدوارپناه در پایان یادآور میشود: البته امروزه با تغییر نوع مصالح ساختمانی، خشت بیشتر برای مرمت ابنیه قدیمی که بنای اولیه آن با خشت و گل بوده است، استفاده می شود.

این نکته حائز اهمیت است که تمام بناهای تاریخی و معروف شهرستان ابرکوه که همچنان پس از گذشت سالیان دراز، از خطر تخریب مصون مانده، از خشت ساخته شده و علت این ماندگاری، عدم وجود رطوبت در زمین های خشک و کویری ابرکوه است که ابنیه را با قدمتی بسیار، با قامتی استوار در خود جای نگه داشته است.

یادآور میشود؛ اعضای کانون پرورش فکری شماره ۲ ابرکوه، پس از آموزش تئوری توسط این استاد خشت زن، خود نیز دست به کار شده و شروع به تهیه خشت کردند و مقرر شد که خشت های آماده شده توسط کودکان به صورت دیواری نمادین در کنار اثر باشکوه یخچال خشتی ابرکوه نگهداری شود.

انتهای پیام
گفتگو با هوش مصنوعی

💬 سلام! می‌خوای درباره‌ی «آموزش خشت زنی کودکان ابرکوهی در روز کودک و میراث فرهنگی» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.