به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، «رسالة الحقوق» حدیثی از امام سجاد علیه السلام درباره پنجاه حقی است که انسان بر عهده دارد؛ همچون حق خدا، پیشوایان، اعضای بدن، خویشاوندان و اعمالی مانند نماز، روزه، حج، قربانی و صدقه. حدیث پژوهان این حدیث را به جهت اعتبار راویان و منابع حدیثی اش معتبر می دانند. ترجمه های فارسی (متعدد)، انگلیسی، فرانسوی، اردو و هندی از این رساله منتشر و شرح های بسیاری بر آن نوشته شده است. نکته ای که لازم است به آن اشاره شود، این است که هرچند نام این حدیث «رساله حقوق» نامید شده، اما منشوری اخلاقی در حوزه فردی و اجتماعی نیز شمرده می شود.

امام سجاد علیه السلام در قسمتی از فراز این دعا به حقی که مرد نسبت به زن بر عهده دارد، اشاره کرده، می فرماید

«و اما حق زیر دست زناشویی تو که همسر تو است، اینست که بدانی خدا او را آرامش جان و راحت باش توان و انیس و نگهدار تو کرده و نیز هر کدام از شما زن و شوهر باید به نعمت وجود همسرش حمد کند و بداند که این نعمت خدا است که به او داده و لازمست که با نعمت خدا خوشرفتاری کند و آن را گرامی دارد و با او بسازد و اگر چه حق تو بر عهده او سخت تر و فرمان پذیری از تو در آنچه دوست می داری و ناپسند می شماری تا جایی که گناه نباشد، بر او لازم تر است، اما زن نیز حق مهرورزی و همدمی دارد و حق دارد که آرامشش در برآوردن لذتی که در انجامش ناگزیر است، فراهم شود و لا قوة إلا بالله؛ و أما حق رعیتک بملک النکاح فأن تعلم أن الله جعلها سکنا و مستراحا و أنسا و واقیة و کذلک کل أحد منکما یجب أن یحمد الله علی صاحبه و یعلم أن ذلک نعمة منه علیه و وجب أن یحسن صحبة نعمة الله و یکرمها و یرفق بها و إن کان حقک علیها أغلظ و طاعتک لها ألزم فیما أحببت و کرهت ما لم تکن معصیة فإن لها حق الرحمة و المؤانسة و موضع السکون إلیها قضاء اللذة التی لا بد من قضائها و ذلک عظیم و لا قوة إلا بالله.»

امام در ابتدای این فراز از حدیث، ۴ ویژگی خدا دادی را برای زن بر می شمرند: «سکنا و مستراحا و أنسا و واقیة»؛ یعنی آرامش، راحتی، انیس و واقیه و نگاهدار مرد. واقیه از مصدر «وقی» به معنای نگه داشته است. تقوا از این ریشه است. گفته اند واقیه یعنی «فلانی را از رنج و ناملایمات محفوظ نگه داشت.» (فرهنگ ابجدی ص۹۹۲) پس «واقیه» بودن زن یعنی مرد را دربحبوحه ی ناملایمت زندگی و رنج و سختی های اقتصادی و … نگهداری کند؛ چرا که ماهیت زن، ایجاد مهر و محبت در فضای خانه است، چرا که خداوند او را مظهر رحمانیت خویش قرار داده است.

امام سجاد علیه السلام در ادامه می فرماید در چنین شرایطی هر دو باید خداوند را درباره وجود همسر حمد کنند و این نعمت را در عمل، با خوشرفتاری نسبت به همسر و تکریم او، ادا و با او مدارا کند. بعد امام تأکید دارند با وجود آنکه حقی که زن باید در قبال همسر ادا کند، سنگین تر است، اما این مسئله سبب خشم و دوری نسبت به او نشود بلکه باید در نهایت رحمت و همدمی و مؤانست با او برخورد و زمینه های لذات او فراهم شود.

انتهای پیام/