نظریات و رهنمودهای حضرت امام جعفر صادق سلام الله علیه در رابطه با مسائل علوم انسانی


صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: مَنْ بَدَءَ بِكَلامٍ قَبْلَ سَلامٍ فَلاتُجيبُوهُ. [تحف العقول/ 245]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: کسی که قبل از سلام سخن گوید، بـه او اعتـنا نکنـید.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۱



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: صَلاحُ حالِ التَّعايُشِ وَالتَّعاشُرِ مِلْ ءُ مِكْيالٍ ثُلْثـاهُ فِطْنَةٌ وَثُلْثـُهُ تَغـافُلٌ. [تحف العقول/ 376]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: اصلاح زندگانی فردی و معاشرت اجتماعی پیمانه پری است که دو سومش زیرکی و یک سـومش چشم پـوشی است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۲



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِذا صَلُحَ اَمْرُدُنْياكَ فَاتَّهِمْ دينَكَ. [تحف العقول/ 377.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: هر گاه کار دنیایت به سامان شد، دینت را متهـم سـاز. (مواظب باش دینت آسیب ندیده باشد.)



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۳



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: لاتَنْظُرُوا في عُيُوبِ النّاسِ كَالْأرْبابِ وَانْظُرُوا في عُيُوبِكُمْ كَهَيْئَةِ الْعَبـْدِ. [تحف العقول/ 295.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: ارباب گونه به عیوب دیگران ننگرید، بـلکه چـون بنـده ای متـواضع، عیب های خود را وارسی کنید.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۴



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: ثَلاثٌ مَنْ كُنَّ فيهِ فَهُوَ مُنافِقٌ وَاِنْ صامَ وَصَلّی: مَنْ اِذا حَدَّثَ كَذِبَ وَاِذا وَعَدَ اَخْلَفَ وَ اِذَا ائْتـُمِنَ خـانَ. [تحف العقول/ 229.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: سه خصلت عـلامت نفاق اسـت، گر چه صاحبش اهل نماز و روزه باشد: دروغگویی، خلف وعده و خیانت در امانت.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۵



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِزالَةُ الْجِـبالِ اَهـْوَنُ مِنْ اِزالَةِ قَلْبٍ عَنْ مَوْضِعِهِ. [تحف العقول/ 240.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: کوه کندن از دل کندن آسانتر است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۶



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِيّاكُمْ اَنْ يَحْـسُدَ بَعْضُكُمْ بَعْضا فَاِنَّ الْكُفْرَ اَصْلُهُ الْحَـسَدُ. [اعيان الشيعه ج 1 /673]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: مبـادا با یکدیـگر حسـد ورزیـد، زیرا کفر و بی دینی از حسد بر می خیزد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۷



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اَرْبَعَةُ اَشْيـاءٍ اَلْقَليـلُ مِنْها كَثيرٌ: الَنّارُ وَالْعَداوَةُ وَالْفَقْرُ وَالْمَرَضُ. [اعيان الشيعه ج 1 /674.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: چهار چیز است که اندک آن هم بسیار است: آتـش، دشـمنی، فـقر و بیـماری.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۸



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: مَنْ كَشَفَ حِجابَ غَيْرِهِ اِنْكَشَفَتْ عَوْراتُ بَيْتِـهِ. [اعيان الشيعه ج 1 /674.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: هـر که پـرده دری کنـد، اسرار و عیوب خانه خودش آشکار می شود.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۰۹



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: إخْتَبِرُوا إخْوانَكُمْ بِخَصْلَتَينِ: فَإنْ كانَتا فيهِمْ وَإلاّ فَأعْزُبْ ثُمَّ اَعْزُبْ ثُمَّ أعْزُبْ: ألْمُحافَظَةُ عَلَی الصَّلَواتِ فی مَواقيتِها وَالبِرُّ بِالإخْوانِ فِی العُسْرِ وَاليُسْرِ. [وسائل الشيعه ج8، ص503]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: برادران خود را با دو صفت امتحان کنید، که اگر آن دو صفت را داشتند به دوستی و رفاقت خود با آنها ادامه دهید وگرنه از آنان دوری کنید ، دوری کنید، دوری کنید: ۱ ـ مراقبت بر نماز اول وقت. ۲ ـ نیکی به برادران چه در سختی وتنگدستی، چه درهنگام آسایش وگشایش .



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۰



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: يَابْنَ جُنْدَب! ... حَقٌّ عَلی كُلِّ مُسلِمٍ يَعرِفُنا اَن يُعرِضَ عَمَلَهُ فی كُلِّ يَومٍ وَلَيلَةٍ عَلی نَفْسِهِ فَيَكُونَ مُحاسِبَ نَفْسِهِ فَإنْ رَأی حَسَنَةً استَزادَ مِنها وَإنْ رَای سَيِّئَةً استَغفَرَ مِنها لِئَلاّ يَخزِیَ يَومَ القِيامَةِ. [تحف العقول ص311.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: ای پسر جندب … سزاوار است هر مسلمانی که مارا می شناسد، کردارش را در هر شبانه روز بر خودش عرضه کند و خود را حسابرسی نماید، اگر خوبی دید برآن بیفزاید و اگر گناه دید، از آن آمرزش بخواهد تا در روز قیامت رسوا نشود .



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۱



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِنَّ العَبدَ المُؤمِنَ الفَقيرَ لَيَقوُلُ : يارَبِّ ارزُقنی حَتیّ أفعَلَ كَذا وَ كَذا مِن البِرِّ وَ وُجُوهِ الخَيرِ، فَاذا عَلِمَ اللّه ُ عَزَّوَجَلَّ ذلِكَ مِنهُ بِصِدقِ نِيَّةٍ كَتَبَ اللّه ُ لَهُ مِنَ الأجرِ مِثلَ ما يَكتُبُ لَهُ لَو عَمِلَهُ، اِنَ اللّه َ واسِعٌ كَريمٌ. [اصول كافی ج3، ص 135]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: بنده مؤمن فقیر می گوید: پروردگارا ثروتی روزی ام کن تا در راه خیر واحسان چنین و چنان کنم .و چون خداوند به راستی نیتش پی می برد ، برای او همان اجر وپاداش را می نویسد که اگر انجام می داد می نوشت. همانا خداوند وسعت بخش وکریم است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۲



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِنَّما خُلِّدَ أهلُ النّارِ فِی النّارِ ِلأَنَّ نِيّاتِهِم كانَتْ فِی الدُّنيا أنْ لَو خُلِّدُوا فيها أن يَعصُوااللّه َ أبَداً ؛ وَإنَّما خُلِّدَ أهلُ الجَنَّة ِ فِی الجَنَّة ِ لاِ?نَّ نِيّاتِهِم كانَتْ فِی الدُّنيا أن لَو بَقَوا فيها أن يُطيعُوااللّه َ أبَداً ؛ فَبِالنِّياتِ خُلِّدَ هؤُلاءِ وَ هؤُلاءِ. ثُمَّ تَلا قَولَهُ تَعالی : «قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلی شاكِلَتِهِ» قالَ: عَلی نِيَّتِهِ. [اصول كافی ج3، ص 135 و 136]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: اهل دوزخ از این رو در دوزخ برای همیشه می مانند که قصد داشتند، اگر در دنیا جاودان ماندند، همیشه نافرمانی خدا کنند و اهل بهشت از این رو در بهشت جاودانند که نیت داشتند اگر در دنیا باقی بمانند همیشه در اطاعت خدا باشند؛ پس این دسته و آن دسته به سبب نیت خود (در بهشت یا جهنم) جاودانی شدند. سپس این آیه را تلاوت فرمود: « بگو هرکس برابر برنامه خود عمل می کند»، یعنی برابر نیت خویش .



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۳



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: مَكتُوبٌ فِی التَّوراةِ: نُحنا لَكُم فَلَم تَبكُوا، وَشَوَّقناكُم فَلَم تُشاقُوا. أعلِمِ القَتّالينَ أنَّ لِلّهِ سَيفاً لايَنامُ وَ هُوَ جَهَنَّمُ. أبناءُ الاربَعينَ أوفُوا لِلحِسابِ، أبناءُ الخَمسينَ زَرعٌ قَد دَنا حَصادُهُ، أبناءُ السِّتينَ ماذا قَدَّمتُم وَ ماذا أخَّرتُم ؟ أبناءُ السَّبعينَ عُدُّوا أنفُسَكُم فِی المَوتی، أبناءُ الثَّمانينَ تُكتَبُ لَكُمُ الحَسَناتُ وَ لا تُكتَبُ عَلَيكُمُ السَّيِّئاتُ ، أبناءُ التِّسعينَ أنتُم اُسَراءُاللّه ِ فی أرضِهِ ثُمَّ يَقُولُ: ما يَقُولُ كَريمٌ أسَرَ رَجُلاً؟ ماذا يَصنَعُ بِهِ؟ قُلتُ: يُطعِمُهُ وَ يُسقيهِ وَ يَفعَلُ بِهِ . فَقالَ: فَما تَرَی اللّه َ صانِعاً بِأسيرِهِ ؟ [موسوعة الامام الصادق عليه السلام ج11 ص17 به نقل از روضه الواعظين ص490]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: در تورات چنین آمده است: برایتان نوحه سرایی کردیم، اما نگریستید، تشویقتان کردیم اما به شوق نیامدید. (ای پیامبر) به خونریزان بفهمان که خدای را شمشیری است که آرامش ندارد وآن جهنم است . پس ای چهل ساله ها آماده حساب باشید، پنجاه ساله ها شما کاشته ای هستید که زمان برداشتش نزدیک است . شصت ساله ها! چه پیش فرستاده اید وچه به جای نهاده اید ؟ هفتاد ساله ها! خود را جزء رفتگان به حساب آرید، هشتاد ساله ها! فقط برایتان حسنه می نویسند و گناه برایتان نوشته نمی شود، نود ساله ها! شما اسیران خدا در زمینید، سپس می گوید: بخشنده ای که مردی را اسیر کرده چه می گوید؟ وبا اسیر خود چه می کند؟ راوی می گویـد: عرض کردم او را نان و آب می دهد و از او کار می کشد؟. امـام فرمـود: بنا بر این می خواهی رفتار خـدا با اسیرش چگونه باشد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۴



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: ألا بَشِّرِ المَشّائينَ فِی الظُلُماتِ إلَی المَساجِدِ بِالنُّورِ السّاطِعِ يَومَ القِيامَةِ . [ثواب الاعمال، ص45 ح 1.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: هان، بشارت ده آنانی را که در تاریکی ها به سوی مساجد می روند، به نور درخشانی که در روز واپسین بر آنان پرتو افکن خواهد بود.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۵



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات لَما ذَكَرَ رَجُلٌ عَنْدَهُ الأغْنِياءَ وَ وَقَعَ فيهِمْ، قالَ عليه السلام: اُسكُتْ فَإنَّ الغَنِیَّ إذا كانَ وَصُولاً لِرَحِمِهِ بارّاً بِإخْوانِهِ، اَضْعَفَ اللّه ُ لَهُ الأجرَ ضِعفَينِ لِأَنَ اللّه َ يَقُولُ: «وَ ما اَمُوالُكُمْ وَ لا أوُلادُكُمْ...» ألايَة. [علل الشرايع، 604 ـ 73.]



هنگامی که مردی نزد امام صادق علیه السلام از ثروتمندان بدگویی کرد، امام صادق علیه السلام فرمود: ساکت باش! ثروتمند اگر همیشه صله رحم کند و نسبت به برادرانش نیکی کند، خداوند دوبرابر به او پاداش خواهد داد، زیرا خداوند می گوید: « هرگز اموال واولادتان چیزی نیست که شما را به درگاه ما نزدیک سازد، مگر آنکه با ایمان و عمل صالح، کسی مقرب شود وآنانند که پاداش اعمال صالحشان دوچندان است و در غرفه های بهشت ایمن و آسوده خاطرند.»سوره سبأ، آیه ۳۷.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۶



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: لَستُ اُحِبُّ أنْ أرَی الشّابَّ مِنْكُمْ اِلاّغادِياً فی حالَيْنِ: إمّا عالِماً أوْ مُتَعَلِّماً، فَإنْ لَمْ يَفْعَلْ فَرَّطَ، فَإنْ فَرَّطَ ضَيَّعَ، فَإنْ ضَيَّعَ أثِمَ، وَإنْ اَثِمَ سَكَنَ النّارَ وَالَّذی بَعَثَ مَحُمَّداً بِالحَقِّ. [امالی طوسی، 303 ـ 604.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: هیچ دوست ندارم جوانی از شما را ببینم مگر در یکی از این دو حالت: یا دانا باشد و یا در حال آموختن، و اگر چنین نباشد، کوتاهی کرده است، و اگر تفریط کند، تباه کرده است، و اگر تباه کند، گناه کرده، و اگر گناه کند، به خدایی که محمد صلی الله علیه و آله را به حق مبعوث کرده قسم، که این جوان در آتش ماندگار خواهد شد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۷



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات عَنْ عَبْدالْمؤمن الانصاری قالَ: قُلتُ لأبِی عَبْدِاللّه عليه السلاماِنَّ قَوماً يَروُونَ اَنَّ رَسُولَ اللّه صلي الله عليه و آله قالَ: اختِلافُ اُمَّتی رَحَمَةٌ. فَقالَ عليه السلام: صَدَقُوا. فَقُلتُ: اِنْ كانَ اختِلافُهُمْ رَحَمَةً فَاجتِماعُهُم عَذابٌ؟ قالَ عليه السلام: لِيْسَ حَيْثُ تَذهَبُ وَذَهَبُوا، اِنّما اَراد قَولَ اللّه ِ عَزَّوَجلَّ: «فَلَوْلاَ نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِيالدِّينِ وَلِيُنذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ» فَأمَرَهُمْ أنْ يَنَفِرُواإلی رَسُولِ اللّه ِ صلي الله عليه و آله، وَيَختَلِفُوا اِليَهِ فَيَتَعَلَّمُوا ثَّمْ يَرْجِعُوا اِلی قَومِهِم فَيُعَلِّمُوهُمْ، إنَّما اَراد اختِلافَهُمْ مِنْ البُلدان لااختِلافاً فیدين اللّه ِ إنَّمَا الدّينُ واحِدٌ. [موسوعة الامام الصادق(ع)، ج 4، ص 66،بنقل ازالاحتجاج ص355.]



عبدالمؤمن انصاری می گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم گروهی از پیامبر نقل می کنند که آن حضرت فرموده اختلاف امت من رحمت است. امام صادق علیه السلامفرمود: راست گفته اند. انصاری می گوید، عرض کردم: اگر اختلافشان رحمت است پس با هم بودنشان عذاب است؟ امام صادق علیه السلامفرمود: نه چنین است که تو می پنداری وآنان پنداشته اند. پیامبر صلی الله علیه و آله این آیه را در نظر داشته است که «چرا از هر گروهی عده ای نمی کوچند تا دانای در دین شوند و سپس به سوی قوم خود بازگشته وآنها را [از آتش] بیم دهند.» پس پیامبر صلی الله علیه و آله مسلمانان را امر کرد که برای یادگیری دین به سویش بیایند وسپس به سوی قوم خود رهسپار شوند وآنان را آموزش دهند؛ پس پیامبر صلی الله علیه و آله رفت و آمد در شهرها را اراده کرده نه اختلاف در دین خدا را ؛ دین خدا یکی بیش نیست.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۸



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: مَنْ طَلَبَ ثَلاثَةً بِغَيْرِحَقٍّ حَرُمَ ثَلاثَةً بِحَقٍّ: مَنْ طَلَبَ الدُّنيا بِغَيْرِحَقٍّ حَرُمَ الاخِرَةَ بِحَقٍّ؛ وَمَنْ طَلَبَ الرِّآسَةَ بِغَيْرِحَقٍّ حَرُمَ الطّاعَهَ لَهُ بِحَقٍّ؛ وَ مَنْ طَلَبَ المال بِغَيْرِحَقٍّ حَرُمَ بَقاؤُهُ لَهُ بِحَقٍّ. [تحف العقول، ص 335.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: هر که سه چیز را بناحق بخواهد، از سه چیز دیگر بحق محروم می گردد: هر که دنیا را به بناحق بخواهد از آخرت حقیقتا محروم می گردد؛ و هر که بناحق ریاست طلبی کند از اطاعت زیردستان بحق محروم می شود؛ و هر که بناحق مالی را بخواهد، از ماندگار بودن آن مال بحق محروم می شود.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۱۹



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: ما ضَعُفَ بَدَنٌ عَمّا قَوِيَتْ عَلَيْهِ النِّيَّةُ. [وسائل الشيعه، ج 1، باب استحباب نية الخير.]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: در موردی که نیت و اراده آدمی قوی باشد، بـدن دچـار ضعـف و ناتـوانی نمی گـردد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۰



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِنَّ أَولِياءَ اللّه ُ لَم يَزالُوا مُستَضعَفينَ قَليلينَ مُنـذُ خـَلَقَ اللّه ُ آدَمَ. [بحار الأنوار، ج 68 ص 154]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: اولیاء خدا، از زمانی که خداوند آدم را آفرید، همواره در ضعف و اقلیت بوده اند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۱



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِنَّ اللّه َ جَعَلَ وَلِيَّهُ فِی الدُّنيا غَرَضاً لِعَدُوِّهِ. [بحارالانوار، ج 68 ص 221]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: خــداوند در دنیا دوست خود را، آماج دشمن خویش قرار داده است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۲



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: عَلَيكَ بِالسَّخاءِ وَ حُسْنِ الخُلقِ فَإنَّهُما يَزينانِ الرَّجُلَ كَما تَزينُ الواسِطَةُ الْقِلادَةَ. [ميزان الحكمه ص 2300 ح 8010 به نقل از بحار ج 71 ص 391]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: بر تو باد بخشندگی و خوشخویی، زیرا همان گونه که گوهر درشت وسط گردنبند، سبب زیبایی آن است، این دو خصلت نیز مایه زینت و زیور مردند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۳



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِتَّقُوا عَلی دينِكُم فَاحْجُبُوهُ بِالتَّقِيَّةِ؛ فَاِنَّهُ لا ايمانَ لِمَن لا تَقِيَّةَ لَهُ، اِنَّما اَنتُم فِی النّاسِ كَالنَّحْلِ فِی الطَّيرِ، لَو اَنَّ الطَّيرَ تَعلَمُ ما فی أجْوافِ النَّحلِ، ما بَقِیَ مِنها شَیْ ءٌ اِلا أَكَلَتْهُ. [ميزان الحكمه ج 14 ح 22494 ص 7046 به نقل از كافی ج 2 ص 218]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: نگران دین خود باشید و آن را با تقیه پوشیده نگهدارید، زیرا کسی که تقیه ندارد، ایمان ندارد. شما در میان مردم مانند زنبوران عسل در میان پرندگان هستید. اگر پرندگان بدانند که درون زنبور عسل چیست، همه آنها را می خورند و چیزی باقی نمی گذارند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۴



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: مَنْ تَوَلّی أمْراً مِن اُمُورِالنّاسِ فَعَدَلَ وَ فَتَحَ بابَهُ وَ رَفَعَ شَرَّهُ وَ َنَظَرَ فی اُمُورِ النّاسِ كانَ حَقّاً عَلَی اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ أَن يُؤَمِّنَ رَوْعَتَهُ يَومَ القِيامَةِ وَ يُدْخِلَهُ الجَنَّةَ. [ميزان الحكمه ح 2773 ص 7122 به نقل از بحار ج 75 ص 340]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: هرکس زمام امری از امور مردم را به دست گیرد و عدالت پیشه کند و در خانه خود را به روی مردم بگشاید وشر نرساند وبه امور مردم رسیدگی کند، برخدای عزوجل است که در روز قیامت او را از ترس وهراس ایمن گرداند و به بهشتش برد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۵



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات عِندَ ما سَأَلَهُ عليه السلام أَبُوبَصيرٍ عَنِ الرُّوحِ عِندَ النَّومِ أخارِجٌ مِنَ البَدَنِ؟ قالَ عليه السلام: لا يا أبابَصيرُ، فَاِنَّ الرُّوحَ اِذا فارَقَتِ البَدَنَ لَمْ تَعُدْ اِلَيهِ، غَيْرَ أَنَّها عَينُ الشَّمسِ مَركُوزَةً فِی السَّماءِ فِی كَبِدِها وَ شعاعُها فِی الّدنيا. [ميزان الحكمه ص 2158 ح 7505 به نقل از بحار ج 61 ص 43 ح 19]



ابوبصیر از امام صادق علیه السلام پرسید: آیا هنگام خواب روح از بدن خارج می شود؟ حضرت فرمودند: نه!ای ابابصیر، روح اگر از بدن جدا شود، دیگر به آن باز نمی گردد، اما روح چون خورشید است که در وسط آسمان جای دارد، اما پرتو آن همه جا را فرامی گیرد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۶



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: اِنّا اَهْلَ بَيْتٍ مُرُوَّتُنا العَفوُ عَمَّنْ ظَلَمَنا. [ميزان الحكمه ص 3834 به نقل از امالی صدوق ص 238 ح 7]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: مـا خانـدانی هستـیم که مـردانگی مـا گذشت از کسی است که به ما ستم کرده است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۷



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: إذا رَقَّ العِرْضُ استَصْعَبَ جَمْعُهُ. [ميزان الحكمه ص 3550 ح 12154 به نقل از اعلام الدين ص 303]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: هرگاه آبـرو بـریزد، جمع آوری و (جبران) آن دشوار است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۸



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات لَمّا ذَكَرَ لَهُ مُفَضَّلُ بْنُ قَيْسٍ بَعضَ حالِهِ قالَ عليه السلام: يا جارِيَةُ هاتِ ذلِكَ الْكيسَ، هذِهِ أَرْبَعْمِائةَ دينارٍ وَصَلَنی بَها أَبُوجَعفَرٍ، فَخُذْها وَ تَفَرَّجْ بِها. قالَ فَقُلتُ لا وَاللّه ِ جُعِلتُ فَداكَ ما هذا دَهری وَلكن اَحْبَبْتُ أَن تَدعُوَ اللّه َ عَزَّوَجَلَّ لی. قالَ فَقالَ: ای سَأَفعَلُ وَلكن اِيّاكَ أَن تُخبِرَ النّاسَ بِكُلِّ حالِكَ فَتَهُونَ عَلَيْهِمْ. [ميزان الحكمه ح 8098 ص 233 به نقل از كافی ج 4 ص 21 ح 7]



مفضل بن قیس مشکل مالی خود را برای امام صادق علیه السلامشرح داد. حضرت فرمود: ای کنیز آن همیان را بیاور. پس فرمود: این چهارصد دینار است که ابوجعفر (منصور دوانیقی) به من پیشکش کرده است، بردار و با آن به زندگی خود گشایشی بده. مفضل می گوید عرض کردم: فدایت شوم به خدا مقصودم این نبود بلکه دوست داشتم تا به درگاه خداوند برایم دعا کنید. مفضل می گوید: حضرت فرمود: این کار را خواهم کرد. اما مبادا مشکلات و گرفتاری های خود را به مردم بگویی که نزد آنها بی مقدار می شوی.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۲۹



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات عَن أَبی عَبدِاللّه َ عليه السلام قالَ: مَن رَوی عَلی مُؤمِنٍ رِوايَةً يُريدُ بِها شَيْنَهُ وَ هَدْمَ مُرُوَّتِهِ لِيَسقُطَ مِن أَعيُنِ النّاسِ، اَخَرَجَهُ اللّه ُ عَزَّوَجَلَّ مِن وِلايَتِهِ اِلی وِلايَةِ الشَّيطانِ. [ثواب الاعمال ص 547]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: هرکس چیزی را نقل کند و قصدش ظاهر ساختن عیب و بدی و ریختن آبروی مؤمنی باشد و بخواهد او را از دیده های مردم بیندازد و در انظار، سبک و بی ارزش کند، خداوند متعال او را از دوستی خود خارج و در دوستی شیطان وارد می کند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۰



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات عَن أَبی عَبدِاللّه ِ عليه السلام قالَ: لايَزال الْعَبْدُ المُؤمِنُ يُكتَبُ مُحسِناً مادامَ ساكِتاً، فَاِذا تَكَلَّمَ كُتِبَ مُحْسِناً أَو مُسيئاً. [ثواب الاعمال ص 364]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: بنده مؤمن تا خاموش است، نیکوکار نوشته می شود، وچون لب گشاید، نیکوکاریا بدکار نوشته خواهد شد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۱



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات ألاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام فی قَولِهِ تَعالی: قُوا اَنْفُسَكُمْ وَ أَهْليكُم ناراً لَمّا سَأَلَهُ أَبُوبَصيرٍ عَن وِقايَةِ الأَهلِ... قالَ عليه السلام: تَأْمُرُهُمْ بِما أَمَرَهُم اللّه ُ وَ تَنهاهُم عَمّا نَهاهُمُ اللّه ُ عَنْهُ فَاِنْ أَطاعُوكَ كُنْتَ قَدْ وَقَيتَهُم وَ إِنْ عَصَوكَ فَكُنتَ قَدْ قَضَيتَ ما عَلَيكَ. [ميزان الحكمه ص 3704 ح 12710 به نقل از تحف العقول ص 237]



امام صادق علیه السلام در پاسخ به ابوبصیر از آیه «خود و خانواده خود را از آتش … نگه دارید»، پرسید چگونه خانواده را باید از آتش نگه داشت؟ فرمود: آنها رابه انجام آن چه خدا فرمان داده است فرمان دهی و از آن چه خدا منعشان فرموده است، منع کنی. اگر از تو اطاعت کردند آنان را از آتش حفظ کرده ای و اگر نافرمانیت کردند تو وظیفه ات را انجام داده ای.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۲



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الاِمامُ الصّادِقُ عليه السلام: السُّجُودُ مُنتَهَی العِبادَةِ مِن بَنی آدَمَ. [ميزان الحكمه ص 2380 ح 8272]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: سـجـده، اوج عبادت بنی آدم است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۳



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات عَنْ جَعْفَرِ بنِ مُحمّد عليهماالسلام: بَيْنا رَسُولِ اللّه ِ صلي الله عليه و آله فی سَفَرٍ اِذا نَزَلَ فَسَجَدَ خَمْسَ سَجَداتٍ فَلَمّا رَكِبَ قالَ لَهُ بَعضُ اَصحابِهِ: رَأَيناك يا رَسُولَ اللّه ِ صَنَعْتَ مالَمْ تَكُنْ تَصْنَعُهُ: قالَ صلي الله عليه و آله: نَعَمْ أَتانی جَبْرَئيلُ عليه السلام فَبَشَّرَنی اَنَّ عَليّاً فی الَجنَّةِ فَسَجَدْتُ شُكْراً لِلّهِ تَعالی، فَلمّا رَفَعْتُ رَأسِی قالَ: وَ فاطمةُ فی الجَنَّةِ فَسَجَدْتُ شُكْراً لِلّهِ تَعالی، فَلمّا رَفَعْتُ رَأسی قالَ: وَ الحَسَنُ وَ الحُسَينُ سَيِّدا شبابِ أَهَل الجَنَّةِ، فَسَجَدْتُ شُكراً لِلّهِ تَعالی، فَلمّا رَفَعْتُ رَأسِی قالَ: وَ من يُحِبُّهُم فی الجَنَّةِ، فَسَجَدْتُ شُكْراً لِلّهِ تَعالی، فَلمّا رَفَعْتُ رَأسی قالَ: وَ مَنْ يُحِبُّ مَنْ يُحِبُّهُمْ فی الجَنَّةِ. [امالی شيخ مفيد، مجلس سوم ح 2 ص 32 و 33]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا در سفری از مرکب خود پیاده شد و پنج مرتبه به سجده افتاد، چون سوار مرکب شد یکی از یارانش عرض کرد: ما کاری از شما دیدیم که تاکنون چنان نکرده بودید؟! فرمود: آری جبرئیل علیه السلام نزد من آمد و مرا بشارت داد که علی علیه السلام اهل بهشت است. من بشکرانه این نعمت به پیشگاه خدا سجده آوردم، چون سر برداشتم گفت فاطمه هم اهل بهشت است. من بشکرانه آن نیز سجده آوردم. چون سر برداشتم گفت: حسن و حسین دو سرور جوانان بهشتی اند. بازهم بشکرانه آن سجده کردم. چون سر برداشتم گفت هرکس هم که ایشان را دوست بدارد نیز اهل بهشت است. من بشکرانه آن سجده کردم. چون سر برداشتم، گفت هرکس هم که دوست دوستان ایشان باشد، اهل بهشت است و من بشکرانه آن نیز سجده کردم.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۴



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات عَن أبی عَبدِاللّه جَعْفَر بن مُحَمَّد عليهماالسلام قالَ سَمِعتُهُ يَقُولُ: عَلَيْكُمْ بِالدُّعاءِ فَاِنَّكُمْ لاتَتَقَرَّبُونَ بِمِثْلِهِ وَ لاتَتْرُكُوا صَغيرَةً لِصِغَرِها أَنْ تَسأَلُوها فَإِنَّ صاحِبَ الصِّغارِ هُوَ صاحِبُ الكِبارِ. [امالی مفيد، مجلس دوم ح 9 ص 31]



سیف تمار گوید از امام صادق علیه السلام شنیدم که می فرمود: هیچگاه دست از دعا بر ندارید، که شما به هیچ وسیله ای بمانند آن به درگاه خدا نزدیکی پیدا نمی کنید، و هیچ گاه درخواست حاجتی را بخاطر کوچک بودنش رها نکنید، چرا که اختیاردار حاجات ناچیز همان اختیاردار حوائج بزرگ است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۵



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ ابُوعبداللّه عليه السلام: اِنَّ العَبْدَ إذا كَثُرَتْ ذُنُوبُهُ وَ لَمْ يكُنْ عِندَهُ مايُكَفِّرُها إبتـَلاهُ اللّه ُ تَعالی بِالحُزْنِ فَيُكَفِّرُ عَنهُ ذُنُوبَهُ. [امالی مفيد، مجلس سوم ح 7 ص 36]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: چون گناه بنده (مؤمنی) فراوان شود و عمل صالحی نداشته باشد که جبران آن گناهان کند، خـداوند او را به غـم و انـدوه گرفتار می سازد تا گناهانش را پاک کند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۶



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الامامُ الصّادِقُ عليه السلام فی وَصفِ الكامِلينَ مِنَ المُؤمِنين: هُمُ البَرَرَةُ بِالاِخْوانِ فی حالِ العُسرِ وَاليُسرِ، ألمُؤثِرُونَ عَلی أَنْفُسِهِم فی حالِ العُسرِ، كَذلِكَ وَصَفَهُمُ اللّه ُ فَقالَ: «وَيُؤثِرُونَ عَلی أَنْفُسِهِم وَلَوْ كانَ بِهِم خَصاصَةٌ.» [بحارالأنوار ج 67 ص 351 ح54]



امام صادق علیه السلام در وصف مؤمنان کامل می فرماید: آنان کسانی اند که در روزگار سختی وآسایش به برادران خود نیکی می کنند، در تنگدستی دیگران را بر خود ترجیح می دهند و خداوند در وصف ایشان فرموده است «و از خود گذشتگی می کنند، در حالی که خود بشدت به آن نیاز دارند.»



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۷



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات شُعَيبٌ: تَكاريْنا لأبي_'daَبدِاللّه عليه السلام قَوْما يَعْمَلُونَ في بُستانٍ لَهُ وَكانَ اَجَلُهُمْ إلی العَصرِ فَلَمّا فَرَغُوا قالَ لِمُعَتَّبٍ: أَعطِهِمْ أُجُورَهُمْ قَبلَ أَنْ يَجُفَّ عَرَقُهُم. [اصول كافی ج 2 ص 289 ح 3]



شعیب می گوید: گروهی را اجیر کردیم که تا هنگام عصر در باغ امام صادق علیه السلام کار کنند. همین که کارشان تمام شد آن حضرت فرمود: مزد آنان را قبل ازآنکه عرقشان خشک شود، بپرداز.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۸



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الامامُ الصّادِقُ عليه السلام: يَعيشُ الناسُ بِاِحسانِهِم أَكثَرَمِمّا يَعيشُونَ بِأَعْمارِهِمْ وَ يَمُوتُونَ بِذُنُوبِهِم أَكثَرَ مِمّا يَمُوتُونَ بِآجالِهِم. [بحارالأنوار، ج 5 ص 140 ح7]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: مردم بیش از آنکه با عمر خود زندگی کنند، بـااحسـان و نیـکو کاری خـویش می زینـد، وبیش از آنکه به سبب فرارسیدن اجل خود بمیرند، براثر گنـاهان خـود می مـیرند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۳۹



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الامامُ الصّادِقُ عليه السلام: ثَلاثَةٌ لا تُعرَفُ إلاّ فی ثَلاثِ مَواطِنَ: لا يُعرَفُ الحَليمُ إلاّ عِندَ الغَضَبِ، وَ لاَ الشُّجاعُ إلاّ عِندَ الحَربِ، وَ لا أخٌ إلاّ عِندَ الحاجَةِ. [تحف العقول ص 329]



امـام صـادق علیه السلام فرمـود: سه کس را جز در سه جا نتوان شناخت: انسان بردبار را به هنگام خشم، شجـاع را بـه گاه نبرد، و برادر را به وقت نیاز.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « گهرهای صادقی » علیه السلام حدیث شماره : ۸۴



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: كانَ رَسُـولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله يَأكُلُ اَكْلَ الْعَـبْدِ وَ يَجْلِسُ جِلْسَةَ الْعَبْدِ وَ يَعْلَمُ أنَّهُ عَبْدٌ. [بحـار الانوار، ج 16،ص 262]



امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مانند بنده غذا می خورد و مانند بنده می نشست و می دانست که بنده است . از بهترین صفات انسان، تواضع و مردمی زیستن است. تواضع در گفتار و کردار و نشست و برخاست هرکس آشکار می شود. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله با همه عظمت و شخصیت، خود را بنده خدا می دانست و کوچکترین نشانه ای از تکبر و غرور در آن حضرت نبود و این تواضع و ساده زیستی و دوری از تجمل و تکلف در همه ابعاد زندگی او آشکار بود.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۰۱



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: ما صافَحَ رَسُولُ اللّه صلي الله عليه و آله رَجُلاً قَطُّ فَنَزَعَ يَدَهُ حَتّی يَـكُونَ هُوَ الَّـذی يَنْـزِعُ يَدَهُ منْهُ. [بحـار الانوار، ج 16،ص 269]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله هرگز با کسی دست نداد که دستش را عقب بکشد مگر آن که طرف مقابل دست خود را عقب ببرد. مصافحه و دست دادن، یکی از آداب معاشرت در اسلام است که نشانه صمیمیت و دوستی است و سبب افزایش محبت می شود. بعضی ها وقتی به کسی علاقه نداشته باشند، یا دست نمی دهند، یا دست خود را زود عقب می کشند و برخوردی سرد از خود نشان می دهند. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله برای اینکه طرف مقابل، احساس بی مهری نکند، آن قدر دست خود را در دست طرف مقابل نگه می داشت تا او دست خود را عقب بکشد و اینگونه آن حضرت، به افراد دیگر ابراز محبت می کرد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۱۱



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قـالَ الصّـادِقُ عليه السلام: مازالَ طَعامُ رَسُولِ اللّهِ صلي الله عليه و آله الشَّعيرَ حَتّی قَبَـضَهُ اللّهُ اِلَـيْهِ. [سُنَنُ النَّبی،ص 49]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله تا روز وفات خود، همواره طعامش نان جو بود. دنیا برای آخرت گرایان، آخوری نیست که بخورند و بچرند و همواره در پی شکمبارگی باشند. رسول خدا صلی الله علیه و آله اهل قناعت و ساده زیستی بود و نان و خوراک او نان جو بود که در آن زمان غذای ساده به شمار می رفت. کسی که بر تمایلات نفسانی خود مسلط و از اسارت شکم آزاد باشد و با قناعت زندگی کند، همیشه عزیز است و کسی که اسیر شکم و غذا باشد، تن به هر ذلت و حقارت می دهد تا به نوایی برسد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۱۴



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قـالَ الصّـادِقُ عليه السلام: كانَ رَسُولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله يُداعِبُ وَ لايَقُـولُ اِلاّحَـقّـا. [بحـار الانوار، ج 16،ص 244]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله شوخی و مزاح می کرد، ولی جز حق چیزی نمی گفت. اسلام، دین نشاط و شادابی است و از نشانه های خوش اخلاقی مؤمن آن است که اهل مزاح و شوخی باشد و با مزاح و مداعبه، دیگران را شاد کند. در روایات اسلامی شاد کردن دیگران و «ادخال سرور در قلب مؤمن» کاری پسندیده و مطلوب به شمار آمده است. در عین حال باید مراعات کرد تا از حد نگذرد و به دروغ و طعنه و استهزای مؤمن و تحقیر و توهین دیگران نیانجامد. آری، شوخی و مزاح خوب است، تا وقتی که از مرز حق فراتر نرود و به دروغ و هتاکی نرسد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۱۵



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قـالَ الصّـادِقُ عليه السلام: كانَ رَسُولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله اِذا اَكَلَ مَعَ الْقَوْمِ طَعاما كانَ اَوّلَ مَنْ يَضَعُ يَدَهُ وَاخِرَ مَنْ يَرفَعُها لِيَأْكُلَ الْقَوْمُ. [سُنَنُ النَّبی،ص 166]



امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله هرگاه در جمع مردم غذا می خورد، اولین کسی بود که دست به غذا دراز می کرد و آخرین فردی بود که دست از غذا می کشید تا دیگران بخورند. مراعات حال دیگران در همه امور، نشانه نوعدوستی و ادب و همزیستی با دیگران است. در سفره های جمعی در حضور پیامبر، مردم به عنوان ادب، قبل از پیامبر دست به سوی غذا نمی بردند و پس از دست کشیدن پیامبر از غذا، به خوردن ادامه نمی دادند. رسول خدا صلی الله علیه و آله برای آنکه گرسنه ای بیش از حد منتظر نماند یا کسی سر سفره ای گرسنه نماند، اول از همه شروع می کرد و آخر از همه نیز از غذا دست می کشید، تا دیگران با فراغت خاطر بخورند و سیر شوند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۱۷



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قـالَ الصّـادِقُ عليه السلام: ما كَلَّمَ رَسُولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله الْعِبادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ، قـالَ رسُـولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله: اِنّا مَعـاشِرَ الاَْنْبِـياءِ اُمِرْنا اَنْ نُكَلّـِمَ النّاسَ عَلی قَدْرِ عُقُولِهِمْ. [سُنَنُ النَّبی،ص 57]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله، هرگز با مردم به اندازه عقل خود سخن نگفته و فرموده: ما پیامبران مأموریم که با مردم به اندازه عقل و فهمشان سخن بگوییم. ظرفیت ادراک مردم نسبت به حقایق دینی متفاوت است. یک معلم و مربی و مبلغ باید سطح فکر و درک مخاطبان را مراعات کند و در حد فهم آنان و ساده و روان حرف بزند. پیامبران الهی چون فرستادگان خدا به سوی همه مردم بودند، زبانشان آسان و همه فهم بود. رسول خدا صلی الله علیه و آله با آنکه عقل کل و داناترین افراد بود، ولی به اندازه سطح فکر و فهم مردم سخن می گفت. این شیوه، برای همه معلمان و مبلغان، رسانه ها و مطبوعات و تولید کنندگان برنامه های عمومی الگوست.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۱۸



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: كانَ رسُولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله يُقَسِّمُ لَحَظاتِهِ بَيْنَ اَصْحابِهِ فَيَـنْظُرُ اِلی ذا وَ يَـنْظُرُ اِلی ذا بِالسَّـوِيَّةِ. [اصول كافی ، ج 2، ص 671]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله، نگاههایش را بین اصحابش تقسیم می کرد و به این و آن یکسان نگاه می کرد. عدالت، خصلت همیشگی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در همه امور بود. اگر یک گوینده یا معلم یا واعظ، تنها به بعضی نگاه کند و به بقیه بی اعتنا باشد، حاضران احساس تبعیض می کنند و می رنجند. اگر یک قاضی هم به یکی از دو طرف دعوا توجه بیشتری کند، این نگاه تبعیض آمیز، اثر منفی می گذارد. رسول خدا صلی الله علیه و آلهحتی در نگاه به افراد حاضر در جلسات هم عدالت را رعایت می کرد و نگاه پر مهر خود را یکسان میان آنان تقسیم می نمود.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۱۹



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: اِنَّـهُ صلي الله عليه و آله كانَ يَسْـتاكُ فی كُلِّ مَرَّةٍ قامَ مِنْ نَوْمِهِ. [سُنَنُ النَّبی،ص 222]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله هر بار که از خواب بر می خاست، مسواک می زد. رعایت بهداشت بدن و نظافت دهان و دندان، از توصیه های مؤکد اسلام است. رهبران دینی ما در عمل، نشان می دادند که تا چه حد به این امور اهمیت می دهند. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله می فرمود: اگر بیم آن نبود که بر امتم سخت و مشقت باشد، مسواک را بر آنان واجب می ساختم. خود آن حضرت، روزی چند بار مسواک می زد و مسواک زدن هرگاه که از خواب بر می خاست، یکی از آن موارد بود. امت او هم شایسته است که در نظافت و بهداشت فردی و اجتماعی به او اقتدا کند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۲۲



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قـالَ الصّادِقُ عليه السلام: كانَ رَسُـولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله اَكْثَرَ ما يَجْلِسُ تِجاهَ الْقِبْلَةِ. [مـكارم الاخـلاق، ص 26]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسـول خدا صلی الله علیه و آله بیشتر اوقات، رو به طرف قبله می نشست. کعبه مقدس و مسجد الحرام، قبله گاه مسلمین و کانون توحید و یادگار حضرت ابراهیم و اسماعیل است. مسلمان در نماز و نیاز، به این جهت و سمت و سوی توحیدی توجه می کند و از فداکاری های موحدان عالم و پیروان قبله الهام می گیرد. مستحب است که انسان در حالت دعا، تلاوت قرآن، غذا خوردن، خوابیدن رو به قبله باشد. اگر رسول خدا صلی الله علیه و آلهدر نشستن به این نکته توجه داشت، برای درس دادن به ماست که جهتگیری توحیدی و الهی را در همه حالات داشته باشیم و خدا و قبله را از یاد نبریم.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۲۷



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قـالَ الصّـادِقُ عليه السلام: كانَ رَسُـولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله يَحْـمِدُ اللّهَ فیكُلِّ يَوْمٍ ثَلاثَ مِأَةٍ وَسِتّينَ مَرَّةً. [بحـار الانوار، ج 16،ص 257]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله هر روز سیصد و شصت بار خــدا را حـمد می کرد. حمد و ثنای الهی و شکر نعمت، در سایه معرفت انسان به صاحب نعمت و توجه به الطاف خداوندی است. هر که خداشناس تر و نعمت شناس تر باشد، بیشتر شکر خواهد کرد. شکر، هم حالت قلبی است، هم سپاس زبانی است و هم استفاده از نعمتها در راه خدا پسندانه است، اینکه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روزی ۳۶۰ بار خدا را شکر می کرد، به ما هم آموزش می دهد که بنده شاکر خدا باشیم. از دست و زبان که برآید کز عهده شکرش به در آید؟



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۳۴



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: كانَ رَسُولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله يُنْفِقُ عَلَی الطّيبِ اَكْثَرَ مِمّا يُنْفِـقُ عَلَی الطَّـعامِ. [بحـار الانوار، ج 16،ص 248]



امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله برای عطریات بیش از غــذا خرج می کرد. خوشبویی و استفاده از عطر و مواد خوشبو کننده بدن، لباس و محیط زندگی، هم نشاط و طراوت می آورد، هم عامل جذب و محبت است، هم بوهای بد را از بین می برد. در روایات است که عطر زدن و خوشبویی از شیوه پیامبران است. رسول خدا صلی الله علیه و آلهمظهر این آراستگی و جمال بود و بیش از آنکه خرج خوراک و طهام کند، خرج عطر و مواد خوشبو کننده می کرد و همیشه معطر بود. در سخنی به علی علیه السلامفرمود: هر چه در راه بوی خوش و عطر، خرج کنی اسراف نیست.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۳۷



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: ما اَكَلَ رَسُولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله مُتَّكِئا مُنْذُ بَعَثَهُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ نَبِيّا حَتّی قَبَضَهُ اللّهُ اِلَيْهِ، مُتَواضِعا لِلّهِ عَزَّوَجَلَّ. [بحـار الانوار، ج 16،ص 242]



امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آلههرگز از آغاز بعثت تا رحلت، در حال تکیه دادن غذا نخورد (آنگونه که رسم سلاطین بود) و این از روی تواضع در برابر خدا بود. رعایت ادب و فروتنی در غذا خوردن، از توصیه های اسلام است. یکی از جلوه های تواضع در شیوه غذا خوردن، نشستن متواضعانه است. متکبران و سلاطین، بر بساط و تخت خود لم می دهند و با تکبر خاصی غذا می خورند. رسول خدا صلی الله علیه و آله هرگز در حال تکیه دادن غذا نخورد. به طرف غذا خم می شد، روی زمین نشسته و غذا می خورد، دست چپ را به زمین تکیه می داد و با دست راست غذا می خورد و این ادب و عبودیت او را در پیشگاه خداوند نشان می دهد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره نبوی » صلی الله علیه و آله حدیث شماره : ۱۷۳۹



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات عَـنِ الصَّـادِق عليه السلام: وَاللّه ِ ما أَكَلَ عَلِیُّ بْنُ أَبی طالبٍ عليه السلام مِنَ الدُّنْيا حَراما قطُّ حَتّی مَضی لِسَبيلِهِ وَ ما عَرَضَ لَهُ أَمْرانِ كِلاهُما لِلّهِ رِضیً اِلاّ أَخَذَ بِأَشَدِّهِما عَلَيْهِ فی بَدَنِهِ ـ دينِـهِ ـ وَ مـا نَزَلَتْ بِرَسُـولِ اللّه ِ صلي الله عليه و آله نازِلَةٌ قَـطُّ اِلاّ دَعاهُ ثِقَةً بِهِ وَ ما أَطاقَ أَحَدٌ عَمَلَ رَسُولِ اللّه ِ صلي الله عليه و آلهمِنْ هذِهِ الأُمَّةِ غَيْـرُهُ وَ اِنْ كان لَيَعْمَلُ عَمَلَ رَجُلٍ كانَ وَجْهُهُ بَيْنَ الْجَنَّـةِ وَ النّارِ يَرْجُو ثَوابَ هذِهِ وَ يَخافُ عِقابَ هذِهِ. [الارشاد : 255]



حضرت صادق علیه السلام فرمود: به خدا سوگند علی بن ابی طالب علیه السلام تا روزی که از این دنیا رفت مال حرامی نخورد و هیچگاه بر سر دو راهی ـ که هر دو راه مورد خشنودی خدا باشد ـ قرار نگرفت مگر اینکه پر زحمت ترین آنها را برگزید و هر حادثه مهمی که برای پیامبر خدا پیش می آمد ـ به دلیل اعتمادی که به علی داشت ـ از او کمک می گرفت. و در میان این امت هیچ کس نتوانست همانند علی علیه السلام: راه پیامبر را ـ بی کم و کاست ـ طی کند و با این همه تلاش و کوشش همواره چون بیمناکان کار می کرد، چشمی به بهشت و چشم دیگر بر آتش داشت، از سویی امیدوار پاداش بهشت و از سوی دیگر هراسناک از کیفر آتش بود. امام علی علیه السلام پیشوایی رها از سلطه دنیا و هوای نفس بود و چون «اسیر نفس» نبود، «امیر خلق» گشت و در همه شداید و سختیها یاور و پشتیبان پیامبر خدا بود.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره علوی » علیه السلام حدیث شماره : ۱۸۰۸



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات سَمِعتُ أباعَبدَاللّه ِ عليه السلام يَقُولُ: كانَ أَميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلام أَشْبَهُ النّاسِ طُعْمَةً بِرَسُولِ اللّه ِ صلي الله عليه و آله كانَ يَأْكُلُ الْخُبْزَ وَ الْخِلَّ وَ الزَّيْتَ وَ يُطْعِمُ النّاسَ الْخُبْزَ وَ اللَّحْمَ. [الكافی 6: 328]



حضرت صادق علیه السلام فرمود: حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام در نوع غذا شبیه ترین افراد به پیامبر خدا صلی الله علیه و آله بود. او خود نان و سرکه و روغن زیتون می خورد و به مردم ـ مهمانان خود ـ نان و گوشت می داد. از اسارتهای انسان، اسیر شکم بودن است. شیوه زندگی پیامبر و علی علیه السلام بسیار شبیه هم بود. هر دو ساده زیست و دور از تجمل بودند، قناعت می کردند و به غذای ساده اکتفا می کردند. در عین حال به دیگران غذای بهتر می دادند و این نوعی حرمت نهادن به مردم و ادب مهمان نوازی بود که در اسلام به آن سفارش شده است.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره علوی » علیه السلام حدیث شماره : ۱۸۲۵



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَبُوعَبدُاللّه ِ عليه السلام: اِنَّ أَميرَالْمُؤْمِنينَ عليه السلام كانَ يَخْرُجُ وَ مَعَهُ أَحْمالُ النَّوی فَيُقالُ لَهُ: يا أَبَاالْحَسَنِ ما هذا مَعَكَ؟ فَيَقُولُ: نَخْلٌ اِنْ شاءَ اللّه ُ. فَيَغْرِسُهُ فَلَمْ يُغادِرْ مِنْهُ واحِدَةً. [الكافی 5: 75]



حضرت امام صادق علیه السلام فرمود: گاهی امیرالمؤمنین علیه السلام به سوی صحرا می رفت وهمراه خود باری از هسته خرما می برد، به حضرتش گفته می شد: این چیست که بهمراه داری؟ می فرمود: هر دانه از اینها یک نخل است انشاءالله . آنگاه می رفت و همه آنها را می کاشت و دانه ای از آنها رد نمی خورد. کشاورزی و آباد ساختن زمینها و رسیدن به خودکفایی در این زمینه، مایه عزت و رشد اقتصادی مسلمانان است. حضرت امیر علیه السلام در سخنی دیگر فرمودند: (هر کس زمین و آب داشته باشد ولی فقیر باشد، از رحمت الهی دور باد). این اشاره به ضرورت احیای زمین و بهره وری از این نعمت الهی است که در اختیار بشر است. در حدیث دیگر است که: «کشاورزان گنجینه های پروردگارند»، و این اهمیت کشت و کار و محبوبیت آن را نزد خداوند می رساند.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره علوی » علیه السلام حدیث شماره : ۱۸۲۶



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قـالَ الصّادِقُ عليه السلام: اِنَّ عَلِيّاً عليه السلام كانَ اِذا أَصْبَـحَ يَقُـولُ: مَرْحَبا بِكُما مِنْ مَلَكَيْنِ حَفيظَيْنِ اُمْلی عَلَيْكُما ما تُحِبّانِ اِنْ شاءَاللّه ُ. فَلا يَزالُ فی التَّسْبيحِ وَ التَّهليلِ حَتّی تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَ كذلِكَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتّی تَغْرُبَ الشَّمْسُ. [بحارالانوار 84: 267 ح 38]



حضرت صادق علیه السلام فرمود: حضرت امیر علیه السلام هر بامداد ـ در خطاب به دو فرشته نویسنده اعمال ـ می فرمود: مرحبا بر شما دو فرشته بزرگوار و یاد داشت کننده اعمال ـ به خواست خدا امروز نیز ـ آنچه دوست دارید بر شما املا خواهم کرد، و به دنبال این تعهد به ذکر: «سبحان الله و لا اله الا الله » مشغول می شد تا خورشید طلوع می کرد. و هنگام عصر نیز تا غروب آفتاب، به همان ذکرها می پرداخت. فرشتگان مأمور الهی که بر هر کس گماشته شده اند و در قرآن از آنان با صفت رقیب و عتید یاد شده است، حرفها و کارهای نیک و بد انسان را می نویسند. بنابراین سخنان و اعمال ما مثل املا گفتن از طرف ما و نوشتن از سوی آنان است. بهتر آنکه جز حرف خوب نزنیم و جز عمل صالح انجام ندهیم.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره علوی » علیه السلام حدیث شماره : ۱۸۳۲



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادق عليه السلام: كانَ أَميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلام اِذا تَوَضـَّأَ لَمْ يَدَعْ أَحَدا يَصُبُّ عَلَيْهِ الْماءَ قَالَ: لااُحِبُّ أَنْ اُشْرِكَ فی صَلاتی أَحَـدا [علل الشرايع 1: 323]



حضرت صادق علیه السلام فرمود: حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام: بهنگام وضو گرفتن اجازه نمی داد کسی برایش آب بریزد و می فرمود: دوست ندارم در نمازم به درگاه خدا کسی را شریک قرار دهم. توحید ابعاد مختلفی دارد و شرک هم دارای مراتبی است. این که انسان همه عبادات خود، حتی مقدمات نماز را خودش انجام دهد و از کسی کمک نگیرد، جلوه ای از توحید است. در فقه نیز آمده است که اگر کسی آب بریزد و انسان وضو بگیرد، وضویش باطل است، چون همه قسمتهای وضو باید توسط خود شخص انجام شود.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره علوی » علیه السلام حدیث شماره : ۱۸۳۴



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَبُوعَبدُاللّه عليه السلام: كانَتْ لاَِميرِالْمُؤْمِنينَ عليه السلام خِرْقَةٌ يَمْسَحُ بِها وَجْهَهُ اِذا تَوَضَّأَ لِلصَّلاةِ ثُمَّ يُعَلِّقُها عَلی وَتَدٍ وَ لايَمَسُّها غَيْرُهُ. [المحاسن 2: 207 ح 1618]



حضرت صادق علیه السلام فرمود: حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام را پارچه ای ـ دستمالی ـ بود که بهنگام وضو صورت خود را با آن خشک می کرد و سپس آن را بر میخی می آویخت و جز خود حضرت کسی به آن دست نمی زد. از نظر بهداشتی، هر کس باید مسواک و شانه و حوله مخصوص به خود داشته باشد و از این وسایل، استفاده عمومی نشود. این حدیث، هم رعایت این نکته بهداشتی را از سوی امیر مؤمنان نشان می دهد، هم گویای نظم اوست که برای وضو حوله ای جدا داشت که هم مخصوص خود او بود، هم برای غیر وضو از آن استفاده نمی شد.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره علوی » علیه السلام حدیث شماره : ۱۸۳۵



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّـادِقُ عليه السلام: كانَ عَلِیٌّ عليه السلام قَدْ جَعَلَ بَيْتا فی دارِهِ لَيْسَ بِالصَّغيرِ وَ لا بِالْكَبيرِ لِصَلاتِهِ وَكانَ اِذا كانَ اللَّيْلُ ذَهَبَ مَعَهُ بِصَبِیٍّ لِيَبيتَ مَعَهُ فَيُصَلِّی فيهِ. [المحاسن 2: 452 ح 2557]



حضرت صادق علیه السلام فرمود: حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام در خانه خود اتاقی را که نه کوچک بود و نه بزرگ، اختصاص به نماز خود داده و هر شب کودکی را برای خوابیدن بهمراه خود می برد و در همانجا نمازهایش را می خواند. در این حدیث دو نکته وجود دارد که هر دو از آداب و مستحبات اسلامی است: ۱- اختصاص دادن جای معینی برای نماز و عبادت در خانه ۲- پرهیز از تنها خوابیدن در یک خانه که مکروه است اختصاص یک مکان برای نماز و عبادت، آن جا را قداست می بخشد و حضور قلب و تمرکز روحی بهتری برای نمازگزار فراهم می شود.



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره علوی » علیه السلام حدیث شماره : ۱۸۳۶



نمایش منبع



صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَبُوعَبدُاللّه عليه السلام: كانَ عَلِیٌّ عليه السلام اِذا هالَهُ شَيْی ءٌ فَزِعَ اِلَی الصَّلاةِ. ثُمَّ تَلا هذِهِ الأَيَةَ: وَاسْتَعينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ. وَ قـالَ عليه السلام: ... كان فیآخِرِ عُمْرِهِ يُصَلّی فی كُلِّ يَوْمٍ وَ لَيْلَةٍ أَلْفَ رَكْعَةٍ. [البقره / 42 و الكافی 3: 480 و الكافی 4: 154]



حضرت صادق علیه السلام فرمود: هرگاه حضرت امیر علیه السلام از موضوعی نگران و هراسناک می شد به نمـاز پناه می برد. سپس حضرت صادق علیه السلام این آیه را خواند: «واستعینوا بالصبر والصلاة … از شکیبایی و نماز یاری بجویید . . . ». و باز فرمود: حضرت امیر علیه السلام در اواخر عمر خود هر شبانه روز، هزار رکعت نماز می خواند. نماز، روی آوردن بنده به درگاه خالق قدرتمند و پروردگار جهان است که گشایش همه مشکلات به دست اوست. برای انسان هیچ تکیه گاهی بهتر از نماز نیست که هم قوت روحی می دهد، هم آرامش می بخشد و هم غصه ها و نگرانیها را می کاهد. قرآن کریم نیز یاد خدا را که جوهره اصلی نماز است، مایه ا طمینان و آرامش قلبها می داند (دل آرام گیرد ز یاد خدای).



مسیر این حدیث در کتابخانه : چهل حدیث « سیره علوی » علیه السلام حدیث شماره : ۱۸۳۸



تصاویر حدیثی



احادیث معصومین



:: دسته بندي احاديث بر اساس نام معصوم(ع) ::



ادامــه »



حمایت از پایگاه



آمار پایگاه کتابخانه احادیث شیعه



تــعــداد کــتــابــهــا : ۱۱۱



تــعــداد احــادیــث : ۴۵۴۵۶



تــعــداد تــصــاویــر : ۳۸۳۸



تــعــداد حــدیــث روز : ۶۸۵



https://www.hadithlib.com/guides/view/۸/


گفتگو با هوش مصنوعی

💬 سلام! می‌خوای درباره‌ی «نظریات و رهنمودهای حضرت امام جعفر صادق سلام الله علیه در رابطه با مسائل علوم انسانی» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.