به گزارش خبرنگار مهر، مفهوم «می‌م» یا بسته کوچک فرهنگی نخستین بار توسط ریچارد داوکینز در سال ۱۹۷۶ مطرح شد و به واحدی از فرهنگ اشاره دارد که همانند ژن، قابلیت تکثیر، جهش و انتخاب طبیعی دارد. در فضای شبکه های اجتماعی، این مفهوم شکل بصری و ساده تری به خود گرفته و اغلب در قالب تصاویر، ویدئوهای کوتاه یا جملات فشرده و طنزآلود ظاهر می شود که به سرعت میان کاربران دست به دست می شوند.

ویژگی اصلی می‌م ها، سادگی و سرعت انتقال آن هاست. کاربران در جریان اسکرول سریع شبکه های اجتماعی، نیاز دارند پیام را فورا دریافت کنند و این مختصر و قابل فهم بودن، یکی از مهم ترین دلایل فراگیر شدن می‌م ها محسوب می شود. هر چه درک یک پیام آسان تر باشد، احتمال اشتراک گذاری آن نیز بیشتر است. نقش احساس در گسترش می‌م ها بسیار پررنگ است. می‌م هایی که احساساتی مانند خنده، تعجب، خشم یا هم ذات پنداری را برمی انگیزند، بیشتر مورد توجه کاربران قرار می گیرند. همین واکنش های احساسی باعث می شود الگوریتم های شبکه های اجتماعی آن ها را بیشتر نمایش دهند، زیرا تعامل بالا یکی از معیارهای مهم این الگوریتم هاست.

قابلیت بازسازی و تطبیق پذیری نیز یکی از دلایل اصلی ماندگاری و فراگیر شدن می‌م هاست. زمانی که کاربران بتوانند به سادگی نسخه شخصی سازی شده ای از یک می‌م تولید کنند، چرخه تکامل فرهنگی آن ادامه پیدا می کند. این تغییرات کوچک، مانند جهش های ژنتیکی، به بقای طولانی تر و گسترش بیشتر می‌م کمک می کند. هم زمانی با گفت وگوهای روز نیز در موفقیت یک می‌م بسیار اثرگذار است. می‌م هایی که به اخبار داغ، روندهای اجتماعی یا اتفاقات روزمره مرتبط می شوند، احتمال انتشار بیشتری دارند. این هم سویی با جریان عمومی گفتگو، سرعت گردش آن ها را چند برابر می کند و شبکه های اجتماعی نقش یک کاتالیزور قوی را ایفا می کنند.

نقش الگوریتم ها در این فرآیند مشابه انتخاب طبیعی در زیست شناسی است. الگوریتم ها پست هایی را که واکنش و تعامل بیشتری دریافت کرده اند، به افراد بیشتری پیشنهاد می دهند. در نتیجه، می‌م هایی که «سازگارتر» هستند و بهتر با محیط الگوریتمی هماهنگ می شوند، شانس بیشتری برای دیده شدن و تکرار دارند و به نوعی از فیلتر انتخاب طبیعی عبور می کنند. در نهایت، می‌م ها علاوه بر جنبه سرگرمی، کارکرد اجتماعی مهمی نیز دارند. آن ها اغلب حامل نوعی هویت جمعی اند و به افراد احساس تعلق به یک اجتماع مشترک می دهند. کاربران از طریق اشتراک گذاری یا بازسازی می‌م ها در نوعی گفت وگوی غیررسمی و فرهنگی شرکت می کنند که به سرعت تکامل می یابد و بازتابی از پویایی های اجتماعی روز است.

نمونه جالبی از این می‌م ها، لبخند کوچک سید عباس عراقچی در جریان یک مصاحبه تلویزیونی است با مجری شبکه NBCnews وقتی می‌گوید ما منتظرشون هستیم!



لبخند عراقچی در بازه زمانی کوچکی به محبوب ترین می‌م این روزهای دنیا بدل شد که کاربران غیر ایرانی بارها به آن پرداخته و حتی با هوش مصنوعی ورژنهای لگویی آن نیز طراحی شد!