با لباس های پرچین سفید به شکل دایره و آهسته می چرند، نوازنده دهل می کوبد و نوازنده سرنا هم می دمد. چرخش ها کم کم اوج می گیرد و ریتم موسیقی تند می شود، گاهی شمشیر و گاهی چوب به دست می شوند و میدان رقص صحنه رزم را تداعی می کند .

به گزارش ایسنا منطقه سیستان و بلوچستان، رقص محلی سیستان و بلوچستان به رقص شمشیر شهرت دارد، مردم این دیار از قدیم به جنگ آوری، سلحشوری و دلیری شهرت داشته اند و برای حفظ آمادگی دفاعی خود پس از پوشیدن لباس رزم محلی و بستن دستار به سر، شمشیر به دست می گیرند و با حرکات موزون، جنگ با شمشیر را نمایش می دهند. رقص شمشیر از کهن ترین رقص های حماسی کشور است .

مسوول گروه رقص شمشیر و موسیقی هامون سیستان و بلوچستان درباره لباس هایی که برای اجرا به تن می کنند، به ایسنا گفت: لباس هایی که این گروه از آن استفاده می کند، به منطقه سیستان مربوط و چهل تکه است و برای دوخت هر دست لباس، ۱۲ متر پارچه استفاده می شود .

حبیب الله قادر آتشگر درباره شباهت لباس های شان با منطقه خراسان، اظهار کرد: در سال ۱۳۶۱ اجرایی در تالار وحدت داشتم و دو دست لباس سیستان را به گروه تربت جام دادم که بعدها متوجه شدم، از آن لباس، چندین دست دوخته اند، با این تفاوت که لباس آن ها کوتاه تر است .

وی با بیان این که تعداد اعضای گروهش با نوازنده دهل و سرنا ۱۳ نفر می شود، گفت: می توان این رقص را با یک گروه ۱۰ نفره هم اجرا کرد. در منطقه زابل پنج گروه رقصنده هستند و همه آن ها که شامل پسر، برادرزاده، خواهرزاده، پسر عمو و پسر دایی ام هستند، شاگردم بوده اند و زیر نظر من کار می کنند. در کل حدود ۵۴ نفر نوازنده و رقصنده در این گروه ها فعالیت می کنند. اکنون نیز دو شاگرد ۱۲ ساله در گروه داریم که برای این کار تربیت می شوند .

مسوول گروه رقص شمشیر و موسیقی هامون سیستان و بلوچستان از اجرای برنامه هایش در ۱۲ کشور سخن گفت و افزود: از سن ۱۲ سالگی این کار را شروع کردم. پدرم نوازنده قیچک بود و من نیز سرنا، دهل و قیچک می نوازم. حدود ۳۵ سال است که این گروه را راه انداخته ایم. قدمت آئین های سنتی به هزاران سال پیش برمی گردد. رستم و سهراب نیز در نبردها از شمشیر و سپر استفاده می کردند و رقص های آئینی، نبردهای سیستان و بلوچستان را تعریف می کنند .

مسوول این گروه آئینی بیان کرد: رقص با دو یا یک چوب همیشه در مراسم عروسی سیستان و بلوچستان اجرا می شد و قدمتی بسیار و حالت ورزشی و بومی دارد. به این معنا که یک نفر با یک چوب می تواند چند نفر را حریف باشد. هر کسی که آماده و چالاک باشد برای چوب بازی اعلام آمادگی می کند .

آتشگر اظهار کرد: رقص های سیستان چند بخش دارد که شامل دو چاپی و سه چاپی و مدل های دیگر می شود. بخشی هم به نام غمزه ای داریم که رقصنده با دهل می چرخد. آئین های ما با توجه به مراسم متفاوت موسیقی و رقص های متفاوت، از عروسی گرفته تا عزا اجرا می شود. در مراسم ازدواج، داماد را لب دریا می بریم و زمانی که او هر تکه از لباس دامادی را بر تن می کند یک نوع موسیقی و شعر محلی خاصی را با ریتم های متفاوت اجرا می کنیم تا روی اسب سوار شود و زمانی که سوار اسب شد، برای آن که صاحب فرزند شود، بچه کوچکی را جلوی آن می نشانیم و تا زمانی که داماد را به محل عروسی ببریم، ریتم دیگری از موسیقی را اجرا می کنیم .

وی افزود: ما حتی برای اصلاح سر و صورت داماد و عروس هم شعر و موسیقی خاصی داریم. زنان این مراسم را با دایره و مردان هم با ساز و دهل اجرا می کنند. از آنجا که داماد هزینه نسبتا بالایی برای مراسم خود خرج می کند، اقوام داماد و عروس مبلغی را به عنوان کمک هزینه ازدواج برای آن ها جمع می کنند و به عروس و داماد می دهند. مراسم ازدواج در این منطقه معمولا دو روز طول می کشد و شعرها و موسیقی متفاوتی دارد. بسیاری از مردم که به سنت های قدیمی اعتقاد دارند، طبق همان سنت ها مراسم عروسی را برگزار و برخی دیگر هم از ارگ استفاده می کنند .

مسئول این گروه آئینی با بیان این که در گذشته گروه ها برای اجرا ۱۰ تا تک تومانی دستمزد می گرفتند، اظهار کرد: حالا برای اجرای این مراسم، از ۵۰۰ هزار تا یک میلیون تومان می دهند، البته قیمت ها بیشتر توافقی است و ممکن است به کمتر از ۵۰۰ هزار تومان هم برسد .

آتشگر درباره آیین های نوروزی نیز گفت: موسیقی های متفاوتی برای جشن نوروز داریم که با استفاده از شعرهای قدیمی چند آهنگ جدید هم خودم ساخته ام و در برنامه های تلویزیونی آن ها را اجرا می کنیم. در نوروز و جشن سیزده به در، مردم به کوه خواجه و دیگر مناطق دیدنی می روند، جشن می گیرند و شادی می کنند.

انتهای پیام