آثار نظامی گنجوی هنوز به بسیاری از زبان ها ترجمه نشده است
به گزارش خبرگزاری مهر، علی اصغر محمدخانی، معاون فرهنگی و بین الملل شهر کتاب، در آستانه روز بزرگداشت نظامی با بیان این مطلب گفت: آثار نظامی گنجوی توانایی های منحصر به فردی دارد که فراتر از مرزهای فرهنگی ای می رود که آن را تولید کرده است و می تواند با مخاطبان مختلف در جهان با سنجه ها و سلیقه های متفاوت گفت وگو کند و بدین سبب است که نظامی یکی از پنج سخن سرای بزرگ ایران و یکی از سرایندگان بزرگ ادبیات جهان است. نظامی بزرگ ترین سراینده منظومه های عاشقانه است و شاعری ایران دوست و ایران ستاست و مروری بر آثاری که در یک سال گذشته از نظامی و درباره او در ایران منتشر شده نشان می دهد که نظامی پژوهی از نظر انتشار آثار بدیع و تحلیلی رشد مناسبی نداشته و آثاری که منتشر می شود تکرار حرف های گذشتگان است. ضرورت دارد که دانشگاه ها و مراکز فرهنگی توجه بیشتری به گنجینه ادبی نظامی بکنند.
وی افزود: در سال ۹۷ مجموعا ۵۵ عنوان کتاب با شمارگان ۴۶ هزار نسخه از نظامی و درباره نظامی منتشر شده که «لیلی و مجنون» با ۱۵ بار انتشار و ۱۲۳۰۰ نسخه و «خسرو و شیرین» با ۱۴ بار انتشار و شمارگان ۱۲ هزار نسخه با اقبال بیشتری روبه رو بوده است. پس از آن هفت پیکر ۹ بار در این سال منتشر شده است. درباره اندیشه و آرای نظامی نیز ۷ عنوان کتاب به چاپ رسیده است.
این پژوهشگر گفت: نظامی شاعری است که شاعری را با اشعار کوتاه آغاز کرد و سپس در حدود ۴۰ سالگی به منظومه سرایی پرداخت. او از این بابت به فردوسی شباهت دارد و بیش از همه از فردوسی و شاهنامه تأثیر گرفته است اما پس از نظامی، سرایندگان بسیاری در هند و ایران و ترکیه به تقلید از منظومه های نظامی پرداخته اند از امیرخسرو دهلوی تا جامی، وحشی بافقی، مکتبی شیرازی، فضولی بغدادی و شاعران دیگر. کمتر شاعری در ادب فارسی مانند نظامی داریم که این تعداد مقلد داشته باشد و در میان آثار شاعران پارسی گوی، منظومه های نظامی بیش از کتاب های دیگر سرمشق شاعران قرن های بعد شده و نظیره های بسیاری برای آن ها پدید آورده است.
معاون فرهنگی شهر کتاب در ادامه گفت: هنوز اندیشه ها و حکمت نظامی به خوبی تبیین و تحلیل نشده و در آثار نظامی حکمت و گرایش های فلسفی مشهود است. بی سبب نیست که لقب حکیم گرفته است. ایران دوستی نظامی به همراه دین ورزی اوست. همه آثارش سرشار از اشاره به اساطیر و تاریخ و روایات کهن است که همیشه با غرور و احترام از آن یاد می کند و بدان می بالد و توجه او به آموزه های دینی در تمام آثارش به ویژه دیباچه های او در خمسه، حکایت از ایمان عمیق او به توحید و دیانت اسلام و ارادت به پیامبر (ص) دارد و در آثارش بارها به اخلاق زهد و گوشه نشینی و شب زنده داری و روزه گرفتن و چله نشستن خود اشاره کرده است.
محمدخانی در ادامه به وضعیت نظامی پژوهی در جهان اشاره کرد و گفت: با این که نظامی پژوهان جهان چون هلموت ریتر، یان ریپکا، برتلس، الساندرو بائوزانی، کریستوف بورگل، کارلو سکونه و پائولا اورساتی آثار نظامی را ترجمه و درباره او مقاله و کتاب نوشته اند، اما این نظامی پژوهان بیشتر در آلمان، چک، روسیه و ایتالیا، فرانسه و انگلیس و … به این زبان ها اثر آفریده اند و آثار نظامی به بسیاری از زبان ها ترجمه نشده است و امید است که با تلاش ایران شناسان، دپارتمان های زبان در کشورهای دیگر، رایزنی های فرهنگی جمهوری اسلامی در ایران و مراکز ادبی و فرهنگی در سال های آتی، نظامی پژوهی رونق بیشتری در داخل و خارج از کشور داشته باشد.
وی در پایان گفت: نام گذاری روزهایی برای بزرگداشت مفاخر ادبی و فلسفی و دینی در تقویم ها فقط برای افتخار کردن به این بزرگان نیست بلکه همه ما برابر آثاری که این بزرگان آفریده اند مسئولیت داریم و به سهم خود باید با ترویج اندیشه ها و آثار شاعران و فیلسوفان و بزرگان، ادای دینی به این بزرگان داشته باشیم و هنرمندان، نویسندگان، متفکران تأملی در معرفی نظامی با قالب های نوین و ابتکارات هنرمندانه داشته باشند.
وی افزود: در سال ۹۷ مجموعا ۵۵ عنوان کتاب با شمارگان ۴۶ هزار نسخه از نظامی و درباره نظامی منتشر شده که «لیلی و مجنون» با ۱۵ بار انتشار و ۱۲۳۰۰ نسخه و «خسرو و شیرین» با ۱۴ بار انتشار و شمارگان ۱۲ هزار نسخه با اقبال بیشتری روبه رو بوده است. پس از آن هفت پیکر ۹ بار در این سال منتشر شده است. درباره اندیشه و آرای نظامی نیز ۷ عنوان کتاب به چاپ رسیده است.
این پژوهشگر گفت: نظامی شاعری است که شاعری را با اشعار کوتاه آغاز کرد و سپس در حدود ۴۰ سالگی به منظومه سرایی پرداخت. او از این بابت به فردوسی شباهت دارد و بیش از همه از فردوسی و شاهنامه تأثیر گرفته است اما پس از نظامی، سرایندگان بسیاری در هند و ایران و ترکیه به تقلید از منظومه های نظامی پرداخته اند از امیرخسرو دهلوی تا جامی، وحشی بافقی، مکتبی شیرازی، فضولی بغدادی و شاعران دیگر. کمتر شاعری در ادب فارسی مانند نظامی داریم که این تعداد مقلد داشته باشد و در میان آثار شاعران پارسی گوی، منظومه های نظامی بیش از کتاب های دیگر سرمشق شاعران قرن های بعد شده و نظیره های بسیاری برای آن ها پدید آورده است.
معاون فرهنگی شهر کتاب در ادامه گفت: هنوز اندیشه ها و حکمت نظامی به خوبی تبیین و تحلیل نشده و در آثار نظامی حکمت و گرایش های فلسفی مشهود است. بی سبب نیست که لقب حکیم گرفته است. ایران دوستی نظامی به همراه دین ورزی اوست. همه آثارش سرشار از اشاره به اساطیر و تاریخ و روایات کهن است که همیشه با غرور و احترام از آن یاد می کند و بدان می بالد و توجه او به آموزه های دینی در تمام آثارش به ویژه دیباچه های او در خمسه، حکایت از ایمان عمیق او به توحید و دیانت اسلام و ارادت به پیامبر (ص) دارد و در آثارش بارها به اخلاق زهد و گوشه نشینی و شب زنده داری و روزه گرفتن و چله نشستن خود اشاره کرده است.
محمدخانی در ادامه به وضعیت نظامی پژوهی در جهان اشاره کرد و گفت: با این که نظامی پژوهان جهان چون هلموت ریتر، یان ریپکا، برتلس، الساندرو بائوزانی، کریستوف بورگل، کارلو سکونه و پائولا اورساتی آثار نظامی را ترجمه و درباره او مقاله و کتاب نوشته اند، اما این نظامی پژوهان بیشتر در آلمان، چک، روسیه و ایتالیا، فرانسه و انگلیس و … به این زبان ها اثر آفریده اند و آثار نظامی به بسیاری از زبان ها ترجمه نشده است و امید است که با تلاش ایران شناسان، دپارتمان های زبان در کشورهای دیگر، رایزنی های فرهنگی جمهوری اسلامی در ایران و مراکز ادبی و فرهنگی در سال های آتی، نظامی پژوهی رونق بیشتری در داخل و خارج از کشور داشته باشد.
وی در پایان گفت: نام گذاری روزهایی برای بزرگداشت مفاخر ادبی و فلسفی و دینی در تقویم ها فقط برای افتخار کردن به این بزرگان نیست بلکه همه ما برابر آثاری که این بزرگان آفریده اند مسئولیت داریم و به سهم خود باید با ترویج اندیشه ها و آثار شاعران و فیلسوفان و بزرگان، ادای دینی به این بزرگان داشته باشیم و هنرمندان، نویسندگان، متفکران تأملی در معرفی نظامی با قالب های نوین و ابتکارات هنرمندانه داشته باشند.
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «آثار نظامی گنجوی هنوز به بسیاری از زبان ها ترجمه نشده است» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.