وظایف جوانان، خانواده و حکومت در حفظ عفت و پاکدامنی جامعه از منظر قرآن



خداوند در آیه ۳۳ سوره نور ضمن توصیه افراد مجرد به عفت و پاکدامنی می فرماید: نداشتن همسر مجوزی برای ارتکاب گناه نیست.

وظایف جوانان، خانواده و حکومت در حفظ عفت و پاکدامنی جامعه از منظر قرآن

خبرگزاری فارس- گروه قرآن و فعالیت های دینی: خداوند در آیه ۳۳ سوره مبارکه نور با توصیه بندگان به ازدواج، انسان های مجرد را به پاکدامنی و عفت دعوت می کند و این امر نشان می دهد نداشتن همسر مجوزی بر ارتکاب گناه نیست.

در این آیه همچنین توصیه هایی به چگونگی رفتار با اسیران و زیردستان شده است که در این گزارش به بیان آن می پردازیم.

این آیه را بخوانید

ولیستعفف الذین لا یجدون نکاحا حتی یغنیهم الله من فضله و الذین یبتغون الکتب مما ملکت أیمنکم فکاتبوهم إن علمتم فیهم خیرا وءاتوهم من مال الله الذی ءاتکم ولا تکرهوا فتیتکم علی البغآء إن أردن تحصنا لتبتغوا عرض الحیوة الدنیا ومن یکرههن فإن الله من بعد إکرههن غفور رحیم

ترجمه

و کسانی که وسیله ازدواج نمی یابند، باید پاکدامنی و عفت پیشه کنند، تا آن که خداوند از کرم خویش، آنان را بی نیاز نماید و هر کدام از غلامان و کنیزان شما که خواهان بازخرید و آزادی (تدریجی) خود باشند، (یعنی مایلند با قرارداد کتبی با مالک خویش کار کرده و خود را آزاد نمایند) اگر در آنان خیر و شایستگی دیدید، تقاضای آنان را بپذیرید (و برای کمک به آزاد شدن آنان) از مالی که خدا به شما داده به آنان بدهید و کنیزان خود را که تصمیم بر پاکدامنی دارند، به خاطر رسیدن به مال دنیا به فحشا وادار نکنید، که هر کس آنان را به فحشا مجبور کند، البته خداوند برای آن کنیزان که به اکراه بدان کار وادار گشته اند، بخشنده مهربان است.

مفاهیم آیه

خداوند می فرماید: کسانی که قدرت مالی برای ازدواج ندارند، یعنی نمی توانند مهریه و نفقه بدهند، باید نفس خود را حفظ کرده و عفاف بورزند و از زنا احتراز بجویند تا زمانیکه خداوند از فضل خود آنان را توانگر و بی نیاز کرده و راه های ازدواج را برایشان آسان کند.

مراد از ابتغاء مکاتبه، آن است که برده از مولای خود درخواست کند که با اوقرارداد بنویسد، به این که مالی را از او بگیرد و در برابرش او را آزاد کند، در اینجا به مالکان و صاحبان برده سفارش می کند که درخواست مکاتبه بندگان را بپذیرند، البته درصورتی که بدانند آنها صلاحیت آزاد بودن را دارند.

آنگاه اشاره می کند که سهمی از زکات بیت المال به این گونه افراد (فی الرقاب ) تعلق می گیرد و می فرماید: همه مال المکاتبه و یا مقداری از آن را از زکات بپردازند. آنگاه مالکانی را که کنیزان و فرزندان آنها را در طلب مال دنیا مجبور به زنا می کنند از این عمل نهی می کند و در ادامه می فرماید: اگر مالکی کنیز خود را باوجود اکراه وعدم تمایلش وادار به این عمل کند خداوند نسبت به آن کنیز آمرزنده و مهربان است و او را به سبب این عمل مؤاخذه نمی کند.

البته این کلام مستلزم آن نیست که اگر کنیزی اراده تعفف و احصان نداشته باشد جایز باشد که مالک او را وادار به زنا کند، بلکه نهی الهی در صورت اکراه خود آنها شدیدتر است.

امام علی(ع) می فرماید: هرکس عفت ورزد بار گناهانش سبک شود و منزلتش نزد خداوند بالا رود (غررالحکم)

ابتدا باید به هرکس که می تواند سفارش کرد ازدواج کند، سپس به غیر متأهلان سفارش عفت و پاکدامنی نمود. (آیه «

وانکحوا» قبل از آیه «ولیستعفف» آمده است) چنانکه در روایات آمده است: در جاهلیت، کنیزان را برای کسب درآمد به فحشا وادار می کردند. لذا خداوند می فرماید: به جای آنکه کنیزان را به گناه وادار کنید، زمینه ازدواج آنان را فراهم سازید.

در مورد رفتار با اسیران جنگی، یکی از این چند راه را می توانیم پیش بگیریم:

الف: همه اسیران را یکجا آزاد کنیم که در این صورت دوباره به جنگ باز می گردند.

ب: همه را بکشیم، که این، امری غیر انسانی است.

ج: اسرا را در منطقه ای گرد آوریم و از بیت المال مسلمانان، مخارج آنان را تأمین کنیم. (در این طرح، باید بی گناهان

هزینه مجرمان را بپردازند).

د: آنها را میان مسلمانان تقسیم کنیم تا سیره اسلام و مسلمانان را مشاهده کنند و به تدریج تحت تأثیر قرار گیرند و

مسلمان شوند، سپس از راه های مختلف، آنها را آزاد کنیم، که این طرح بهترین است و طرح اسلام نیز همین است.

بگذریم که نظام جنگ در آن زمان این بود که اسیر جنگی را به عنوان برده مورد استفاده قرار می دادند و اسلام نیز

مقابله به مثل می کرد، همان گونه که امروز در دنیا اسیران را در اردوگاه ها قرار می دهند و ما نیز باید قوانین بین المللی

جنگ را تا آنجا که منافاتی با مذهب ما نداشته باشد بپذیریم.

پیام ها

دسترسی نداشتن به همسر، مجوز گناه نیست، صبر و عفت لازم است. «ولیستعفف»

هر کجا احساس خطر بیشتر باشد سفارش مخصوص لازم است. «ولیستعفف الذین لایجدون نکاحا» (چون افراد غیر

متأهل بیشتر از دیگران در معرض فحشا و منکر هستند، خداوند در فرمان به عفت، آنان را مخاطب قرار داده است)

جوانان بخاطر امکانات ازدواج، به سراغ تهیه مال از راه حرام نروند و عفت و تقوا از خود نشان دهند. «حتی یغنیهم

الله من فضله»

در حفظ عفت و پاکدامنی عمومی، هم باید جوانان خود را حفظ کنند، «و لیستعفف»، هم خانواده و حکومت قیام کند «وانکحوا الایامی» و هم ثروتمندان جامعه به پاخیزند. «و آتوهم من مال الله»

در قرارداد با زیردستان خود، سند کتبی داشته باشید. «مما ملکت ایمانکم فکاتبوهم»

اسلام برای آزادی بردگان، طرح های مختلفی دارد. یکی از آنها قرارداد بازخرید است. «فکاتبوهم»

دارایی و اموال را از خود ندانید بلکه از خداست که چند روزی امانت به شما داده است. «مال الله»

ثروتمندان، در قبال ازدواج زیردستان خود، مسئولیت دارند. «و آتوهم من مال الله الذی آتاکم»

بکارگیری زیردستان در امور حرام ممنوع است. «و لا تکرهوا فتیاتکم علی البغاء»

دنیاطلبی، سرچشمه گناهان است. «لا تکرهوا … لتبتغوا عرض الحیاة الدنیا»

ثروت اندوزی از راه های نامشروع جایز نیست. «لتبتغوا عرض الحیاة الدنیا»

دنیا زودگذر است. «عرض الحیاة الدنیا» (کلمه «عرض» به معنای عارضی و زودگذر است)

ارزش ها نباید فدای مال و مادیات شود. «لاتکرهوا … لتبتغوا»

حریم کنیزان مانند دختران آزاد است. «لا تکرهوا فتیاتکم علی البغاء»

پاکدامنی و عفت برای زن بهترین ارزش است. «ان أردن تحصنا»

سرچشمه بخشی از گناهان، بزرگترها هستند. «لاتکرهوا … أردن تحصنا»

افراد مجبور شده به گناه، مورد عفو قرار می گیرند. «فان الله من بعد اکراههن غفور رحیم»

منبع: تفاسیر نور و المیزان

انتهای پیام/
گفتگو با هوش مصنوعی

💬 سلام! می‌خوای درباره‌ی «وظایف جوانان، خانواده و حکومت در حفظ عفت و پاکدامنی جامعه از منظر قرآن» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.