شریف | یه جستجوی عمیق

پیامهای قرآنی

در قرآن مجید درباره آفرینش کوه ها، تعبیرات مختلف و پر معنایی دیده می شود.

در یک جا می فرماید: (وألقی فی الارض رواسی أن تمید بکم وأنهارا وسبلا لعلکم تهتدون): «و در زمین، کوه های استواری قرار داد تا شما را نلرزاند; و نهرها و راه هایی ایجاد کرد، تا (به مقصدتان) راه یابید»(۱).

در جای دیگر می فرماید: (ألم نجعل الارض مهادا ـ والجبال أوتادا): «آیا زمین را محل آرامش (شما) قرار ندادیم؟! ـ و کوه ها را میخ هایی (برای زمین)؟!»(۲).

و در آیه دیگر می خوانیم: (وجعلنا فیها رواسی شامخات وأسقیناکم ماء فراتا): «و در آن کوه های استوار و بلندی قرار دادیم، و آبی گوارا به شما نوشاندیم»(۳).

و نیز می فرماید: (وألقی فی الارض رواسی أن تمید بکم وبث فیها من کل دابة): «و در زمین کوه های استواری قرار داد مبادا شما را بلرزاند (و آرامش را از شما بگیرد) و از هرگونه جنبنده ای روی آن منتشر ساخت»(۴).

و آیات دیگری نیز به همین مضمون یا نزدیک به آن در قرآن مجید دیده می شود.

نخستین چیزی که در این آیات به آن برخورد می کنیم تأثیر وجود کوه ها در آرامش زمین است که گاه از آن به «اوتاد» (میخ ها) تعبیر شده است که معمولا برای محکم کردن قسمت های مختلف درها و صندوق ها و کشتی ها و مانند آن، یا برای نگهداشتن چادرها در برابر وزش بادها، مورد استفاده قرار می گیرد، و گاه تعبیر آن «ان تمید بکم» که از ماده میدان (به معنای لرزش و اضطراب) گرفته شده، یعنی کوه ها مانع اضطراب و لرزش زمین است.

این مطلبی است که در آن عصر و زمان، هیچ کس از آن آگاهی نداشت اما امروزه به خوبی می دانیم که نقش کوه ها از این نظر چیست; زیرا: اولا کوه ها در حقیقت حکم یک زره فولادین را دارند که دور تا دور زمین را احاطه کرده و با توجه به ارتباط و پیوندی که در اعماق زمین به هم دارند، یک شبکه نیرومند سرتاسری را تشکیل می دهند و اگر چنین نبود، و سطح زمین را خاک های نرم پوشانده بود و به آسانی تحت تأثیر جاذبه نیرومند ماه قرار می گرفت و جزر و مد در خشکی ها مانند جزر و مد در دریاها، همه چیز را به لرزه در می آورد و اضطراب و حرکت و لرزش در طول شبانه روز بر سطح زمین حکم فرما بود; و هر ساختمانی را ممکن بود ویران کند.

ولی وجود این زره محکم، این جزر و مد را به حداقل می رساند. هم اکنون نیز پوسته محکم زمین در هر شبانه روز به مقدار سی سانتیمتر بالا و پایین می آید; به خلاف دریاها که گاهی بر اثر جزر و مد چندین متر بالا و پایین می شود.

جاذبه خورشید نیز، جزر و مدی هر چند خفیف تر به وجود می آورد; و اگر ماه و خورشید در مسیر خود در یک سو واقع شوند و این دو جاذبه در یک جهت قرار گیرند، این حرکات قوی تر و شدیدتر است.

ولی قرآن می گوید: «کوه ها که میخ های زمین اند، آن را از لرزش ها حفظ می کنند».

ثانیا: فشار درونی زمین که بر اثر حرارت مرکزی فوق العاده آن به صورت مداوم بر قشر زمین اثر می گذارد; اگر کوه ها نبودند، سرچشمه اضطراب مداوم زمین محسوب می شدند.

حال فکر کنید اگر این نوسان حرکت جزر و مدی و فشار درونی، بر اثر نرم بودن پوسته زمین شدت می یافت; آیا هرگز آرامشی که امروز احساس می کنیم وجود داشت؟ آیا خانه و لانه و قرارگاهی، برای استراحت پیدا می شد؟

ثالثا: امروزه ثابت شده که کوه ها با پنجه های نیرومند خود هوای اطراف زمین را با خود می چرخانند. حال فرض کنیم اگر کره زمین با همین سرعتی که دارد ـ هر دقیقه تقریبا سی کیلومتر به دور خود گردش می کند ـ حرکت می کرد; و بر اثر نبودن کوه ها هوای اطراف آن چنین گردشی نداشت، از برخورد شدید مولکول های هوا با سطح زمین دائما طوفان ها و گرد و غبارهای شدیدی بر می خاست و از این گذشته چنان حرارتی تولید می شد که همه چیز را می سوزاند ( همان گونه که اگر هواپیماهای سریع السیر در طبقات پایین هوا سیر کنند; چنان بال های آنها داغ می شود که ممکن است خطرات مهمی ایجاد کند; لذا مجبوراند اوج بگیرند و در طبقات بالا که هوا بسیار رقیق است حرکت نمایند تا تماس با هوا که منشأ ایجاد حرارت است کمتر شود).

آری! پستی ها و بلندی ها و کوه های زمین، این مشکل را حل کرده و قشر عظیم جو را به همراه حرکت زمین می چرخاند; درست مانند دندانه های چرخ های دنده دار که همراه خود اشیاء دیگر را به گردش در می آورد.

بنابراین کوه ها مایه آرامش زمین و ساکنان آن در برابر جاذبه ماه و خورشید و فشار درونی و طوفان های دائمی شدید و هم تولید حرارت غیر قابل تحمل است.

از سوی دیگر، در آیات فوق اشاره ای به وجود رابطه میان کوه ها و نزول باران و سیراب شدن زمین ها، و به دست آمدن ماء فرات (آب گوارا) شده است، می فرماید: «در زمین کوه های استوار و بلندی قرار دادیم و آبی گوارا به شما نوشاندیم».

مسلما رابطه دقیق این دو با هم در گذشته شناخته شده نبود; ولی در این عصر می دانیم; اولا: کوه ها سبب جمع شدن بخار آب، یعنی تراکم ابرها و ثانیا سبب برودت قشر هوای مجاور آن می شود; و ثالثا قسمت مهمی از نزولات آسمانی را به صورت برف و یخ در خود نگه می دارد و منبع دائمی برای جریان آب در سطح زمین و هدر نرفتن نزولات آسمانی می گردد. به علاوه دامنه کوه ها، با قشر ناصاف خود، امواج آب را زیرورو ـ و در معرض هوای سالم قرار می دهد ـ و تصفیه می کند و ماء فرات (آب گوارا) تحویل می دهد.

از همه اینها گذشته نکته جالب دیگری که مورد توجه بعضی از دانشمندان در رابطه با کوههای زمین قرار گرفته، این است که: کوهها در برابر نوسانات فشار زمین، حکم چرخ لنگر را دارد که جلو تغییر سرعت را می گیرد.

توضیح این که: منظور از چرخ لنگر همان چیزی است که در کلیه وسایلی که حرکت دورانی مشابه دارند به صورت چرخ سنگینی به نام چرخ طیار یا چرخ لنگر، روی محور آن نصب می کنند تا سرعت آن را تنظیم کند. فی المثل اگر فشاری از خارج، بر روی آن وسیله که حرکت دورانی دارد وارد شود و ناگهان فشار قطع گردد، آن وسیله با یک جهش، به جلو می پرد و ضربه ای بر آن دستگاه وارد می کند. اما اگر چرخ لنگر بر آن نصب گردد، آن فشار را در خود ذخیره می کند; و تدریجا باز می گرداند بی آن که ضربه ای بر آن دستگاه وارد شود (دقت کنید).

این از یک سو، از سوی دیگر طوفان های وحشتناک، گاه در جهت مخالف یا موافق زمین می‌وزد و می تواند روی حرکت آن اثر بگذارد; وقتی فشار طوفان فرو نشست، تبدیل به یک شتاب می شود که ضربه ای سخت بر همه موجودات روی زمین وارد می سازد، و همه چیز را در هم می ریزد.

ولی وجود کوه ها که به منزله چرخ لنگر است تمام این فشارهای مثبت و منفی را در خود ذخیره کرده و از ورود ضربه ها، جلوگیری می کند و حرکت متوازن زمین را حفظ می نماید; و به تعبیر قرآن مانع لرزش ها و به هم خوردن آرامش می گردد.

اگر در تاریخ نزول این آیات، بحثی درباره مسائل چرخ لنگر و آثار آن در دنیای آن روز وجود داشت; تعبیرات این آیات عجیب و شگفت آور نبود; ولی با توجه به اینکه در آن زمان چنین مسائلی ابدا سابقه نداشت، مخصوصا در محیط جزیرة العرب نامی از فیزیک نبود تا چه رسد به این مسائل پیچیده، باید اقرار کرد که بیان چنین آیاتی معجزه بزرگ علمی محسوب می شود(۵).

نکته دیگر این که قرآن در مورد ایجاد کوه ها، گاه می گوید: (وألقی فی الارض رواسی): «در زمین کوه های استوار قرار داد».(۶)

در جای دیگر می فرماید: (أمن جعل الارض قرارا … وجعل لها رواسی): «آیا کسی که زمین را قرارگاه قرار نمود … و برای آن کوه های ثابت و پابرجا قرار داد».(۷)

این تعبیرات و مانند آن که مکرر در قرآن مجید آمده به وضوح نشان می دهد که آفرینش کوه ها بعد از خلقت زمین بوده است. علم امروز نیز به روشنی این معنا را ثابت کرده که بسیاری از کوه ها در نتیجه چین خوردگی زمین، و قسمتی بر اثر مواد مذاب آتشفشانی، و قسمت دیگری به خاطر شستشوی مواد سست از اطراف مواد سخت زمین بر اثر نزول باران هاحادث شده; و تمام اینها بعد از خلقت و آفرینش زمین صورت گرفته است.

مسلما هنگامی که این آیات از قرآن نازل شد هیچ یک از این مسائل شناخته شده نبود.

۱. سوره نحل، آیه ۱۵.

۲. سوره نبأ، آیه ۶ و ۷.
۳. سوره مرسلات، آیه ۲۷.
۴. سوره لقمان، آیه ۱۰.
۵. آنچه در بالا آمد، خلاصه بسیار فشرده ای از مقاله محققانه ای که تحت عنوان اثر کوهها در آرامش زمین (مسأله چرخ لنگر در قرآن) در مجله دینی و علمی مکتب اسلام شماره ۸، سال ۱۳ (صفحه ۶۸ تا ۷۳) بود و مربوط به سال ۵۱ است. برای توضیح بیشتر در این زمینه و آگاهی از فرمول های آن می توانید به مقاله مزبور و پیوست آن مراجعه فرمایید.
۶. سوره نحل، آیه ۱۵.
۷. سوره نمل، آیه ۶۱.

8. زوجیت گیاهان در قرآن 6. قرآن و زندگی در کرات دیگر!

https://old.makarem.ir/main.aspx?reader=۱&lid=۰&mid=۱۵۷۸۹&catid=۱۵۷۴۳&pid=۶۱۸۴۹

https://www.farhangyar.ir/fa/post/41336/
پیامهای قرآنی | مشابه
۳۰ Meh ۱۴۰۴

💬 سلام! می‌خوای درباره‌ی «پیامهای قرآنی» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.

پیامهای قرآنی

پیشگفتار

پیامبر اسلام در قرآن

دلایل صدق ادعای پیامبر اسلام

(اعجاز قرآن)

توضیحات

شاخه های اعجاز قرآن

۴. اعجاز قرآن از نظر تاریخ

۶. اعجاز قرآن از نظر اخبار غیبی

گردآوری قرائن، یک راه مطمئن دیگر

بشارات و اشارات

خاتمیت در قرآن مجید

چند سؤال درباره خاتمیت

۱. سوره نحل، آیه ۱۵.

گفتگو با هوش مصنوعی