نزدیک شدن ریاض و مسکو در سایه اختلافات عمیق آمریکا و عربستان

به گزارشگروه بین الملل باشگاه خبرنگاران جوان، پس از آن که «جو بایدن» به ریاست جمهوری آمریکا رسید به دلیل دست داشتن ولیعهد عربستان در قتل «جمال خاشقچی» منتقد سعودی و اتهامات حقوق بشری دیگر علیه عربستان، اختلافاتی میان واشنگتن و ریاض پیش آمد، در این گزارش به بررسی این اختلافات و نتایج آن می پردازیم.
روی کار آمدن بایدن و عمیق تر شدن اختلافات ریاض و واشنگتن
کارشناسان بین المللی در روز های اول حضور جو بایدن در کاخ سفید اعلام کردند او با کشور های اقتدارگرایی که روابط خوبی با «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور سابق آمریکا داشتند، مانند عربستان و ترکیه و در درجه ی ضعیف تر امارات و بحرین، رابطه ی خوبی برقرار نخواهد کرد و همین اتفاق نیز افتاد. مقامات کاخ سفید چندین بار نسبت به قتل فجیع «جمال خاشقچی» منتقد رژیم آل سعود و مخالف جدی «سلمان بن عبدالعزیز»، پادشاه و «محمد بن سلمان»، ولیعهد عربستان واکنش نشان داده و از عربستان جواب خواستند که این کار به مذاق مقامات آل سعود خوش نیامد.
تنها ماندن عربستان در باتلاق جنگ با یمن
اما اختلافات عربستان و غرب به خصوص آمریکا فقط محدود به این اقدام نمی شد و با روی کار آمدن بایدن، واشنگتن بار ها ادعا کرد در جنگ یمن دیگر از عربستان حمایت نمی کند. هر چند آمریکا حمایت خود را از عربستان قطع نکرد و بار ها به مواضع نیرو های یمنی حمله کرد اما از میزان پشتیبانی خود در این عرصه کاست. به تازگی نیز با توجه به سرعت تغییرات سیاست بین الملل و ظاهر شدن برخی شواهد گویی جهان به آخرین دوره جنگ ائتلاف متجاوز عربی به سرکردگی عربستان و حمایت انگلیس و آمریکا، علیه مردم یمن نزدیک می شود.
چندی پیش رسانه های یمنی فاش کردند بایدن در حال تخلیه پایگاه های نظامی آمریکا از عربستان است، این پایگاه ها وظیفه محافظت از تاسیسات نفتی عربستان را داشتند البته چندین بار از ردیابی و هدف قرار دادن موشک های بالستیک یمن بازمانده و «آرامکو» (شرکت نفت عربستان) مورد هدف قرار گرفت اما این همه ماجرا نبود، اخیرا مقامات و وزیر دفاع آمریکا به به طور ناگهانی به قطر سفر کردند، هرچند که به ادعای واشنگتن این مقامات برای مذاکره در خصوص افغانستان به دوحه سفر کردند، اما منابع آگاه فاش کردند در این میان وزیر دفاع آمریکا برای رایزنی درخصوص انتقال پایگاه های نظامی این کشور از عربستان به قطر، به دوحه رفته است.
روز گذشته هم خبرگزاری «آسوشیتد پرس» افشا کرد با وجود ادامه حملات نیرو های یمن، آمریکا پدافند موشکی خود را ازعربستان خارج کرده است. تصاویر ماهواره ای که این خبرگزاری تجزیه و تحلیل کرده، نشان می دهد آمریکا پیشرفته ترین سامانه دفاع موشکی و آتشبار های پاتریوت خود را در هفته های اخیر از عربستان خارج کرده و این در حالی است که عربستان سعودی با حملات هوایی مداوم جنبش انصارالله یمن مواجه است. پایگاه هوایی شاهزاده سلطان، در ۱۱۵ کیلومتری جنوب شرقی ریاض، از زمان حمله موشکی و پهپادی سال ۲۰۱۹ میزبان چندین هزار سرباز آمریکایی بوده است.
جان کربی، سخنگوی پنتاگون جابجایی برخی از دارایی های پدافند هوایی این کشور را تایید کرد و گفت که آمریکا تعهد وسیع و عمیق خود را به متحدان خود در خاورمیانه حفظ کرده است.
وزارت دفاع عربستان در بیانیه ای ضمن پذیرش خروج سیستم های دفاع موشکی آمریکا از عربستان، روابط پادشاهی این کشور با آمریکا را «قوی، دیرینه و تاریخی» توصیف کرد و گفت: ارتش عربستان قادر است از زمین، دریا و حریم هوایی خود دفاع و از مردم این کشور محافظت کند. استقرار مجدد برخی از قابلیت های دفاعی آمریکا در منطقه از طریق درک مشترک و تنظیم مجدد استراتژی های دفاعی انجام می شود.
از سویی دیگر با اتمام کار نظامیان آمریکا و شمارش معکوس خروج آن ها از عربستان مقامات آل سعود با توجه به پیشروی نیرو ها و کمیته های مردمی انصارالله و تاریخ سازی آنان در آزادسازی مناطق تحت اشغال یمن، نگرانند وعده «عبدالملک بدرالدین الحوثی» دبیرکل انصارالله یمن مبنی بر شکست دادن ائتلاف متجاوز به یمن هرچه زودتر محقق شود و عربستان بعد از ۷ سال جنگ در فقیرترین کشور مسلمان، در باتلاق این جنگ گیر کند.
نزدیک شدن ریاض به مسکو در سایه اختلافات عمیق با واشنگتن
اوایل تابستان بود که «خالد بن سلمان»، معاون وزیر دفاع عربستان به جای برادر خود «محمد بن سلمان»، ولیعهد این کشور به واشنگتن سفر کرد. بعد از بازگشت او به ریاض یک منبع در دربار آل سعود به «سعودی لیکس» اطلاع داد مقامات عربستان از معاملات آمریکا با خالد بن سلمان ناامید شدند، این منبع در ادامه اعلام کرد ولیعهد سعودی امیدوار بود دیدار هیئت های عربستان با مقامات آمریکایی صفحه جدیدی در روابط با دولت آمریکا باز کند.
به گفته این منبع جو بایدن بدون توجه به درخواست مکرر خالد بن سلمان در مورد گشودن کانال ارتباطی مستقیم میان رئیس جمهور آمریکا و محمد بن سلمان آن را رد کرد و همچنین دولت بایدن قصد دارد تا آنجا که ممکن است بن سلمان را از کانون توجهات دور نگه دارد.
در پی این بی توجهی آمریکایی ها بود که ماه گذشته هنگام برگزاری نمایش «ارتش ۲۰۲۱» روسیه، مقامات عربستان به مسکو سفر کرده و در طی این سفر یک قرارداد نظامی با وزارت دفاع روسیه به امضا رساندند، بعد از رسانه ای شدن این خبر وزارت خارجه آمریکا به همه شرکای خود از امضای قرارداد با روسیه هشدار داد چرا که این کار در تضاد با بخش ۲۳۱ قانون مقابله با دشمنان آمریکاست و متخلفان در لیست تحریم ها قرار می گیرند. با این حال سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در این خصوص گفت: «ما از گزارش هایی مبنی بر امضای توافقنامه همکاری نظامی بین عربستان سعودی و فدراسیون روسیه مطلع هستیم، اما آمریکا و عربستان به ایجاد یک همکاری امنیتی نزدیک و پایدار ادامه می دهند».
این مقام آمریکایی در مصاحبه با شبکه «الحره» آمریکا گفت: «ما همچنان با شرکای سعودی گفتگوی منظم داریم تا تعهد خود را برای کمک به دفاع از پادشاهی عربستان تقویت کنیم.»
در تازه ترین نشانه تعمیق اختلافات عربستان با آمریکا نیز سفر «لوید آستین»، وزیر دفاع آمریکا به ریاض از سوی مقامات آل سعود کنسل و به زمانی نامشخص موکول شد، پنتاگون در این خصوص اعلام کرد سفر آستین به دلیل مشکلات زمان بندی از سوی ریاض به تعویق افتاده و آن ها امیدوارند سعودی ها بررسی درباره زمان این سفر را در نزدیک ترین فرصت ممکن در نظر بگیرند.
اما مهمترین خبری که دو روز پیش از عربستان منتشر شد سفر «لئونید اسلوتسکی»، رئیس کمیته بین المللی دومای روسیه به شهر «نیوم» عربستان است. در همین راستا «سطام بن خالد آل سعود»، یکی از شاهزادگان برجسته خاندان آل سعود در حساب رسمی خود در توئیتر نوشت: سفر وزیر دفاع آمریکا به ریاض به تعویق می افتد، اما در همان زمان رئیس کمیته بین الملل دومای روسیه به عربستان سفر می کند.
او در ادامه ادعا کرد: عربستان «بزرگ» دیکته کسی را نمی پذیرد! و بر اساس منافع مشترک و احترام متقابل همکاری می کند.
مذاکرات عربستان با ایران در پی ناامیدی از غرب
کارشناسان مسائل بین الملل معتقدند عربستان درحالی خود را مشتاق به مذاکره با ایران نشان می دهد که از کمک غرب برای مقابله با ایران ناامید شده است، خبرگزاری بلومبرگ آمریکا چندی پیش فاش کرد عربستان فهمیده است که غرب به ریاض خیانت کرده و قصد ندارد در جنگ یمن به نفع عربستان شرکت کند همچنین مقامات سعودی از برخورد محکم غرب با ایران ناامید شدند.
این خبرگزاری افزود: «سایمون شرکلیف»، سفیر جدید انگلیس به ایران بازگشته است و «امانوئل مکرون»، رئیس جمهور فرانسه در روز های ابتدایی تصدی امور از سوی رئیس جمهور جدید ایران با ابراهیم رئیسی تماس گرفت و خواستار بازگشت ایران به میز مذاکرات در وین شد.
برگزاری دو دور مذاکره سری در بغداد میان عربستان و ایران بیانگر این است که عربستان از غرب و آمریکا در خصوص ایران قطع امید کرده است و بدنبال بازسازی روابط خود با تهران است.
سخن پایانی
آمریکا بعد از سال ها استفاده ابزاری از عربستان برای به آشوب کشیدن خاورمیانه، حال درحال ترک این کشور و تنها گذاشتن آن با مشکلاتی است که در سایه حمایت واشنگتن از ریاض برای آل سعود پدید آمده است. عربستان هم اکنون دیگر به خوبی فهمیده است آمریکا شریک مورد اطمینانی نیست و هر کجا که منافعی برایش نداشته باشد پشت عربستان را خالی خواهد کرد، بعد از کاستن حمایت واشنگتن از مقامات آل سعود، ریاض در تلاش است روابط خود را با ایران بازسازی کند تا شاید بتواند از هزینه های جنگ یمن نیز بکاهد.
انتهای پیام/
تهیه و تنظیم: مینا عظیمی
روی کار آمدن بایدن و عمیق تر شدن اختلافات ریاض و واشنگتن
کارشناسان بین المللی در روز های اول حضور جو بایدن در کاخ سفید اعلام کردند او با کشور های اقتدارگرایی که روابط خوبی با «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور سابق آمریکا داشتند، مانند عربستان و ترکیه و در درجه ی ضعیف تر امارات و بحرین، رابطه ی خوبی برقرار نخواهد کرد و همین اتفاق نیز افتاد. مقامات کاخ سفید چندین بار نسبت به قتل فجیع «جمال خاشقچی» منتقد رژیم آل سعود و مخالف جدی «سلمان بن عبدالعزیز»، پادشاه و «محمد بن سلمان»، ولیعهد عربستان واکنش نشان داده و از عربستان جواب خواستند که این کار به مذاق مقامات آل سعود خوش نیامد.
تنها ماندن عربستان در باتلاق جنگ با یمن
اما اختلافات عربستان و غرب به خصوص آمریکا فقط محدود به این اقدام نمی شد و با روی کار آمدن بایدن، واشنگتن بار ها ادعا کرد در جنگ یمن دیگر از عربستان حمایت نمی کند. هر چند آمریکا حمایت خود را از عربستان قطع نکرد و بار ها به مواضع نیرو های یمنی حمله کرد اما از میزان پشتیبانی خود در این عرصه کاست. به تازگی نیز با توجه به سرعت تغییرات سیاست بین الملل و ظاهر شدن برخی شواهد گویی جهان به آخرین دوره جنگ ائتلاف متجاوز عربی به سرکردگی عربستان و حمایت انگلیس و آمریکا، علیه مردم یمن نزدیک می شود.
چندی پیش رسانه های یمنی فاش کردند بایدن در حال تخلیه پایگاه های نظامی آمریکا از عربستان است، این پایگاه ها وظیفه محافظت از تاسیسات نفتی عربستان را داشتند البته چندین بار از ردیابی و هدف قرار دادن موشک های بالستیک یمن بازمانده و «آرامکو» (شرکت نفت عربستان) مورد هدف قرار گرفت اما این همه ماجرا نبود، اخیرا مقامات و وزیر دفاع آمریکا به به طور ناگهانی به قطر سفر کردند، هرچند که به ادعای واشنگتن این مقامات برای مذاکره در خصوص افغانستان به دوحه سفر کردند، اما منابع آگاه فاش کردند در این میان وزیر دفاع آمریکا برای رایزنی درخصوص انتقال پایگاه های نظامی این کشور از عربستان به قطر، به دوحه رفته است.
روز گذشته هم خبرگزاری «آسوشیتد پرس» افشا کرد با وجود ادامه حملات نیرو های یمن، آمریکا پدافند موشکی خود را ازعربستان خارج کرده است. تصاویر ماهواره ای که این خبرگزاری تجزیه و تحلیل کرده، نشان می دهد آمریکا پیشرفته ترین سامانه دفاع موشکی و آتشبار های پاتریوت خود را در هفته های اخیر از عربستان خارج کرده و این در حالی است که عربستان سعودی با حملات هوایی مداوم جنبش انصارالله یمن مواجه است. پایگاه هوایی شاهزاده سلطان، در ۱۱۵ کیلومتری جنوب شرقی ریاض، از زمان حمله موشکی و پهپادی سال ۲۰۱۹ میزبان چندین هزار سرباز آمریکایی بوده است.
جان کربی، سخنگوی پنتاگون جابجایی برخی از دارایی های پدافند هوایی این کشور را تایید کرد و گفت که آمریکا تعهد وسیع و عمیق خود را به متحدان خود در خاورمیانه حفظ کرده است.
وزارت دفاع عربستان در بیانیه ای ضمن پذیرش خروج سیستم های دفاع موشکی آمریکا از عربستان، روابط پادشاهی این کشور با آمریکا را «قوی، دیرینه و تاریخی» توصیف کرد و گفت: ارتش عربستان قادر است از زمین، دریا و حریم هوایی خود دفاع و از مردم این کشور محافظت کند. استقرار مجدد برخی از قابلیت های دفاعی آمریکا در منطقه از طریق درک مشترک و تنظیم مجدد استراتژی های دفاعی انجام می شود.
از سویی دیگر با اتمام کار نظامیان آمریکا و شمارش معکوس خروج آن ها از عربستان مقامات آل سعود با توجه به پیشروی نیرو ها و کمیته های مردمی انصارالله و تاریخ سازی آنان در آزادسازی مناطق تحت اشغال یمن، نگرانند وعده «عبدالملک بدرالدین الحوثی» دبیرکل انصارالله یمن مبنی بر شکست دادن ائتلاف متجاوز به یمن هرچه زودتر محقق شود و عربستان بعد از ۷ سال جنگ در فقیرترین کشور مسلمان، در باتلاق این جنگ گیر کند.
نزدیک شدن ریاض به مسکو در سایه اختلافات عمیق با واشنگتن
اوایل تابستان بود که «خالد بن سلمان»، معاون وزیر دفاع عربستان به جای برادر خود «محمد بن سلمان»، ولیعهد این کشور به واشنگتن سفر کرد. بعد از بازگشت او به ریاض یک منبع در دربار آل سعود به «سعودی لیکس» اطلاع داد مقامات عربستان از معاملات آمریکا با خالد بن سلمان ناامید شدند، این منبع در ادامه اعلام کرد ولیعهد سعودی امیدوار بود دیدار هیئت های عربستان با مقامات آمریکایی صفحه جدیدی در روابط با دولت آمریکا باز کند.
به گفته این منبع جو بایدن بدون توجه به درخواست مکرر خالد بن سلمان در مورد گشودن کانال ارتباطی مستقیم میان رئیس جمهور آمریکا و محمد بن سلمان آن را رد کرد و همچنین دولت بایدن قصد دارد تا آنجا که ممکن است بن سلمان را از کانون توجهات دور نگه دارد.
در پی این بی توجهی آمریکایی ها بود که ماه گذشته هنگام برگزاری نمایش «ارتش ۲۰۲۱» روسیه، مقامات عربستان به مسکو سفر کرده و در طی این سفر یک قرارداد نظامی با وزارت دفاع روسیه به امضا رساندند، بعد از رسانه ای شدن این خبر وزارت خارجه آمریکا به همه شرکای خود از امضای قرارداد با روسیه هشدار داد چرا که این کار در تضاد با بخش ۲۳۱ قانون مقابله با دشمنان آمریکاست و متخلفان در لیست تحریم ها قرار می گیرند. با این حال سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در این خصوص گفت: «ما از گزارش هایی مبنی بر امضای توافقنامه همکاری نظامی بین عربستان سعودی و فدراسیون روسیه مطلع هستیم، اما آمریکا و عربستان به ایجاد یک همکاری امنیتی نزدیک و پایدار ادامه می دهند».
این مقام آمریکایی در مصاحبه با شبکه «الحره» آمریکا گفت: «ما همچنان با شرکای سعودی گفتگوی منظم داریم تا تعهد خود را برای کمک به دفاع از پادشاهی عربستان تقویت کنیم.»
در تازه ترین نشانه تعمیق اختلافات عربستان با آمریکا نیز سفر «لوید آستین»، وزیر دفاع آمریکا به ریاض از سوی مقامات آل سعود کنسل و به زمانی نامشخص موکول شد، پنتاگون در این خصوص اعلام کرد سفر آستین به دلیل مشکلات زمان بندی از سوی ریاض به تعویق افتاده و آن ها امیدوارند سعودی ها بررسی درباره زمان این سفر را در نزدیک ترین فرصت ممکن در نظر بگیرند.
اما مهمترین خبری که دو روز پیش از عربستان منتشر شد سفر «لئونید اسلوتسکی»، رئیس کمیته بین المللی دومای روسیه به شهر «نیوم» عربستان است. در همین راستا «سطام بن خالد آل سعود»، یکی از شاهزادگان برجسته خاندان آل سعود در حساب رسمی خود در توئیتر نوشت: سفر وزیر دفاع آمریکا به ریاض به تعویق می افتد، اما در همان زمان رئیس کمیته بین الملل دومای روسیه به عربستان سفر می کند.
او در ادامه ادعا کرد: عربستان «بزرگ» دیکته کسی را نمی پذیرد! و بر اساس منافع مشترک و احترام متقابل همکاری می کند.
مذاکرات عربستان با ایران در پی ناامیدی از غرب
کارشناسان مسائل بین الملل معتقدند عربستان درحالی خود را مشتاق به مذاکره با ایران نشان می دهد که از کمک غرب برای مقابله با ایران ناامید شده است، خبرگزاری بلومبرگ آمریکا چندی پیش فاش کرد عربستان فهمیده است که غرب به ریاض خیانت کرده و قصد ندارد در جنگ یمن به نفع عربستان شرکت کند همچنین مقامات سعودی از برخورد محکم غرب با ایران ناامید شدند.
این خبرگزاری افزود: «سایمون شرکلیف»، سفیر جدید انگلیس به ایران بازگشته است و «امانوئل مکرون»، رئیس جمهور فرانسه در روز های ابتدایی تصدی امور از سوی رئیس جمهور جدید ایران با ابراهیم رئیسی تماس گرفت و خواستار بازگشت ایران به میز مذاکرات در وین شد.
برگزاری دو دور مذاکره سری در بغداد میان عربستان و ایران بیانگر این است که عربستان از غرب و آمریکا در خصوص ایران قطع امید کرده است و بدنبال بازسازی روابط خود با تهران است.
سخن پایانی
آمریکا بعد از سال ها استفاده ابزاری از عربستان برای به آشوب کشیدن خاورمیانه، حال درحال ترک این کشور و تنها گذاشتن آن با مشکلاتی است که در سایه حمایت واشنگتن از ریاض برای آل سعود پدید آمده است. عربستان هم اکنون دیگر به خوبی فهمیده است آمریکا شریک مورد اطمینانی نیست و هر کجا که منافعی برایش نداشته باشد پشت عربستان را خالی خواهد کرد، بعد از کاستن حمایت واشنگتن از مقامات آل سعود، ریاض در تلاش است روابط خود را با ایران بازسازی کند تا شاید بتواند از هزینه های جنگ یمن نیز بکاهد.
انتهای پیام/
تهیه و تنظیم: مینا عظیمی
پرسش و پاسخ در
نزدیک شدن ریاض و مسکو در سایه اختلافات عمیق آمریکا و عربستان
گفتگو با هوش مصنوعی