به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، خطبه غدیر از معتبرترین اسناد حدیثی است که شیعه و سنی در آن اتفاق نظر دارند. هرچند این خطبه با اختلافات متنی در منابع دیده می شود، اما اساسی ترین نکات این خطبه یعنی فرازهای مربوط به انتصاب رسمی امیرالمؤمنین علیه السلام به عنوان ولی و خلیفه رسول الله صلی الله علیه و آله و نیز تصریح بر امامت علی بن ابی طالب علیه السلام در منابع دیده می شود.

در شماره های قبل به بخش هایی از حدیث امام باقر علیه السلام مربوط به خطبه غدیر اشاره شد. در ادامه این روایت می خوانیم:

معاشر الناس ما قصرت فی تبلیغ ما أنزل الله تعالی إلی و أنا مبین لکم سبب نزول هذه الآیة إن جبرئیل ع هبط إلی مرارا ثلاثا یأمرنی عن السلام ربی و هو السلام أن أقوم فی هذا المشهد فأعلم کل أبیض و أسود أن علی بن أبی طالب ع أخی و وصیی و خلیفتی و الإمام من بعدی الذی محله منی محل هارون من موسی إلا أنه لا نبی بعدی و هو ولیکم من بعد الله و رسوله و قد أنزل الله تبارک و تعالی علی بذلک آیة من کتابه ﴿إنما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلاة و یؤتون الزکاة و هم راکعون﴾ و علی بن أبی طالب ع أقام الصلاة و آتی الزکاة و هو راکع یرید الله عز و جل فی کل حال

(پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود) ای گروه مردم، من در رساندن آنچه خداوند بر من نازل کرده کوتاهی نکردم و من برای شما سبب نزول این آیه (آیه ابلاغ) را بیان می کنم. بدانید که جبرئیل سه بار به حضور من آمد و از سوی پروردگار من که او خود سلام است به من امر کرد که در چنین اجتماعی بپا خیزم و به همه افراد، سپید و سیاه، اعلام کنم که علی بن ابی طالب برادر و وصی و جانشین و امام بعد از من است کسی که جایگاه او نزد من، مانند جایگاه هارون نسبت به موسی است جز اینکه پس از من پیامبری نیست. و پس از خدا و رسول خدا او ولی شماست و خداوند تبارک و تعالی در این مورد آیه ای از کتابش را بر من نازل کرده که: همانا و به تحقیق ولی شما خدا و رسول خدا و کسانی هستند که ایمان آورده و نماز را اقامه می کنند و در حالی که در رکوع هستند زکات می دهند. و علی بن ابی طالب نماز را اقامه کرد و در حالی که در رکوع بود زکات داد و در همه حال فقط خدای عز و جل را اراده می کند.

در این فراز تصریح شده که امیرالمؤمنین علیه السلام به عنوان وصی، خلیفه و امام پس از رسول الله صلی الله علیه و آله است و برای جلوگیری از کج فهمی امت، تأکید بر جایگاه هارون نسبت به موسای نبی می کنند. اتفاقا هارون هم خلیفه موسی علیه السلام بود. در همین راستا می فرماید او پس از خداوند و رسولش، ولی شماست؛ یعنی ولایت ایشان در طول ولایت خدا و رسول الله است. در این باره برای تأکید بیشتر، اشاره به آیه ولایت کرده، می فرماید «همان گونه که خداوند تبارک و تعالی بر من این آیه را نازل کرد «إنما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلاة و یؤتون الزکاة و هم راکعون» ؛ همانا ولی شما، الله، رسولش و کسانی هستند که ایمان آوردند؛ همان ها که اقامه صلات می کنند و در حال رکوع زکات می دهند.

بعد رسول خدا صلی الله علیه و آله برای تأکید چند باره ادامه می دهند فاعلموا معاشر الناس أن الله قد نصبه لکم ولیا و إماما مفترضا طاعته علی المهاجرین و الأنصار و علی التابعین لهم بإحسان و علی البادی و الحاضر و علی الأعجمی و العربی و الحر و المملوک و الصغیر و الکبیر و علی الأبیض و الأسود و علی کل موحد؛ ماض حکمه جائز قوله نافذ أمره، ملعون من خالفه، مرحوم من تبعه، مؤمن من صدقه؛ قد غفر الله له و لمن سمع منه و أطاع له؛

ای گروه مردم، بدانید که خداوند علی را برای شما به منصب ولایت و امامت منصوب کرده است؛ اطاعت از او بر همه ی مهاجران و انصار و تابعین و صحرانشینان و شهرنشینان و بر عجم و عرب و آزاده و برده و کوچک و بزرگ و سفید و سیاه و بر هر اهل توحیدی واجب است. حکم او اجرا شونده، کلامش جاری و مورد عمل، و امرش نافذ است. هر کس با او مخالفت کند، ملعون است؛ هر که از او پیروی کند، مورد رحمت است؛ و هر کس او را تصدیق کند، مؤمن است؛ خداوند او را و هر که را که از او حرف شنوی و اطاعت کند، آمرزیده است.

با توجه به این تأکیدات مکرری که رسول خدا صلی الله علیه و آله نسبت به سر تسلیم نهادن بر امامت و ولایت و خلافت امیرالمؤمنین علیه السلام داشتند، اندک مدتی پس از فوت خاتم الأنبیاء، امت اسلام عهد خود را همچون بنی اسرائیل نسبت به موسای نبی علیه السلام شکست و بلکه رفتاری شنیع تر از بنی اسرائیل با اهل بیت پیامبر خویش پیش گرفت تا حدی که دست امیر مؤمنان را بستند تا با زور شمشیر از ایشان بیعت بگیرند.

انتهای پیام/