به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، ماه مبارک رمضان فرصتی مناسب برای رفتن به سمت خوبی ها و دوری از بدی ها است؛ چرا که خداوند در این ماه برای انسان مؤمن یک فرصت اجباری برای عبادتی مثل روزه فراهم کرده است و افراد به بهانه آن می توانند رابطه خود با خدا را اصلاح کنند و از بعضی از خواهش های نفسانی و خطاها دور باشند؛ به عنوان نمونه رسول خدا صلی الله علیه و آله یکی از مراقبت های این ماه را دوری از آزار رساندن به مردم معرفی کرد و فرمود «أیها الناس … من کف فیه شره کف الله عنه غضبه یوم یلقاه؛ یعنی ای مردم، هرکه در این ماه از آزار رساندن به مردم خودداری کند، حق تعالی روز قیامت خشم خود را از او بازدارد.»

مخاطب این بخش از حدیث افراد خاصی نیستند بلکه می تواند شامل همگان شود؛ چرا که آزار رساندن مصداق ها و درجات مختلفی دارد. فردی ممکن است با زبان خودش موجبات آزار دیگران را فراهم بیاورد، مانند آنکه نیش و طعنه و کنایه بزند. حتی ممکن است انتقاد بجایی از وضعیت جامعه داشته باشد، اما انتقاد او در زمان و مکانی باشد که آسایش روحی و روانی دیگران را مورد آسیب قرار دهد. یا گاهی اوقات در خیابان حق تقدم را رعایت نکند و سبب آزار رانندگان شود و یا در خیابان بوقی اضافه با ماشین بزند و سبب سلب آرامش عمومی شود و یا آشغالی روی زمین بریزد که سبب انزجار مردم شود. بنابراین آزار رساندن در درجات بالاتر، همان دشمنی کردن با دیگران و تمسخر آنان است که عمدتا از حسادت و عقده های درونی سرچشمه می گیرد که به طور حتم بدترین نوع آزار است.

مفهوم اذیت و آزار در قرآن در بیشتر موارد به معنای آزردن و رنجاندن و در قالب های مختلفی مثل عیب جویی و استهزاء، تهمت و تجسس آمده است. آیات ۱۱ و ۱۲ سوره حجرات به مفهوم استهزاء و مسخره کردن اشاره دارد، آنجا که فرمود «یا أیها الذین آمنوا لا یسخر قوم من قوم عسی أن یکونوا خیرا منهم ولا نساء من نساء عسی أن یکن خیرا منهن ولا تلمزوا أنفسکم ولا تنابزوا بالألقاب»؛ یعنی «ای کسانی که ایمان آورده اید، نباید گروهی از مردان شما گروه دیگر را مسخره کنند، شاید آنها از اینها بهتر باشند؛ و نه زنانی زنان دیگر را، شاید آنان بهتر از اینان باشند؛ و یکدیگر را مورد طعن و عیب جویی قرار ندهید و با القاب زشت و ناپسند یکدیگر را یاد نکنید». امیرالمؤمنین علیه السلام در ضمن سخنانی، آزار دادن دیگران را از خصلت افراد شرور دانسته ، می فرماید: «عادة الأشرار أذیة الرفاق ؛ عادت بدان، آزار کردن رفیقان است» و در جای دیگر آزاررسانی به افراد باکرامت و آزاده را خصلت افراد پست معرفی کرده، می فرماید «عادة اللئام و الأغمار أذیة الکرام و الأحرار؛ عادت لئیمان و جاهلان، آزار کردن کریمان و آزادگان است.»

قباحت آزار و اذیت دیگران به حدی است که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله، اذیت مؤمنان را مساوی با آزار خود معرفی کرد و فرمود «من آذی مؤمنا فقد آذانی؛ هر که مؤمنی را بیازارد مرا آزار داده است.» (روضة الواعظین، ج۲، ص۲۹۳) و امام صادق علیه السلام درباره عقوبت تمسخرکنندگان می فرماید «إذا کان یوم القیامة نادی مناد : أین الصدود لأولیائی؟ فیقوم قوم لیس علی وجوههم لحم فیقال: هؤلاء الذین آذوا المؤمنین و نصبوا لهم و عاندوهم و عنفوهم فی دینهم ثم یؤمر بهم إلی جهنم»؛ یعنی در روز قیامت، ندا کننده ای ندا سر می دهد: کجایند آزار دهندگان دوستان من؟ پس گروهی برخیزند که صورتشان گوشت ندارد و گفته می شود: اینان کسانی هستند که مؤمنان را آزار دادند و با آنان دشمنی و مخالفت کردند و در دینشان برایشان سخت گرفتند؛ سپس به اندختن شان در جهنم فرمان داده می شود.» (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج۲، ص۳۵۱)

انتهای پیام/